Kış Sporları

Kış geldi, havalar soğudu, evlere kapandık… Yazın ne güzel dışarıda oynuyor, koşuyor, bisiklete biniyor, hatta yüzüyorduk. Peki, kış geldi diye spor yapmaktan vaz mı geçeceğiz? Hayır! Belki ülkemizde pek yaygın değil ama çok sayıda kış sporu var ve bunlardan bazılarını siz de yapabilirsiniz. Hem kışın tadını çıkarırsınız hem de sağlıklı ve güçlü bir bedeniniz olur. Gelin, bu sporlardan bazılarına daha yakından bakalım.

Kış Sporları

Kış geldi, havalar soğudu, evlere kapandık… Yazın ne güzel dışarıda oynuyor, koşuyor, bisiklete biniyor, hatta yüzüyorduk. Peki, kış geldi diye spor yapmaktan vaz mı geçeceğiz? Hayır! Belki ülkemizde pek yaygın değil ama çok sayıda kış sporu var ve bunlardan bazılarını siz de yapabilirsiniz. Hem kışın tadını çıkarırsınız hem de sağlıklı ve güçlü bir bedeniniz olur. Gelin, bu sporlardan bazılarına daha yakından bakalım.

Buz Pateni

Buz bir zemin üstünde kızaklı patenle kayarak yapılan ve estetik yönü ön planda olan bu spor dalı, kış sporlarının belki de en zevklisidir. Kimi zaman bir spordan öte yalnızca zevk için, kimi zaman da bir yerden başka bir yere ulaşmak için buz pateni yapılabilir. Kuzey ülkelerinde yaşadığınızı, göllerin ve ırmakların baştan başa buz tuttuğunu düşünün; bu durumda ulaşımın en iyi yolu başka ne olabilir ki?

Buz pateninin bir olimpiyat sporu olarak da çok sayıda dalı vardır: Artistik buz pateni, kısa kulvar sürat pateni, sürat pateni, senkronize buz pateni… İçlerinden en ilgi çekicisi kuşkusuz artistik buz patenidir. Bir müzik eşliğinde ve hayranlık uyandırıcı bir uyumla dans eden artistik buz patencilerini siz de heyecanla izlemiş olmalısınız. Bazen bireysel bazen de çift olarak yapılan bu spor dönme, atlama, adım dizisi gibi hareketlerin birleşimini içerir. Hakemler sporculara yaptıkları hareketlerin başarısına göre teknik ve estetik yetkinliklerine göre artistik puanlar verir. 12 ila 20 patencinin birlikte kaydığı senkronize buz pateniyse görsel yönü ağır basan bir daldır. Kısa kulvar sürat pateni ile sürat pateni de hızlı olanın kazandığı spor dallarıdır. Sporcuların parkur boyunca hızlanma ve birbirlerinin önüne geçme çabalarını izlemek çok zevklidir.

Senkronize Buz Pateni
Sürat Pateni

Buz pateni yapmak için artık kışın gelmesini bile beklemeye gerek yok! Birçok kentte kapalı buz pistleri var ve yazın bile buz pateni yapmak mümkün. Gereken tek şey bir çift buz pateni ve düşmeler sırasında sizi koruyacak dizlik, dirseklik ve kask. Eğer daha önce buz pateni yapmadıysanız ya da henüz deneyimsizseniz, mutlaka bir eğitmenden yardım almalısınız. Çünkü patenlerin altındaki o incecik kızaklarla buz üstünde durmak göründüğü kadar kolay değildir ve kötü bir düşüş kırılmalara ve incinmelere yol açabilir.

Şehir Parkı Buz Pateni Pisti- Moskova, Rusya

Kayak

Kış mevsiminin en gözde sporu kayaktır. Yine kayak adı verilen ve kar üstünde batmadan ilerlemek için ayaklara geçirilen araçlarla yapılır. Eskiden farklı türdeki ağaçlardan yapılan kayaklar kullanılırmış. Bu ince tahtaların karla temas eden yüzeyleri kayganlığı artırmak için katran ya da deriyle kaplanırmış. Günümüzdeyse kayaklar, dayanıklı ve hafif çok sayıda malzemenin karışımından yapılıyor; yine de içlerinde tahtadan bir bölüm oluyor. Bu sporu yaparken de kask, gözlük, eldiven, özel kayak montu gibi koruyucu gereçleri kullanmayı akılda tutmak gerekiyor.

Görsel kaynak: wikipedia.org

Kayak sporunun da pek çok alt dalı var. En ünlüleriyse Alp disiplini kayak. Bu dalda amaç, kapı denen engellerin yanından geçerek en kısa sürede kayarak aşağıya inmektir. Kayak sporunun öteki alt dalları arasında serbest stil kayak, kayaklı koşu, kayakla atlama ve Türkiye’de pek de yaygın olmayan 10’un üstünde dal daha yer alır. Ama en gösterişli ve soluk kesici dal, sporcuların havada saniyelerce süzülüp yüz metre kadar uzağa indikleri kayakla atlamadır. Sporcular, bu iş için özel olarak yapılmış yüksek bir platformdan aşağıya dik bir rampa boyunca hızlanır ve rampanın sonundan 90-120 m uzağa inerler. İnilen nokta, süzülme tekniklerinin geliştirilmesiyle yıllar içinde hep artmıştır.

Alp Disiplini
Kayakla Atlama

Kayak yapmak için profesyonel olmaya gerek yok! Ülkemizde amatör kayak yapabileceğiniz ve kayak eğitimi alabileceğiniz çok sayıda merkez var. İlk akla gelen yerler Bursa’da Uludağ, Bolu’da Kartalkaya, Erzurum’da Palandöken, Kars’ta Sarıkamış, Kayseri’de Erciyes, Antalya’da Saklıkent, Isparta’da Davraz kayak merkezleridir. Yarıyıl tatilinizi geçirmek için bu merkezlere kayak yapmaya ya da kayak eğitimi almaya gitmeye ne dersiniz? Gitmişken bu kentleri gezip tanıma fırsatını da kaçırmayın sakın!

Bursa - Uludağ Kayak Merkezi

Kızak

Bir başka kış sporu da kızaktır. Amatör olarak yapılan ve daha yaygın olan kızak, tek başına ya da grup olarak binilen ve yine kızak adı verilen araçlarla yapılır. Küçüklerin de büyüklerin de yaparken çok keyif aldıkları bu spor, özellikle çok kar yağan bölgelerde yapılır. Nasıl yazın bisikletler kaldırıldıkları yerden çıkarılırsa, kızaklar da kışın ilk yoğun karından sonra çıkarılır. Tıpkı buz pateni gibi kızak da ulaşım için kullanılabilir, hatta kızakla yük de taşınabilir. Tahta ve metal kullanılarak yapılan geleneksel kızakların yanı sıra, fiberglas ve plastik alaşımlarından yapılan kızaklar da vardır.

Profesyonel olarak yapılan kızak sporununsa, değişik şekillerdeki kızaklar üzerine farklı biçimlerde yerleşilerek yapılan ve zamana karşı yarışılan farklı dalları vardır. Normal kızakta oturularak, bobsled adlı dalda ikili veya dörtlü gruplar halinde özel bir araç üstünde, skeleton adlı daldaysa baş önde ve yüzüstü şekilde kayılır. İlk başta hızlanmak için buz üstünde koşulur, daha sonra sürtünmeyi azaltmak -dolayısıyla hızı kesmemek için- bedene uygun şekil verilir.

Bobsled
Skeleton

Siz de bir kızak edinip karlı küçük bir tepenin yamaçlarından aşağıya kızakla kayabilirsiniz. Kent dışında, trafiğin olmadığı ve çevrede büyük taşların bulunmadığı bir yere gidip kızak yapmak çok iyi bir fikir! Ancak kızaklar üzerinden düşme olasılığı yüksek olduğu için kayaktaki gibi koruyucu önlemlerin alınması yine unutulmamalı.

Snowboard

Son yıllarda giderek yaygınlaşan bir başka kış sporu da kar kayağıdır. Snowboard olarak da anılan kar kayağı, denizde yapılan sörfle karada yapılan kaykayın kar üstünde yapılan biçimi gibidir. Bu spor, 140-165 cm uzunluğunda ve 24-27 cm genişliğindeki tahtalar üzerinde yapılır. Farklı kayma stilleri ve profesyonel sporcular arasında değişik yarışma dalları vardır. Kimi zaman amaç en kısa sürede engellerle dolu bir parkurun geçilmesi, kimi zaman da havaya kalktıktan sonra bazı estetik hareketlerin yapılarak puan kazanılmasıdır.
Kar kayağının nasıl icat edildiğini biliyor musunuz? 1965’te Amerika Birleşik Devletleri’nde, bir babanın kızına kar üzerinde kayarak eğlenmesi için yaptığı bir oyuncağın ünlenmesiyle ortaya çıkan kar kayağı, kısa sürede milyonlarca insanın ilgisini çekmiş ve milyonlarcası üretilmiş. Türkiye’de de 1990’lı yıllardan itibaren yaygınlaşan bu spor, yukarıda söz edilen kayak merkezlerinde ve daha pek çok yerde, elbette düşmelere karşı önlemler alınarak, yapılabilir.

Buz Hokeyi

Kış sporları arasında takım sporu deyince akla ilk gelen buz hokeyidir. Buz pateni pistlerinin iki kale konularak bir maç sahasına dönüştüğü, sporcuların özel koruyucu giysiler içinde Amerikan futbolcularını andırdığı bir spordur. Sporcular tıpkı polo oynar gibi bir sopa (hokey sopası) kullanarak bir diski rakibin kalesine atmaya çalışır. Takımlar, biri kaleci olmak üzere altışar oyuncudan oluşur.
Buz pateni, kayak ve kızak dışında Türkiye’de federasyonu bulunan bir başka kış spor dalı buz hokeyidir. Çeşitli kentlerde bu spor dalı amatör olarak yapılabilir ve sporun eğitimi alınabilir. Yurtdışında tarihi çok gerilere, Ortaçağ’a kadar uzanan bu sporun atası bandy olarak bilinen ve günümüzde de 11 kişilik takımlarla yapılan bir spordur. Buz hokeyi, Kanada, Rusya, İsveç, Finlandiya, Çek Cumhuriyeti, Slovakya gibi ülkelerde, bizde futbol ya da basketbolun gördüğü ilgiyi görür.