Eylül geldi yeniden! Yazı ve aşırı sıcakları geride bıraktık. Şimdi ılık sonbahar akşamlarında gözlem zamanı… Biliyorsunuz, gündüz ve gece sürelerinin eşitlendiği ekinokslardan birini bu ayın 22’sinde yaşayacağız ve sonrasında, ta Mart’a kadar, geceler daha uzun olacak. Bunun biz gökyüzüseverler için anlamı, daha uzun gözlem zamanı demek. Peki bakalım, bu ay gökyüzünde ilgimizi çekecek neler var?

Sayfadaki yıldız haritalarını üzerlerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz.

Eylül geldi yeniden! Yazı ve aşırı sıcakları geride bıraktık. Şimdi ılık sonbahar akşamlarında gözlem zamanı… Biliyorsunuz, gündüz ve gece sürelerinin eşitlendiği ekinokslardan birini bu ayın 22’sinde yaşayacağız ve sonrasında, ta Mart’a kadar, geceler daha uzun olacak. Bunun biz gökyüzüseverler için anlamı, daha uzun gözlem zamanı demek. Peki, bu ay gökyüzünde ilgimizi çekecek neler var?

Sayfadaki yıldız haritalarını üzerlerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz.

Eylül ayında takımyıldızlar

1 Eylül’de 22:30’da, 15 Eylül’de 21:30’da ve 30 Eylül’de 20:30’da güneye ve kuzeye doğru bakarken gökyüzünün genel görünümü.

Eylül, sonbaharın ilk ayıdır. Eylül’ün bizler için bir başka anlamı vardır: Artık geceleri yaz takımyıldızlarına yavaş yavaş veda edip sonbahar takımyıldızlarına geçmeye başlarız. Artık Yaz Üçgeni günbatımında başucu noktasındadır ve gece yarısına doğru Çalgı, Kuğu ve Kartal takımyıldızları batmaya başlar. Öte yandan Kanatlı At, Andromeda, Kahraman, Balık ve Balina gibi sonbahar takımyıldızları bütün gece boyu doğudan batıya doğru yavaş yavaş ilerler. (Bu saydığımız sonbahar takımyıldızlarını anımsamak isteyenler, şu içeriğimize göz atabilir.) Herkül, Kuzey Tacı, Çoban ve Berenis’in Saçı gibi ilkbahar takımyıldızlarıysa erkenden batar. Gece yarısından sonra da Avcı, Büyük Köpek, Küçük Köpek gibi kış takımyıldızlarının doğudan görkemli yükselişlerine tanık oluruz.

Yukarıdaki haritadan farklı olarak bu iki haritada, belirtilen ilk gözlem saatlerinden iki ve dört saat sonraki gökyüzünü göreceksiniz. Dikkat ettiyseniz, Yaz Üçgeni batışa geçerken, sonbahar takımyıldızları başucu noktasına yükseliyor ve kış takımyıldızları doğuyor.

Bakışlarınızı biraz daha ufka yaklaştırınca burç takımyıldızlarını göreceksiniz. Başak, Terazi ve Akrep gün batımından hemen sonra sırayla batmaya başlar. Yılancı, Yay ve Oğlak da günbatımında tam güneydedir. Kova, Balık ve Koç da gece ilerledikçe sırayla doğudan yükselir. Gece yarısı olduğunda da Boğa’nın doğuşunu görürüz. İlerleyen saatlerde İkizler ile Yengeç de sahne alır. Birazdan söz edeceğimiz gezegenler de işte bu takımyıldızların üzerinde yani Zodyak kuşağında gezinirler.

Eylül ayında gezegenler

Merkür’le başlayalım… Keskin gözlüler, eylülün başından ortasına kadar bu hızlı gezegeni batıda günbatımından hemen sonra bulmaya çalışabilir. Ama söyleyelim: İşiniz hiç de kolay değil. Çünkü hem gezegenin parlaklığı az hem ufka çok yakın hem de güneş ışıkları atmosferi bolca dolduruyor!

Yine de ayın 8’inde, 9’unda ve 10’unda akşam saatlerinde önemli bir işiniz yoksa, yönünüzü batıya çevirin. Çünkü gün sona ererken incecik bir hilâl evresindeki Ay, yalnızca Merkür’ü değil, Venüs’ü ve Başak’ın en parlağı Başakçı’yı (Spica) da yanına alarak hoş bir gösteri yapacak. Yukarıdaki üç görseli kullanarak hangi gökcismini nerede aramanız gerektiğini bulabilirsiniz.

Venüs demişken onunla devam edelim. Yazın başından beri akşamlarımızı şenlendirmeye başlayan ve sıkça UFO zannedilen bu gezegen, ufka yakın olsa da -4 kadir dolayındaki parlaklığıyla bu ay da çok kolay görülecek. Ancak günbatımının üzerinden bir iki saat geçmeden hemen batıverecek. İyi bir dürbününüz ya da teleskopunuz varsa, Venüs’ün şişkin evresinde görebilirsiniz. 5 Eylül’de Venüs, Başakçı’yla (Spica) çok yakınlaşacak. Ayrıca yukarıda söz ettiğimiz 8, 9, 10 Eylül tarihlerine de dikkat!

Ağustos ayında karşı konumdan geçen Güneş Sistemi’nin iki devi, Jüpiter ve Satürn, bu ay da neredeyse bütün gece gökyüzünde olacak. 16 Eylül’de Satürn’ü, 18 Eylül’de de Jüpiter’i uydumuz Ay ile yan yana göreceksiniz. Ayın 17’sinde de bu ikilinin tam ortasında, biraz aşağıda yer alacak.

ekinoks Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

Eylül’ün bir başka özelliği de bu yıl ayın 22’sinde yaşayacağımız sonbahar ekinoksudur. Gökyüzünde bu günlere özgü, görmeye değer önemli bir şey olmaz aslında. Ancak gündüz ve gece sürelerinin eşit olduğu bu tarihten sonra kuzey yarım kürede yaza veda edilirken güney yarım kürede kışa elveda denir; tabii takvim üzerinde! 21 Aralık’taki kış gündönümüne kadar kuzeyde geceler uzayıp gündüzler kısalırken güneyde de geceler kısalıp gündüzler uzar.

Eylül ayının önemli gökyüzü olayları

Takvim üzerindeki resimlere tıklayarak resimleri büyük şekilde görebilirsiniz.

Eylül ayında Ay’ın evreleri

Ay, 6 Eylül’de yeniay, 13 Eylül’de ilk dördün, 21 Eylül’de dolunay ve 29 Eylül’de de son dördün evresinde olacak.

Agustos 2 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

1

Çarşamba

Agustos 3 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

2

Perşembe

Agustos 4 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

3

Cuma

Agustos 5 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

4

Cumartesi

Agustos 6 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

5

Pazar

Venüs-Spica yakınlaşması
Agustos 7 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

6

Pazartesi

Agustos 8 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

7

Salı

Agustos 9 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

8

Çarşamba

Ay-Merkür yakınlaşması
Agustos 10 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

9

Perşembe

Agustos 11 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

10

Cuma

Ay-Venüs yakınlaşması
Agustos 12 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

11

Cumartesi

Agustos 13 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

12

Pazar

Agustos 14 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

13

Pazartesi

Agustos 15 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

14

Salı

Agustos 16 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

15

Çarşamba

Agustos 17 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

16

Perşembe

Ay-Satürn yakınlaşması
Agustos 18 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

17

Cuma

Jüpiter-Ay-Satürn yakınlaşması
Agustos 19 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

18

Cumartesi

Ay-Jüpiter yakınlaşması
Agustos 20 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

19

Pazar

Agustos 21 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

20

Pazartesi

Agustos 22 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

21

Salı

Ay dolunay evresinde
Agustos 23 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

22

Çarşamba

Sonbahar ekinoksu, gündüz ve gece süreleri eşit
Agustos 24 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

23

Perşembe

Agustos 25 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

24

Cuma

Agustos 26 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

25

Cumartesi

Agustos 27 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

26

Pazar

Agustos 28 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

27

Pazartesi

Agustos 29 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

28

Salı

Agustos 30 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

29

Çarşamba

Agustos 31 Eylül Ayında Gökyüzü - 2021

30

Perşembe

Not: Bu sayfadaki yıldız haritaları, sizin de bilgisayarınıza ücretsiz olarak indirebileceğiniz Stellarium yazılımıyla oluşturulmuştur.