Mart Ayında Gökyüzü

2021

Merhaba gökbilim tutkunları! Bahara hazır mısınız? Küresel iklim değişikliği nedeniyle baharın gelişi de daha erken oluyor sanki, siz de farkında mısınız? Ne var ki gökyüzündeki birçok hareket son derece düzenli ilerliyor ve hiçbir iklim değişiminden etkilenmiyor. Bu gerçekten de günü gününe, saati saatine, tıkır tıkır işleyen bir düzen. İşte, bu kez gökyüzündeki en bilinen hareketlerden söz edeceğiz. Bir de Mart ayının gök olaylarından tabii ki…

Gökyüzünde Hareketler

Şimdi hep birlikte gökyüzünde sürekli yinelenen, düzenli hareketleri gözden geçireceğiz. Yıldızların bir gece ve bir yıl boyunca hareketlerine, yıldızımız Güneş’in, ardından biricik uydumuz Ay’ın ve sonra sistemimizdeki gezegenlerin hareketlerine odaklanacağız. Öyle tahmin ediyoruz ki bu köşenin sadık okurları bu hareketlerin çoğunu zaten gayet iyi biliyordur. Yine de bunların nedenini anlamak hoşunuza gidecektir.

Mart Ayında
Gökyüzü

2021

Merhaba gökbilim tutkunları! Bahara hazır mısınız? Küresel iklim değişikliği nedeniyle baharın gelişi de daha erken oluyor sanki, siz de farkında mısınız? Ne var ki gökyüzündeki birçok hareket son derece düzenli ilerliyor ve hiçbir iklim değişiminden etkilenmiyor. Bu gerçekten de günü gününe, saati saatine, tıkır tıkır işleyen bir düzen. İşte, bu kez gökyüzündeki en bilinen hareketlerden söz edeceğiz. Bir de Mart ayının gök olaylarından tabii ki…

Gökyüzünde Hareketler

Şimdi hep birlikte gökyüzünde sürekli yinelenen, düzenli hareketleri gözden geçireceğiz. Yıldızların bir gece ve bir yıl boyunca hareketlerine, yıldızımız Güneş’in, ardından biricik uydumuz Ay’ın ve sonra sistemimizdeki gezegenlerin hareketlerine odaklanacağız. Öyle tahmin ediyoruz ki bu köşenin sadık okurları bu hareketlerin çoğunu zaten gayet iyi biliyordur. Yine de bunların nedenini anlamak hoşunuza gidecektir.

Yıldızların Gece Boyunca Hareketi

Yıldızların bir gece boyunca nasıl hareket ettiğine hiç dikkat ettiniz mi? Tabii gerçekte hareket eden yıldızlar değildir. Dünyamız kendi ekseninde döndüğü için biz onları hareket ediyormuş gibi görürüz. Gökyüzüne bir gece boyunca aralıklarla da olsa uzun süre bakarsanız, şunu fark edersiniz: Tıpkı Güneş ya da Ay gibi yıldızlar da doğudan doğar ve batıdan batar. Gökyüzünde geniş bir yay çizerek doğudan batıya doğru ilerler.
1 Mart 2021 - saat 19:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
19:30
1 Mart 2021 - saat 20:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
20:30
1 Mart 2021 - saat 21:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
21:30
1 Mart 2021 - saat 22:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
22:30
1 Mart 2021 - saat 23:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
23:30
1 Mart 2021 - saat 00:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
00:30
1 Mart 2021 - saat 01:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
01:30
1 Mart 2021 - saat 02:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
02:30
1 Mart 2021 - saat 03:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
03:30
1 Mart 2021 - saat 04:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
04:30
1 Mart 2021 - saat 05:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
05:30
1 Mart 2021 - saat 06:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
06:30
1 Mart 2021 - saat 07:30'daki gökyüzü görüntüsü
1 Mart 2021
07:30
01-mart-mobil

Akşam gün batımından sabah gün doğumuna kadar bütün gece boyunca gökyüzüne birer saat arayla baktığınızı düşünün. İşte, yukarıdaki fotoğraflarda da 1 Mart gecesi 19:30’dan sabah 7:30’a kadar birer saat arayla yıldızların hareketi adım adım gösteriliyor. Güneye doğru bakarken takımyıldızların doğudan doğup yavaş yavaş batıya doğru ilerlediğini göreceksiniz. Aslında bu sırada olan şey, gezegenimizin batıdan doğuya doğru dönüşüdür.

Ancak önemli bir fark da vardır: Kutup Yıldızı’nın yakın çevresindeki yıldızlar hiç batmaz! Onlar da gökyüzünde gördüğümüz öteki yıldızlar gibi bir yay çizer ama onların çizdiği yay hep Kutup Yıldızı’yla ufuk çizgisi arasında kalır. Bir başka deyişle ufuk çizgisinin altına hiç inmezler. Tabii bu, gözlem yaptığımız yerin enlemiyle doğrudan ilişkilidir. Örneğin Ekvator üzerinde gözlem yapsaydık (yani Kutup Yıldızı tam ufuk çizgisi doğrultusunda görünseydi) bütün yıldızların doğup battığını görecektik. Kutuplara doğru ilerlediğimizde sürekli gökyüzünde kalan, hiç doğup batmayan yıldızların sayısı giderek artacaktı.

Mart Ayında Gökyüzü
Eğer uzun süre pozlamayla çekilmiş “yıldız izi” fotoğraflarını daha önce gördüyseniz, ne demek istediğimizi daha iyi anlayacaksınız. Bu fotoğraflar, birkaç saat boyunca (kimi zaman tüm gece) ışık toplayan fotoğraf makineleriyle çekilir. Gece boyunca hareket eden yıldızların ışıkları, bir merkez çevresinde iç içe halkalar şeklinde görünür. İşte, o merkez de gece boyunca hareket etmeyen tek yıldız, yani Kutup Yıldızı’dır. Öteki bütün yıldızlar, Dünyamızın dönme ekseni doğrultusunda kalan bu yıldızın çevresinde dönüyor gibi görünür. Oysa dönen gezegenimizdir.

Yıldızların Yıl Boyunca Hareketi

Peki, yıldızlar bir yıl boyunca nasıl hareket eder? Bunun için bir yıl boyunca hep aynı saatte gökyüzüne baktığımızı varsayalım. Aylar geçtikçe gökyüzünün görünümü de değişir; kış takımyıldızlarıyla yaz takımyıldızları birbirinden farklıdır. Çünkü Dünya’nın Güneş çevresindeki yörüngesi boyunca hareketi, farklı aylarda ve mevsimlerde farklı takımyıldızları görmemizi sağlar.

Dikkatli bir gözlem yaparsanız aynı yıldızların her gün 4 dakika daha erken doğduğunu fark edersiniz. Yani tüm takımyıldızlar giderek daha erken doğar ve bir yılın sonunda gökyüzünde bir çember çizip yeniden aynı noktaya dönerler. Tabii dönen yine yıldızlar değil, bu kez Güneş’in çevresinde bir tur atan gezegenimizdir.

01 Ocak 2021 Gökyüzü
1 Ocak 2021
01 Şubat 2021 Gökyüzü
1 Şubat 2021
01 Mart 2021 Gökyüzü
1 Mart 2021
01 Nisan 2021 Gökyüzü
1 Nisan 2021
01 Mayıs 2021 Gökyüzü
1 Mayıs 2021
01 Haziran 2021 Gökyüzü
1 Haziran 2021
01 Temmuz 2021 Gökyüzü
1 Temmuz 2021
01 Ağustos 2021 Gökyüzü
1 Ağustos 2021
01 Eylül 2021 Gökyüzü
1 Eylül 2021
01 Ekim 2021 Gökyüzü
1 Ekim 2021
01 Kasım 2021 Gökyüzü
1 Kasım 2021
01 Aralık 2021 Gökyüzü
1 Aralık 2021
senedeki-aylar-mobil

Mart ayında gökyüzünde neler var?​

Mart 2021’de bizi geçen yılın yoğun gökyüzü trafiğine göre daha düşük yoğunluklu bir gökyüzü bekliyor. Önemli ve kolay gözlenebilir bir göktaşı yağmuru ya da tutulma yok. Ama önceki aylarda olduğu gibi kış takımyıldızları yine bizimle birlikte olacak. Ne var ki yukarıda söz ettiğimiz gibi her geçen gün biraz daha batıya doğru ilerliyor ve yerlerini Herkül, Çoban, Berenis’in Saçı, Kuzey Tacı gibi bahar takımyıldızlarına bırakıyorlar.

05 Mart 2021 Merkür-Jüpiter ykınlaşması.

Merkür-Jüpiter yakınlaşması.
(05 Mart)

10 Mart 2021-Jüpiter, Satürn, Ay yakınlaşması.

Ay-Satürn-Jüpiter yakınlaşması.
(10 Mart)

Ay-Mars yakınlaşması.
(19 Mart)

Dürbün ve teleskopu olanlar için derin uzay nesnelerini, yani gökada, bulutsu ve yıldız kümelerini gözlemek için Mart uygun bir ay. Avcı, Büyük Köpek ve Küçük Köpek takımyıldızlarını -ve onların en parlak yıldızlarının oluşturduğu Kış Üçgeni’ni- günbatımından itibaren gece boyu görebilirsiniz. Ayrıca Zodyak (tutulum) takımyıldızları İkizler, Yengeç, Aslan ve Başak Mart akşamları sırayla doğudan yükselip sabah batıdan batacaklar.
5 Mart 2021, Merkür, Jüpiter, Satürn Yakınlaşması
5 Mart 2021
6 Mart 2021, Merkür, Jüpiter, Satürn Yakınlaşması
6 Mart 2021
7 Mart 2021, Merkür, Jüpiter, Satürn Yakınlaşması
7 Mart 2021
8 Mart 2021, Merkür, Jüpiter, Satürn Yakınlaşması
8 Mart 2021
9 Mart 2021, Merkür, Jüpiter, Satürn Yakınlaşması
9 Mart 2021
10 Mart 2021, Merkür, Jüpiter, Satürn Yakınlaşması
10 Mart 2021
11 Mart 2021, Merkür, Jüpiter, Satürn Yakınlaşması
11 Mart 2021
5-11 Mart 2021 Gökyüzü (İstanbul saatine göre).
5 Mart’tan 11 Mart’a kadar sabahları gün doğumundan önce güneydoğu yönüne bakarsanız -tabii hava ve o yöndeki ufkunuz da açık olursa- şu üç gezegeni bir arada görebilirsiniz: Merkür, Jüpiter ve Satürn. Ancak Güneş ışıkları gökyüzünü aydınlatmaya başladığı için de biraz zorlanabilirsiniz. Merkür ve Jüpiter 5 Mart sabahı birbirine çok yakın olacak ve sonraki günlerde araları açılacak. Daha yukarıda ve biraz daha sönük olan Satürn’ün yakınına 10 Mart’ta hilâl şeklinde Ay da gelecek. 11 Mart’ta çok keskin gözlüler, incecik bir hilâl şeklindeki Ay ile Merkür’ü Güneş’in doğumuna çok az kala görmeyi deneyebilir. (Buradaki resimler İstanbul’dan sabah 7’deki durumu gösteriyor. İstanbul’dan daha doğuda olanlar bu manzarayı görmek için saatlerini daha erkene kurmalı.)

Mart ayında gökyüzünde neler var?​

Mart 2021’de bizi geçen yılın yoğun gökyüzü trafiğine göre daha düşük yoğunluklu bir gökyüzü bekliyor. Önemli ve kolay gözlenebilir bir göktaşı yağmuru ya da tutulma yok. Ama önceki aylarda olduğu gibi kış takımyıldızları yine bizimle birlikte olacak. Ne var ki yukarıda söz ettiğimiz gibi her geçen gün biraz daha batıya doğru ilerliyor ve yerlerini Herkül, Çoban, Berenis’in Saçı, Kuzey Tacı gibi bahar takımyıldızlarına bırakıyorlar.

05 Mart 2021 Merkür-Jüpiter ykınlaşması.

Merkür-Jüpiter yakınlaşması.
(05 Mart)

10 Mart 2021-Jüpiter, Satürn, Ay yakınlaşması.

Ay-Satürn-Jüpiter yakınlaşması.
(10 Mart)

Ay-Mars yakınlaşması.
(19 Mart)

Dürbün ve teleskopu olanlar için derin uzay nesnelerini, yani gökada, bulutsu ve yıldız kümelerini gözlemek için Mart uygun bir ay. Avcı, Büyük Köpek ve Küçük Köpek takımyıldızlarını -ve onların en parlak yıldızlarının oluşturduğu Kış Üçgeni’ni- günbatımından itibaren gece boyu görebilirsiniz. Ayrıca Zodyak (tutulum) takımyıldızları İkizler, Yengeç, Aslan ve Başak Mart akşamları sırayla doğudan yükselip sabah batıdan batacaklar.
5-11 Mart 2021 Gökyüzü
(İstanbul saatine göre).
05-11-mart-mobil
5 Mart’tan 11 Mart’a kadar sabahları gün doğumundan önce güneydoğu yönüne bakarsanız -tabii hava ve o yöndeki ufkunuz da açık olursa- şu üç gezegeni bir arada görebilirsiniz: Merkür, Jüpiter ve Satürn. Ancak Güneş ışıkları gökyüzünü aydınlatmaya başladığı için de biraz zorlanabilirsiniz. Merkür ve Jüpiter 5 Mart sabahı birbirine çok yakın olacak ve sonraki günlerde araları açılacak. Daha yukarıda ve biraz daha sönük olan Satürn’ün yakınına 10 Mart’ta hilâl şeklinde Ay da gelecek. 11 Mart’ta çok keskin gözlüler, incecik bir hilâl şeklindeki Ay ile Merkür’ü Güneş’in doğumuna çok az kala görmeyi deneyebilir. (Buradaki resimler İstanbul’dan sabah 7’deki durumu gösteriyor. İstanbul’dan daha doğuda olanlar bu manzarayı görmek için saatlerini daha erkene kurmalı.)

Mart ayının önemli gökyüzü olayları ve Ay'ın Evreleri

Ay, 6 Mart’ta son dördün, 13 Mart’ta yeniay, 21 Mart’ta ilk dördün, 28 Mart’ta da dolunay evresinde olacak.

Takvim üzerindeki resimlere tıklayarak resimleri büyük şekilde görebilirsiniz.

Pazartesi

Salı

Çarşamba

Perşembe

Cuma

Cumartesi

Pazar

1

01 Mart 2021 Gökyüzünün genel görünümü.
Gökyüzünün genel görünümü.

2

3

4

5

05 Mart 2021 Merkür ve Jüpiter Yakınlaşması.
Merkür-Jüpiter yakınlaşması.

6

06 Mart 2021 Ay son dördün evresinde.
Ay son dördün evresinde.

7

8

9

10

10 Mart 2021 Ay-Satürn-Mars Yakınlaşması
Ay-Satürn-Jüpiter yakınlaşması.

11

12

13

t-13-mart-yeni-ay
Ay yeniay evresinde.

14

15

t-15-mart-22-00-genel-gokyuzu
Gökyüzünün genel görünümü.

16

17

18

19

19 Mart 2021- Ay, Mars yakınlaşması.
Ay-Mars yakınlaşması.

20

20 Mart İlkbahar ekinoksu.
İlkbahar ekinoksu (gündüz-gece eşitliği).

21

21 Mart 2021-Ay ilk dördün evresinde.

Ay ilk dördün evresinde.

22

23

24

25

26

27

28

28 Mart 2021-Ay dolunay evresinde.
Ay dolunay evresinde.

29

t-29-mart-venus-en-parlak
Venüs akşam gökyüzünde en parlak konumunda.

30

31

t-31-mart-21-00-gokyuzu-genel
Gökyüzünün genel görünümü.

Not: Bu sayfadaki yıldız haritaları, sizin de bilgisayarınıza ücretsiz olarak indirebileceğiniz Stellarium yazılımıyla oluşturulmuştur. 

Mart ayının önemli gökyüzü olayları ve Ay'ın Evreleri

Ay, 6 Mart’ta son dördün, 13 Mart’ta yeniay, 21 Mart’ta ilk dördün, 28 Mart’ta da dolunay evresinde olacak.

1 Mart Pazartesi

1 Mart’ta 23:00 gökyüzünün genel görünümü.
01 Mart 2021 Gökyüzünün genel görünümü.

2 Mart Salı

3 Mart Çarşamba

4 Mart Perşembe

5 Mart Cuma

Merkür-Jüpiter yakınlaşması.
05 Mart 2021 Merkür ve Jüpiter Yakınlaşması.

6 Mart Cumartesi

Ay son dördün evresinde.
06 Mart 2021 Ay son dördün evresinde.

7 Mart Pazar

8 Mart Pazartesi

9 Mart Salı

10 Mart Çarşamba

Ay-Satürn-Jüpiter yakınlaşması.
10 Mart 2021 Ay-Satürn-Mars Yakınlaşması

11 Mart Perşembe

12 Mart Cuma

13 Mart Cumartesi

Ay yeniay evresinde.

t-13-mart-yeni-ay

14 Mart Pazar

15 Mart Pazartesi

15 Mart 22:00’da gökyüzünün
genel görünümü.