Astronotlar Neden Ay’da
Islık Çalamaz?
Astronotlar Neden Ay’da Islık Çalamaz?
Hiç dudaklarınızı büzüp üfleyerek gökyüzüne doğru tiz ve neşeli bir ses gönderdiniz mi? Zaman zaman çeşitli melodiler mırıldanırız, bazen de bu melodileri bu şekilde ıslık çalarak oluştururuz. Islık çalmak, kendi kendinize doğal bir müzik aleti çalmak gibidir ve çok eğlencelidir. Parkta oynarken, evde canınız sıkıldığında ya da sadece arkadaşlarınıza sesinizi duyurmak istediğinizde ıslık, sizin için küçük bir sihir gibi çalışır. Peki ya Ay’da olsaydınız, ıslığınız yine de duyulur muydu?
Ses, sıvılarda ve katılarda da yayılabilse de tam olarak yayılması için mutlaka havanın olduğu bir ortama ihtiyaç vardır. Islık çaldığımızda da dudaklarımızdan çıkan havadaki titreşimler (ses dalgaları), havada ilerleyerek çevremizdekilerin kulağına ulaşır. Böylece ıslık sesi duyulur. Hava olmazsa, ses de yani ıslık da ilerleyemez.
Dünya’nın çok yoğun olan atmosferinin tersine, Ay’ın son derece ince bir atmosferi vardır. Bir başka deyişle Ay’ın yüzeyinde ses dalgalarının yayılabileceği bir ortam yoktur. Bu nedenle Ay’daki bir astronotun, ıslık da dahil herhangi bir şekilde ses çıkarma girişimi, başlığını çıkarsa bile (-ki bu hiç akıllıca olmaz!) ses oluşmayacağından başarısızlıkla sonuçlanır.
Ay’da ses iletimi için gereken ortam olmadığına göre, astronotlar birbirleriyle nasıl iletişim kurar? Bu noktada uzay giysileri devreye girer. Bu giysiler, aslında astronotları kuşatan mini bir uzay gemisi gibidir ve bir astronotun gereksinim duyduğu çoğu donanıma sahiptir. Bunlardan biri de diğer astronotlarla iletişim kurmasını sağlayacak bir elektronik sistemdir. Astronotlar uzayda ya da Ay’da birbirleriyle ses dalgalarıyla değil, radyo dalgalarıyla iletişim kurar. Çünkü radyo dalgalarının ilerlemesi için herhangi bir ortam gerekmez. Onlar boşlukta ışık hızıyla ilerler. Tıpkı ışık dalgaları gibi radyo dalgaları da gerçekte birer elektromanyetik dalga türüdür. Yani astronotlar Ay’dayken ancak giysilerinin içinde ıslık çalabilir. Diğer astronotlar da o ıslığı sadece bu şekilde duyabilir; ama bu süreç yeryüzündeki gibi işlemez!
