Dört Gezegenli Açılış!
Mutlu yıllar gökyüzüseverler! Umarız 2025’te tüm dilekleriniz gerçek olur ve keşif dolu yeni başlangıçlar yaparsınız. Biz de bu yıla bir değişiklikle başladık ve yepyeni bir görünümle karşınıza çıktık! Artık her ayın gökyüzü olaylarını daha bir keyifli okuyacak, sizi bekleyen sürprizlerden kolayca haberdar olacaksınız. Haydi, hemen başlayalım. Önce özetler:
- Ocak ayı boyunca akşamları gökyüzünde aynı anda dört parlak gezegeni birden görebilceksiniz!
- Hem Venüs ve Satürn’ün yakınlaşmasını hem de Mars’ın Ay’la dip dibe geldiğini göreceksiniz.
- Quadrantid göktaşı yağmuru zirve yapacak; saatte 20 ila 30 göktaşı saymaya hazır olun!
Dört gezegen aynı anda gökyüzünde
Geçen ayki içeriğimizde de söz ettiğimiz gibi 2024’e bol gezegenli bir gökyüzüyle veda etmiştik. Eh, 2025’in açılışının da ondan geri kalan yanı yok. Hatta fazlası var! Çünkü aynı anda dört gezegeni birden görmek mümkün olacak. Hava karardıktan hemen sonra Venüs ve Satürn’ü güneybatıda, Jüpiter ile Mars’ı da doğuda görebilirsiniz. Uranüs ve Neptün de oralarda bir yerde aslında. Ancak onları görmek için teleskop şart. Merkür mü? O, bu ay yine kayıplarda…
Sayfadaki yıldız haritalarını üzerlerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz.
Ay Mars’ın Önüne Geçiyor
13 Ocak’ta Ay ile Mars’ın arasında -sonu örtülmeye varan- muhteşem bir yakınlaşma olacak. Ancak bu örtülmeyi ne yazık ki Türkiye’den göremiyoruz, oysa Amerika’daki gözlemciler bu konuda epey şanslı. Türkiye’den 13 Ocak gecesi boyunca Ay’ın Mars’a giderek yaklaştığını; 14’ü sabahı gün doğumundan önceyse Mars’ın Ay’ın hemen üstünde olduğunu göreceğiz.
Venüs ve Satürn kavuşuyor!
Aylardır batıya doğru ilerleyen ve giderek daha erken batmaya başlayan Satürn, batıdan ona doğru yükselen Venüs’e en sonunda kavuşuyor. İki gezegen birkaç hafta boyunca gökyüzünde birbirlerine yaklaştıktan sonra ayın 17’si ve 18’i gecelerinde aralarında yalnızca 2 derece kalacak. 19 Ocak’tan itibaren bu kez tersi yönlerde ilerleyecek ve birbirlerinden uzaklaşmaya başlayacaklar.
Venüs ile Satürn 17 ve 18 Ocak gecesi güneybatı yönünde dip dibe geliyor.
Mars karşı konumda
Mars, bu ayın 16’sında karşı konuma ulaşacak; yani Dünya’ya göre Güneş’in tam tersi yönde yer alacak ve bütün gece ışıl ışıl -ya da kızıl kızıl- parlayacak. Bunun anlamı şu: Kızıl Gezegen gün batımıyla doğuda yükselmeye başlıyacak, gece boyunca güneyde geniş bir yay çizdikten sonra güneş doğarken güneybatıdan batacak. Mars, 12 Ocak’ta da Dünya’ya en yakın konumda, yani yerberide olacak. Dolayısıyla ocak ayı, aşağıda da göreceğiniz gibi, Mars gözlemi için en uygun zaman!
Bir kuyrukluyıldız ziyareti daha mı?
Yeni yılın en parlak kuyrukluyıldızı olmaya aday C/2024 G3 (ATLAS) kuyrukluyıldızı hızla Güneş’e yaklaşıyor. 13 Ocak’ta günberiden geçecek ve yıldızımıza yalnızca 0,09 astronomi birimi (yani Dünya-Güneş arası mesafenin yalnızca %9’u kadar) yakın olacak. Peki, bu geçişten sağ çıkabilecek mi? Bunu söylemek için henüz erken… Ancak Güneş’e yem olmazsa gökyüzünde Venüs kadar parlak görünebilir. Ocak ayı ortalarında gün batımından hemen sonra güneybatıya, Oğlak takımyıldızına gözlerinizi çevirmelisiniz.
Ocak ayında göktaşı yağmurları
Aşağıdaki tabloyu inceleyerek Ocak ayında sizleri hangi göktaşı yağmurlarının beklediğini, bunların hangi gecelerde zirve yapacağını, ideal koşullarda saatte ortalama kaç göktaşı sayabileceğinizi, göktaşlarının hangi takımyıldızdan geliyormuş gibi görüneceğini ve Ay’ın o geceki aydınlanmasını (dolayısıyla gözleminizi ne derece etkileyeceğini) öğrenebilirsiniz.
- Göktaşı Yağmuru: Dörtlük (Quadrantid)
- Zirve Yaptığı Zaman: 2-3 Ocak
- Saatteki Göktaşı Sayısı: 110
- Takımyıldız: Çoban
- Ay’ın Aydınlanması: %19
- Göktaşı Yağmuru: Küçük Ayı (Gamma Ursae Minorid)
- Zirve Yaptığı Zaman: 19 Ocak
- Saatteki Göktaşı Sayısı: 3
- Takımyıldız: Küçük Ayı
- Ay’ın Aydınlanması: %70
Ocak ayı gökyüzü takvimi
Acaba ocak ayında gökyüzünde bizleri neler bekliyor? Aşağıdaki gökyüzü takvimini incelemeniz yeterli!
3 Ocak
5 Ocak
7 Ocak
10 Ocak
11 Ocak
12 Ocak
13 Ocak
14 Ocak
16 Ocak
17 Ocak
18 Ocak
19 Ocak
21 Ocak
29 Ocak
30 Ocak
Not: Bu sayfadaki gezegen ve yıldız haritaları, Stellarium yazılımıyla oluşturulmuştur. Siz de stellarium-web.org adresinden ya da mobil uygulamadan anlık haritalara ulaşabilir, yazıda söz edilen gökcisimlerini bulmak için kullanabilirsiniz.
