Karşınızda Aslan Göktaşı Yağmuru!
Merhaba gökyüzüseverler… Sonbaharın en dikkat çekici gök olayına hazır mısınız? 17 Kasım gecesi Aslan (Leonid) göktaşı yağmuru zirveye ulaşıyor. Bu, eğer hava da açık olursa, birçok “kayan yıldız” görebileceğimiz anlamına geliyor. Tek yapmanız gereken kalın giyinmek, bir battaniye ya da matın üzerine uzanmak ve gözlerinizi gökyüzüne çevirmek. Şimdi gelin, önce Leonidlere, ardından kasım ayının öteki gök olaylarına göz atalım…
- 17 Kasım’da Aslan (Leonid) göktaşı yağmuru zirveye ulaşacak.
- 11 Kasım’da Jüpiter tersinir hareketine başlarken Satürn’ünki 28’inde sona erecek.
- Uranüs 21 Kasım’da karşı konuma ulaşacak.
Sayfadaki yıldız haritalarını üzerlerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz.
Aslanlar Karşınızda!
Dünyamız, Güneş çevresindeki yörüngesinde ilerlerken zaman zaman kuyrukluyıldızların ardında bıraktığı toz ve minik taş parçacıklarının içinden geçer. Bu parçacıklar atmosferimize çok yüksek hızla girer ve sürtünmeyle yanarak kısa süreli ışık izleri oluşturur. Aslında gündüzleri de yaşanan bu olaylar, geceleri karanlık gökyüzünde görünür hale gelir. İşte, bu “ışık izlerinin” ya da “kayan yıldızların” yoğunlaştığı zamanlar, göktaşı yağmuru olarak bilinir.
Görsel kaynağı: NASA
Sonbahar aylarının en dikkat çekici meteor yağmuru da Kasım’da zirve yapan Leonidlerdir. Adını Aslan Takımyıldızı’ndan alıyor; çünkü gökyüzünde bu takımyıldızın olduğu doğrultudan geliyormuş gibi görünüyorlar. Asıl kaynağı da 55P/Tempel-Tuttle adlı kuyrukluyıldız. Daha doğrusu onun ardında bıraktığı döküntüler. Bu yıl 6–30 Kasım arasında gözlemlenecek olan Leonidler, 17 Kasım gecesi en yüksek yoğunluğa ulaşacak. Özellikle gece yarısından itibaren, yani Aslan Takımyıldızı doğduktan sonra sayıları artacak ve saatte ortalama 15 kadar göktaşı sayılabilecek. Ay, 17 Kasım’da yeniay evresine yaklaştığı için de şanslıyız. Tek dileğimiz havanın açık olması!
Kasım Ayının Öteki Göktaşı Yağmurları
Kasım ayında başka göktaşı yağmurları da var: 12 Kasım Kuzey Boğa (Taurid), 21 Kasım Tekboynuz (α-Monocerotid) ve 28 Kasım Avcı (Orionid) göktaşı yağmurlarının zirve yapacağı tarihler. Bu yağmurlarda ortalama göktaşı sayısı, Leonidler’e göre çok az; saatte yalnızca 3-5 kadar. Yine de şansınız yaver gider ve doğru zamanda doğru yöne bakarsanız, birkaç “kayan yıldız” yakalama şansınız var. Hangi göktaşının hangi yağmura ait olduğunu anlamak için aşağıdaki haritayı kullanabilirsiniz.
Kasım Ayında Gezegenler
1 Kasım’da akşam gökyüzünde en yüksek noktaya ulaşan Merkür, ayın sonunda birden sabah gökyüzüne geçiyor. Yine de onu görmek bu ay zor; çünkü ufka ve Güneş’e çok yakın olacak. “Sabah yıldızı” Venüs’ü göreceğimiz süre de gitgide kısalıyor. Kasımın sonunda Venüs gün doğumundan yalnızca 45 dakika önce doğacak. Yine de -3,9 kadir parlaklığıyla onu görmeniz kolay. 25 Kasım sabahı bu iki gezegenin aşağıdaki gibi bir yakınlaşması olacak -tabii Merkür’ü görebilirseniz!
Gelelim dış gezegenlere… Bu ay Mars gene kayıplarda; çünkü bize göre Güneş’in arkasından dolanıyor. Jüpiter -2,4 kadir parlaklığıyla İkizler takımyıldızında ve 22:00 sularında doğuyor. Satürn de, +0.8 kadir parlaklığıyla Balık takımyıldızında ve gün doğumundan iki saat öncesine kadar gökyüzünde kalacak. 2 ve 29 Kasım’da Satürn’ün, 10 Kasım’daysa Jüpiter’in Ay’la yakınlaşması olacak. 11 Kasım’da Jüpiter tersinir hareketine başlarken Satürn’ün tersinir hareketi 28 Kasım’da sona erecek. Dürbününüz varsa, Uranüs’ü görmek için bu ay en iyi zaman; çünkü Boğa takımyıldızındaki gezegen 21 Kasım’da karşı konumda olacak.
Kasım Ayı Gökyüzü Takvimi
Acaba kasım ayında gökyüzünde bizleri neler bekliyor? Aşağıdaki gökyüzü takvimini incelemeniz yeterli!
1 Kasım
2 Kasım
5 Kasım
6 Kasım
10 Kasım
11 Kasım
12 Kasım
17 Kasım
20 Kasım
21 Kasım
28 Kasım
29 Kasım
Not: Bu sayfadaki gezegen ve yıldız haritaları, Stellarium yazılımıyla oluşturulmuştur. Siz de stellarium-web.org adresinden ya da mobil uygulamadan anlık haritalara ulaşabilir, yazıda söz edilen gökcisimlerini bulmak için kullanabilirsiniz.
