Masallar dünyanın dört bir yanında, binlerce yıldır dilden dile dolaşan, büyülü öykülerdir. Hayallerle süslü, eğlenceli öyküler olmalarının yanı sıra toplumların ruhunu ve kültürünü yansıtan aynalardır. Masallarda konuşan hayvanlar, iyilik yapan periler, kötü kalpli cadılar ve devler olabilir. Bu karakterlerin hepsi çocuklara hatta yetişkinlere öğüt vermek için kullanılır. Masallarda bir yandan dostluk, cesaret ve sabır gibi iyi özellikler övülüp ödüllendirilirken bir yandan da bencillik, açgözlülük, düşüncesizlik ve yalancılık gibi olumsuz davranışların yol açabileceği sonuçlar anlatılır. Bu sonuçların üzerinden dersler verilir. Dünyanın değişik ülkelerinde yüzlerce yıldır anlatılagelen birçok masal vardır. Gelin bunlardan bazılarına yakından bir göz atalım.
Hansel ve Gretel (Almanya)
Öyküsü
Yoksul bir oduncu ailesinin çocukları olan Hansel ve Gretel, ormana terk edilir. Yolda şekerden yapılmış bir eve rastlarlar; ancak evin sahibi kötü bir cadıdır. Hansel ile Gretel zekâları sayesinde cadıdan kurtulup evlerine dönerler.
Ana fikir
Bu masalda, zor durumlar karşısında çocuklarının akıllarını kullanmasının önemi işlenir. Ayrıca, tehlikelere karşı dikkatli olmak ve her güzel görünen şeyin masum olmayabileceği vurgulanır.
Kurbağa Prens (Almanya)
Öyküsü
Bir prenses, altın topunu bir kuyuya düşürür. Bir kurbağa da onu çıkarır. Kurbağaya birlikte vakit geçirme sözü veren prenses, başta istemese de sözünü tutar. Sonra kurbağanın aslında büyüyle lanetlenmiş bir prens olduğu ortaya çıkar.
Ana fikir
Masalda, dış görünüşe aldanmamak gerektiği anlatılır. İyi kalpliliğin, sözlerin tutulmasının ve güvenin önemi vurgulanır.
Külkedisi (Fransa-Almanya)
Öyküsü
Kötü üvey annesi ve üvey kız kardeşleri tarafından sürekli ezilen Külkedisi, bir baloya davet edilir. Fakat katılmasına izin verilmez. İyi kalpli bir peri ona yardım ederek büyülü bir gece yaşamasını sağlar. Külkedisi'ni baloya hazırlar ve prensin sarayına ulaşmasına yardımcı olur. Külkedisi, baloda prensle dans eder ve prens ona aşık olur. Ancak Külkedisi, gece yarısına doğru balodan kaçar gibi aceleyle çıkmak zorunda kalır. Geride yalnızca camdan ayakkabılarının teki kalır. Prens, sahibini bulmak için o ayakkabıyla bütün ülkeyi dolaşır ve sonunda Külkedisi’ni bulur.
Ana fikir
Masalda iyiliğin, sabrın ve temiz kalpliliğin sonunda mutlaka ödüllendirileceği anlatılır. Zorluklar karşısında umudunu kaybetmemek gerektiği ve hak edenin her zaman mutluluğa ulaşacağı vurgulanır.
Çirkin Ördek Yavrusu (Danimarka)
Öyküsü
Köyde doğan bir ördek yavrusu, öteki yavrular tarafından çirkin bulunduğu için dışlanır. Sürekli onunla alay ederler. Ne var ki o çirkin ördek yavrusu, zamanla büyüyüp muhteşem bir kuğuya dönüşür ve herkesi kıskandıran gerçek kimliğini ortaya koyar.
Ana fikir
Kimse dış görünüşüne göre değerlendirilmemelidir. İç güzellik zamanla fark edilir. Değişim ve olgunlaşma zamanla gerçekleşir.
Pinokyo (İtalya)
Öyküsü
Yaşlı marangoz Gepetto’nun yaptığı tahtadan kukla Pinokyo, her zaman gerçek bir çocuğa dönüşmenin hayalini kurar. Ancak yalan söyledikçe burnu uzayan Pinokyo, iyi bir çocuk olmak için birçok maceradan geçer, tehlikelerle karşı karşıya kalır ve hatalarından ders alır.
Ana fikir
Masalda dürüstlüğün, sorumluluk almanın ve doğru kararlar vermenin bir bireyi gerçek anlamda “insan” yaptığı anlatılır. Disiplinin ve ahlakın çocukların gelişimindeki rolü vurgulanır.
Alaaddin’in Sihirli Lambası
Öyküsü
Yoksul bir genç olan Alaaddin, sihirli bir lamba bulur. Lambanın içinden bir dilek cini çıkar. Cin, Alaaddin’in üç dileğini gerçekleştirir; onu zengin eder ve prensesle evlenmesini sağlar. Ancak, kötü bir vezir lambayı ele geçirmeye çalışır. Alaaddin de cinle birlikte onun lambayı almasını engeller.
Ana fikir
Bu masalda, zeki ve dürüst bir insanın şansın yardımı ve gücün doğru kullanımıyla büyük başarılara ulaşabileceği anlatılır. Aynı zamanda, iyiliğin kötülüğü yeneceği ve dilekleri akıllıca dilemenin önemi vurgulanır.
Momotaro (Japonya)
Öyküsü
Yaşlı bir çift, ırmakta yüzen dev bir şeftalinin içinde bir bebek bulur. Bu çocuğa Momotaro (Şeftali Çocuk) adını verirler. Momotaro büyüyünce, canavarların yaşadığı adaya gidip insanları kurtarmaya çalışır. Yolda kendine bir köpek, bir maymun ve bir sülün arkadaş edinir ve birlikte canavarları yenerler.
Ana fikir
Bu masalda cesaretin, dostluğun ve adaletin önemi vurgulanır. Kötülükle mücadele etmek ve zayıfları korumak gibi erdemler öne çıkarılır.
Vasilisa ve Baba Yaga (Rusya)
Öyküsü
Kötü üvey annesi ve üvey kız kardeşleri tarafından zorla çalıştırılan Vasilisa, evdeki ateş sönünce korkunç cadı Baba Yaga’nın evine gönderilir. Baba Yaga’nın kendisine yaptırdığı zorlu işleri, sihirli bebeğinin yardımıyla yerine getirir ve sonunda cadıdan kurtulup mutlu olur.
Ana fikir
Masalda iyiliğin, cesaretin ve dayanıklılığın zorluklar karşısında nasıl yol gösterici olabileceği anlatılır. Bilgeliğin ve açık fikirli olmanın önemi vurgulanır.
Tavuk ve Çakal (Guatemala)
Öyküsü
Açgözlü bir çakal, komşusu tavukla alay eder; onu küçümser ve yemeye çalışır. Tavuk, zekasını kullanarak çakaldan kaçar ve kendini korumayı başarır. Çakalın oyunlarına akıllıca karşılık verir ve onu alt eder.
Ana fikir
Masalda aklın, fiziksel güçten daha etkili olduğu, alaycı davranışların sonucunun iyi olmayacağı anlatılır. Zorluklar karşısında aklı kullanmanı önemi vurgulanır.