Türkiye’deki UNESCO Dünya Mirası Adayları
Zaman Yolculuğu: Laodikeia Antik Kenti
Görsel kaynağı: Wikipedia (By Classical Numismatic Group, Inc.)
Zengin ve Güçlü Bir Şehir
Laodikeia, ticaret yollarının tam ortasında olduğu için çok hızlı büyüdü. O kadar zengindi ki, kendi parasını bile basabiliyordu. Roma döneminde ise sağlık, eğitim ve kültür alanında çok önemli bir merkez haline geldi. Bir diğer özelliği ise İncil’de geçen meşhur Yedi Kilise’den birinin de bu topraklarda almasıydı. Bu özelliğiyle geçmişten günümüze Hristiyanlık için de ayrı bir yeri oldu.
Antik Dünyanın “Su Mühendisleri”
Laodikeia’yı diğer antik şehirlerden ayıran ve “Vay canına!” dedirten en havalı özelliği su sistemiydi.
- Taştan Borular: O zamanlar elektrik veya motor pompaları yoktu. Ama Laodikeialı mühendisler o kadar zekiydi ki, dev taşları oyarak borular yapıp kilometrelerce uzaktaki dağlardan tertemiz suyu şehre getirmeyi başardılar.
- Süper Basınç (Sifon Sistemi): Laodikeialılar suyu tepelerden aşağı indirip tekrar yukarı çıkarmak için “sifon” denilen özel bir basınç sistemi kullandılar. Bu, öyle gelişmiş bir sistemdi ki bugün bile mühendisler bu sisteme hayranlık duyuyor!
- Dünyanın İlk Su Kanunu: Laodikeia’da suya o kadar değer veriliyordu ki, bu konuda önemli kurallar da belirlenmişti. Bu kurallara göre suyu kirletenler veya borulara zarar cezalandırılıyordu. Hatta bu kuralları mermer taşlara yazıp herkesin görmesini de sağladılar. Bu da bize, Laodikeia toplumunda ta o zamanlarda bile yerleşik bir çevre bilincinin hakim olduğunu gösteriyor!
Laodikeia’da Neler Var?
Bir zamanlar insanlar buraya alışveriş yapmaya, göz tedavisi olmaya ve eğitim görmeye geliyordu. Bugün ise Laodikeia’yı gezdiğinizde göreceğiniz birbirinden etkileyici yapılar, kendinizi antik temalı bir macera filmindeymiş gibi hissetmenize neden olabilir! Örneğin;
- Anadolu’nun en büyük stadyumlarından biri olan ve o dönemdeki spor karşılaşmalarının yapıldığı devasa stadyumda, o zamanın müsabakalarında olduğunuzu hayal edebilirsiniz!
- Şehrin dört bir yanına su dağıtan anıtsal çeşmeleri hayranlıkla inceleyebilirsiniz.
- Eğlence ve temizlik için yapılan devasa tiyatrolar ve hamamların fısıldayacağı hikayelere kulak verebilirsiniz.
- Eskiden dükkanların sıralandığı, insanların yürüdüğü düzenli caddelerde bir Laodikeialı gibi dolaşabilirsiniz.
Kazılar ve Destekçiler
Laodikeia’nın taşların altında uyuyan tarihini ortaya çıkarmak için Pamukkale Üniversitesi’nden arkeologlar yıllardır çalışıyor. Bu kazılara Türkiye İş Bankası da sponsor olarak destek veriyor. Bu çalışmalar sayesinde antik tiyatrolar, stadyumlar ve su yolları yeniden gün yüzüne çıkıyor.
Bugün Laodikeia
Laodikeia artık kocaman bir açık hava müzesi gibi. Burada yürürken binlerce yıl önce insanların nasıl yaşadığını hayal edebilirsiniz. Sanki bir zaman makinesine binmiş gibi, geçmişin kapıları aralanıyor.
Keşfetmeye Hazır mısınız?
2013 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne giren bu şehir, şimdi kocaman bir açık hava müzesi. Eğer Denizli’ye yolunuz düşerse, Lykos Nehri’nin kenarındaki bu teknoloji harikası antik kentte yürümeyi ve o meşhur su borularını yakından incelemeyi unutmayın!
