Yılın son ayındayız ve geceler uzun mu uzun… Eğer bulutlar da izin verirse gözlem için her şey uygun demektir. O zaman değmeyin keyfimize! Eğer “Aralıkta en çok öne çıkan gözlem konusu nedir?” diye soracak olursanız, size hemen “Mars” deriz. Çünkü Kızıl Gezegen bu ay yerberide, yani Dünya’ya en yakın konumda! Haydi gelin, Mars’a ve aralık ayının öteki önemli gök olaylarına yakından bakalım.

Kızıl Gezegen dibimizden geçiyor!

Güneş Sistemi’ndeki komşumuz Mars, yıldızımız Güneş’in çevresinde izlediği yörünge boyunca bazen Dünya’ya yaklaşır bazen de uzaklaşır. Tabii Mars dönerken Dünya da yerinde durmaz. Bu nedenle bu yakınlaşmalar ve uzaklaşmalar her yıl değil de ortalama olarak iki yılda bir gerçekleşir. Üstelik her iki gezegenin de yörüngesi çember değil elipstir. Bu nedenle bu ikili bazen çok yakın bazen çok uzak olur. Hatta Mars’a gönderilen uzay araçlarının fırlatma tarihleri de bu yakınlaşmalara göre belirlenir.
karsi konum cizim Elementor #78113
karsi konum cizim mobil Elementor #78113
İşte, takvimler 1 Aralık 2022’yi gösterdiğinde Mars, Güneş’in çevresindeki yörüngesinde Dünya’ya en yakın geçişlerinden birini daha yapacak. Bu tarihte yerberi konumunda olacak Kızıl Gezegen, Dünya’ya 0,54 Astronomik Birim (1 AB, Güneş’le Dünya arasındaki ortalama uzaklık olan 149.597.870,7 kilometredir), yani yalnızca 80 milyon kilometre uzakta olacak. Bu uzaklık size hiç de yakın gelmemiş olabilir. Ancak Dünya’ya en uzak konumundayken 400 milyon kilometre ötemizde olduğunu da anımsatmak isteriz!
Güneş Sistemi’ndeki gezegenlere 1 Aralık 2022’de üstten ve yandan bakış. Mars eliptik yörüngesinde Dünya’ya en yakın konumda, başka bir deyişle yerberide.
Bu tarihten bir hafta sonra, yani 8 Aralık’ta, Mars bu kez karşı konuma geçecek (karşı konumun ne olduğunu anımsamak isteyenler, şu içeriğimize bakabilir). Güneş’in batmasıyla birlikte doğacak Kızıl Gezegen gece yarısı gökyüzündeki en yüksek noktasına ulaşacak ve sabah gün doğarken batacak. Hatta o gece dolunay evresindeki uydumuz da gökyüzünde Mars’ın yakınlarında olacak. Mars’ın gece gökyüzündeki büyüklüğü ve parlaklığı, bize en yakın olduğu bu tarihler boyunca artacak ve -1,9 kadire kadar çıkacak.

Sayfadaki yıldız haritalarını üzerlerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz.

Mars, aralık ayının sonraki haftalarında da Dünya’ya görece yakın bir konumda olmayı sürdürecek. Dolayısıyla yerberi ve karşı konumdan sonraki günler de onu gözlemek için gayet uygun zamanlar. Çıplak gözle yapacağınız gözlemlerde Mars’ı, Boğa Takımyıldızı’nda kırmızımsı rengiyle kolayca ayırt edebilirsiniz. Ne var ki onu yine noktasal bir ışık kaynağı olarak göreceksiniz. Mars’ın diskini görebilmek için iyi bir dürbününüz ya da bir teleskopunuz olmalı.

Aralık ayında öteki gezegenler

Bu ay itibariyle Venüs yeniden akşam gökyüzüne geri dönüyor. Ay boyunca günbatımından hemen sonra batı ufkunda parıldayacak ama kısa süre sonra batacak. Ayın sonuna doğru 22 Mart dolaylarında, Merkür de akşam gökyüzünde, keskin gözlülere güney batı yönünde kısa süreliğine görünecek. Jüpiter tüm ay boyunca gece yarısına kadar, Satürn de gecenin ilk birkaç saatinde rahatlıkla gözlenebilecek.

Aralık ayı gökyüzü takvimi

Bakalım aralıkta gökyüzünde bizleri başka neler bekliyor? Merak ediyorsanız, aşağıdaki gökyüzü takviminin günlerine tıklamanız yeterli!

01 12 Elementor #78113

1

Perşembe

Mars Dünya’ya en yakın konumda (yerberi)
02 12 Elementor #78113

2

Cuma

Ay-Jüpiter yakınlaşması
03 12 Elementor #78113

3

Cumartesi

04 12 Elementor #78113

4

Pazar

05 12 Elementor #78113

5

Pazartesi

06 12 Elementor #78113

6

Salı

07 12 Elementor #78113

7

Çarşamba

Ay-Mars yakınlaşması
08 12 Elementor #78113

8

Perşembe

Ay dolunay evresinde; Ay-Mars yakınlaşması; Mars karşı konumda
09 12 Elementor #78113

9

Cuma

10 12 Elementor #78113

10

Cumartesi

11 12 Elementor #78113

11

Pazar

12 12 Elementor #78113

12

Pazartesi

13 12 Elementor #78113

13

Salı

14 12 Elementor #78113

14

Çarşamba

İkizler (Geminid) göktaşı yağmuru (saatte ortalama 120 göktaşı)
15 12 Elementor #78113

15

Perşembe

16 12 Elementor #78113

16

Cuma

Ay son dördün evresinde
17 12 Elementor #78113

17

Cumartesi

18 12 Elementor #78113

18

Pazar

19 12 Elementor #78113

19

Pazartesi

20 12 Elementor #78113

20

Salı

Küçük Aslan (Leonis Minorid) göktaşı yağmuru
21 12 Elementor #78113

21

Çarşamba

Merkür en büyük doğu uzanımında
22 12 Elementor #78113

22

Perşembe

Kış gündönümü; Kuzey Yarımküre’de en uzun gece; Küçük Ayı (Ursid) göktaşı yağmuru (saatte ortalama 7 göktaşı)
23 12 Elementor #78113

23

Cuma

Ay yeniay evresinde
24 12 Elementor #78113

24

Cumartesi

Merkür akşam gökyüzünde en yüksek noktada, Ay-Merkür-Venüs yakınlaşması
25 12 Elementor #78113

25

Pazar

26 12 1 Elementor #78113

26

Pazartesi

Ay-Satürn yakınlaşması
27 12 Elementor #78113

27

Salı

28 12 Elementor #78113

28

Çarşamba

29 12 Elementor #78113

29

Perşembe

Ay-Jüpiter yakınlaşması
30 12 Elementor #78113

30

Cuma

Ay ilk dördün evresinde

31 12 Elementor #78113

31

Cumartesi

Not: Bu sayfadaki gezegen ve yıldız haritaları, Stellarium yazılımıyla oluşturulmuştur. Siz de stellarium-web.org adresinden ya da mobil uygulamadan anlık haritalara ulaşabilir, yazıda söz edilen derin uzay nesnelerini bulmak için kullanabilirsiniz.