Sıcaktan Bunalanlara Gökyüzü!
Çok sıcak bir yaz geçiriyoruz. İklim değişikliği artık kendini iyiden iyiye belli ediyor. Eğer geceleri siz de sıcaktan uyumakta zorluk çekiyorsanız, uyanık kaldığınız zamanda gökyüzü gözlemi yapmaya ne dersiniz? Bu ay gezegen yakınlaşmaları, göktaşı yağmurları, yaz takımyıldızları… Ne ararsanız var! Haydi gelin ayrıntılara bakalım.
Sayfadaki yıldız haritalarını üzerlerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz.
Ağustos Ayında Gezegenler
Bu ayın en göze çarpan gezegeni kuşkusuz Jüpiter! Dev gezegen geçen ay sabah gökyüzüne geçtikten sonra giderek daha erken doğmaya başlamıştı. Artık gece yarısından iki saat kadar sonra doğudan yükselmeye başlıyor ve her geçen gün daha uzun süre bizimle oluyor. Jüpiter’i -2,2 kadir parlaklığıyla gözden kaçırmanız olanaksız! Dahası ona eşlik eden bir gezegen daha var: +0,8 kadir parlaklığındaki Mars.
Jüpiter ile Mars’ın 1-31 Ağustos tarihlerindeki “dansını” bu animasyonda izleyebilirsiniz. Her gece gün doğumundan üç saat kadar önce doğuya doğru baktığınızda ikilinin önce yakınlaştığını, ayın 15’inde dip dibe geldiğini ve sonra da giderek uzaklaştığını göreceksiniz.
Aslında Jüpiter ile Kızıl Gezegen bu ay boyunca yan yana olacak ve ayın ortasında en yakın konumlarına gelecekler. Ağustosun ilk gününden itibaren Mars giderek Jüpiter’e daha da yaklaşacak. 15 Ağustos’a gelindiğinde bu ikili arasında yalnızca 0,3 derece olacak. Ay’ın görünen çapının yaklaşık yarım derece olduğunu düşünürsek, o gece Jüpiter ile Mars’ı dolunayın içine rahatlıkla sığacak bir yakınlıkta görebileceğiz. Ağustosun ikinci yarısında da Mars aynı hızla yoluna devam edecek ve Jüpiter’le arası giderek açılacak. Yukarıdaki animasyon bu ikilinin ağustos dansını, aşağıdaki görseller de ayın 15’inde ne kadar yakınlaşacaklarını gösteriyor.
“Ağustosta gökyüzünün en önemli ikinci olayı nedir?” diye sorarsanız, “21 Ağustos’taki Satürn örtülmesi” yanıtını veririz. Ay o gece Satürn’e giderek yaklaşacak ve sonra halkalı gezegeni tümüyle örtecek. Ancak bu örtülmeyi Türkiye’den izlemek biraz zor. Çünkü Ay, 21 Ağustos sabahı Satürn’ün önüne geçtiğinde Güneş doğmuş olacak ve bu örtülmeyi görebilmek için bir teleskop gerekecek. “Ben yine de şansımı denemek istiyorum” diyenler için aşağıdaki animasyon yardımcı olacaktır.
Ay’ın 21 Ağustos sabahı Satürn’ü örtüşü bu şekilde görünecek. Ancak bu örtülme gün doğumundan sonra gerçekleşeceği için teleskop şart. İstanbul’dan 06:47’de başlayacak örtülme 07:37’de sona erecek.
Ağustosta Jüpiter, Mars ve Satürn’ün dışındaki gezegenler de kendini az çok gösteriyor. Venüs’ü akşamları günbatımından hemen sonra batı ufkunun üstünde yakalayabilirsiniz. Hatta 6 Ağustos’ta incecik bir hilâl evresindeki Ay’la yakınlaşmalarını görebilirsiniz. Merkür de ağustos sonunda gün doğumundan önce doğuda görüş alanımıza giriyor. Öyle ki ayın son sabahlarında doğudan batıya doğru gezegenlerin Merkür, Mars, Jüpiter, Uranüs, Neptün, Satürn sırasıyla dizildiğini görebilirsiniz; tabii Uranüs ve Neptün’ü görebilmek için teleskop şart.
Ağustosta gökyüzünde başka neler var?
Tabii ki Perseitler! Her yıl ağustos ayında, Kahraman Takımyıldızı’ndan geliyormuş gibi görünen göktaşları bu yıl da gecelerimizi şenlendirecek. 17 Temmuz’dan 24 Ağustos’a kadar aktif olan bu göktaşı yağmuru 12 Ağustos gecesi zirve yapacak. İşte, o gece ideal gözlem koşullarını yakalarsanız, saatte yaklaşık 140 göktaşı saymanız mümkün! İlkdördün evresindeki Ay’ın geceyarısına doğru batacak olması daha çok “kayan yıldız” görme şansınızı artıracak. Geçen yılki yağmur sağanak şeklindeydi; bu yıl da benzer bir gösteriye hazır olun!Perseitlerle ilgili ayrıntıları bu içeriğimizden anımsayabilir, aşağıdaki yıldız haritasına bakarak göreceğiniz göktaşlarının hangilerinin Perseitlere, hangilerinin başka yağmurlara ait olduğunu anlayabilirsiniz.
Ağustos ayı gökyüzü takvimi
Bakalım ağustos ayında gökyüzünde bizleri başka neler bekliyor? Merak ediyorsanız, aşağıdaki gökyüzü takviminin günlerine tıklamanız yeterli!
1
Perşembe
2
Cuma
3
Cumartesi
4
Pazar
5
Pazartesi
6
Salı
7
Çarşamba
8
Perşembe
9
Cuma
10
Cumartesi
11
Pazar
12
Pazartesi
13
Salı
14
Çarşamba
15
Perşembe
16
Cuma
17
Cumartesi
18
Pazar
19
Pazartesi
20
Salı
21
Çarşamba
22
Perşembe
23
Cuma
24
Cumartesi
25
Pazar
26
Pazartesi
27
Salı
28
Çarşamba
29
Perşembe
30
Cuma
31
Cumartesi
Not: Bu sayfadaki gezegen ve yıldız haritaları, Stellarium yazılımıyla oluşturulmuştur. Siz de stellarium-web.org adresinden ya da mobil uygulamadan anlık haritalara ulaşabilir, yazıda söz edilen derin uzay nesnelerini bulmak için kullanabilirsiniz.
