ÇOCUKLARIN BİLGİ BANKASI KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR

ÇOCUKLARIN BİLGİ BANKASI KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR

KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR

KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR
“Ayın Gökyüzü” köşesinin sıkı takipçileri burada mı? Eğer herkes geldiyse, bu ayın gökyüzü sürprizlerini açıklamaya başlıyoruz! Çünkü sıcak yaz günlerini geride bırakıp sonbaharın serinliğini hissetmeye başladığımız eylül ayı, biz gökyüzü tutkunları için harika gözlem fırsatları sunuyor. Gecelerin giderek uzaması sayesinde gökyüzüne ayıracak daha çok zamanımız oluyor. Tabii okulların açılmasını hesaba katmazsak! Üstelik bu ay, sevimli uydumuz hem gezegenlerle hem de parlak yıldızlar ve yıldız kümeleriyle adeta saklambaç oynayacak! Haydi önce özetlere, sonra ayrıntılara bakalım:
  • Uydumuz Ay, Jüpiter, Venüs ve Akrep’in kızıl gözü Antares’in çok yakınından geçecek.
  • 22 Eylül’de Venüs en yüksek parlaklığına erişecek.
  • 25 Eylül’de Neptün karşı konuma gelecek.

Uzayan Geceler ve Sonbahar Ekinoksu

Gündüzlerin kısalıp nihayet geceyle eşitlendiği sonbahar ekinoksu bu yıl 23 Eylül’e denk geliyor. Bu tarihten itibaren Kuzey Yarımküre’de geceler gündüzlerden daha uzun olmaya başlayacak. Gözlem saatlerimizin artması, güz takımyıldızlarını ve gezegenleri izlemek için mükemmel bir fırsat hazırlıyor. Ne var ki havanın bulutlu ya da yağışlı olacağı gecelerin oranı da artacak. Zaten bu “yaman çelişki” biz gökyüzü tutkunlarının peşini hiç bırakmıyor!

Ay’ın Gezegenlerle Dansı

Bu ayın asıl “yıldızı” -çoğu zaman olduğu gibi Ay! Eylül boyunca uydumuz gökyüzünde ilerlerken yanından geçtiği parlak gökcisimleriyle yine hoş düetler yapacak. 7 Eylül’de geceyarısından hemen sonra Mars’la birlikte doğu ufkundan yükselen Ay, 9 Eylül sabah saatlerindeyse dev gezegen Jüpiter’le yan yana doğacak. 14 Eylül akşamıysa ince bir hilal evresindeki Ay, bu kez gökyüzünün en parlak gezegeni Venüs ile buluşacak. 26 Eylül’de de halkalı gezegen Satürn, dolunay evresindeki Ay ile yan yana gelerek hoş bir ikili oluşturacak.

Sayfadaki yıldız haritalarını üzerlerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz.

a g eylul26 14 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
14 Eylül akşamı Ay ve Venüs işte bu kadar yakın olacaklar. Sağdaki parlak yıldız da Başak Takımyıldızı’nın en parlağı Başakçı.
Sanmayın ki Ay’ın düetleri yalnızca gezegenlerle sınırlı! 17 Eylül’de uydumuz bu kez Akrep Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı kızıl renkli Antares’in dibinden geçerek gökyüzü fotoğrafçıları için kaçırılmayacak bir manzara sunacak. Ay, eylül boyunca açık yıldız kümeleriyle dans etmeyi de ihmal etmeyecek. 8 Eylül sabaha karşı, gün ağarmadan hemen önce incecik hilal evresindeki Ay’ı, Yengeç Takımyıldızı’ndaki Arı Kovanı (M44) açık yıldız kümesinin hemen yanından geçerken izleyebilirsiniz. Sevimli uydumuz 3 Eylül’de ve 30 Eylül’de iki kez gökyüzünün en göz alıcı açık yıldız kümesi Ülker’in (M45, Yedi Kız Kardeşler) hemen yanı başında olacak.

Eylül Ayında Gezegenler

Bütün ay boyunca akşam gökyüzünü süsleyecek Venüs, 22 Eylül’de en yüksek parlaklığına ulaşarak adeta bir mücevher gibi parlayacak. Gelgelelim ufka çok yakın olduğu ve her geçen gün hızla alçaldığı için batı ufkunun açık olduğu bir yerden gözlem yapmanızı öneririz. Merkür’ü bu ay pas geçebilirsiniz; çünkü ayın başında Güneş’in arkasından dolanan hızlı gezegen ayın sonunda batı ufkunun üzerinde olacak. Ne ki bu kez de Güneş’e yakınlığı nedeniyle onu görmek güç olacak.

Gelelim dış gezegenlere… İkizler’den Yengeç’e doğru ilerleyen Mars, geceyarısından iki saat kadar sonra doğacak. Balık Takımyıldızı’ndaki Satürn de neredeyse bütün gece gökyüzünde olacak. Yengeç’teki Jüpiter de gün doğumundan iki saat kadar önce doğudan yükselecek. Güneş Sistemi’nin en uzak gezegeni Neptün, 25 Eylül’de karşı konuma ulaşacak. Bu konumdaki Neptün, Dünya’ya göre Güneş’in tam karşısında yer alacağı için Güneş batarken doğudan yükselecek ve tüm gece boyunca gökyüzünde kalacak. Dünya’ya en yakın konumunda olacağı için, küçük bir teleskop ya da güçlü bir dürbünle bu mavi buz devini görmeyi deneyebilirsiniz.

a g eylul26 22 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
22 Eylül

Eylül Ayında Göktaşı Yağmurları

Eylül ayı, geçen ayki Perseidler gibi görkemli göktaşı yağmurlarına ev sahipliği yapmasa da sakin gecelerde gökyüzünü süsleyen bazı “kayan yıldızlara” denk gelme şansınız var. 1 Eylül’de Arabacı (Aurigid), 9 Eylül’de “Eylül Kahraman” (Eylül ε-Perseidleri) ve 27 Eylül’de Sekstant (Sekstantid) saatte birkaç göktaşıyla gözlemcileri -umuyoruz ki- eli boş çevirmeyecek. Bu göktaşı yağmurlarının saatte sırasıyla 6, 5 ve 5 göktaşı getirmesi bekleniyor; ama tabii ışıksız, ideal koşullarda.

Eylül Ayı Gökyüzü Takvimi

Bakalım eylül ayında gökyüzünde bizleri başka neler bekliyor? Aşağıdaki gökyüzü takvimini incelemeniz yeterli!

1 Eylül

a g eylul26 takvim 1 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Arabacı (Aurigid) göktaşı yağmuru

3 Eylül

a g eylul26 takvim 3 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Ay-Ülker (M45) açık yıldız kümesi yakınlaşması

4 Eylül

a g eylul26 takvim 4 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Ay son dördün evresinde

7 Eylül

a g eylul26 takvim 7 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Ay-Mars yakınlaşması; Ay yerberi (Dünya’ya en yakın) konumunda

8 Eylül

a g eylul26 takvim 8 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Ay ile Arı Kovanı (M44) açık yıldız kümesi yakınlaşması

9 Eylül

a g eylul26 takvim 9 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Ay-Jüpiter yakınlaşması; Eylül Kahraman (ε-Perseid) göktaşı yağmuru

10 Eylül

a g eylul26 takvim 10 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Ay yeniay evresinde; Uranüs tersinir hareketine başlıyor

14 Eylül

a g eylul26 takvim 14 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Ay-Venüs yakınlaşması

17 Eylül

a g eylul26 takvim 17 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Ay-Antares yakınlaşması

18 Eylül

a g eylul26 takvim 18 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Ay ilk dördün evresinde

22 Eylül

a g eylul26 takvim 22 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Venüs en yüksek parlaklığında (-4,6 kadir)

23 Eylül

a g eylul26 takvim 23 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Sonbahar ekinoksu (gece ile gündüz süreleri eşit)

25 Eylül

a g eylul26 takvim 25 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Neptün karşı konumda

26 Eylül

a g eylul26 takvim 26 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Ay dolunay evresinde; Ay-Satürn yakınlaşması.

27 Eylül

a g eylul26 takvim 27 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Gündüz Sekstant (Sextantid) göktaşı yağmuru; Merkür günöte konumunda

30 Eylül

a g eylul26 takvim 30 eylul Gözler Uydumuzda ve Gezegenlerde!
Ay-Ülker (M45) açık yıldız kümesi yakınlaşması
Not: Bu sayfadaki gezegen ve yıldız haritaları, Stellarium yazılımıyla oluşturulmuştur. Siz de stellarium-web.org adresinden ya da mobil uygulamadan anlık haritalara ulaşabilir, yazıda söz edilen gökcisimlerini bulmak için kullanabilirsiniz.