Uçan Hayvanlar

Çağlar Sunay

Uçan hayvanlar denince akla ilk gelen kuşkusuz kuşlar olur. Kuşları sanki uçmakla özdeşleştirmişizdir. Bizler yürürüz, koşarız, atlayıp sıçrarız hatta birçoğumuz yüzer bile. Ama ne yazık ki uçamayız. Belki de bu nedenle kuşların gözümüzde ayrı bir yeri vardır. Onları özgürlüğün simgesi olarak görürüz. Ama unutmamak gerek ki kuşlardan başka uçan hayvanlar da vardır; hem de yüz binlerce tür.

Kuşlar

Dünyada yaklaşık dokuz milyonu aşkın canlı türü olduğu tahmin ediliyor. Bunun da 7 milyon 770 bin kadarını hayvanlar oluşturuyor. Ne var ki henüz 950 bin tür hayvan tanımlanabilmiş durumda -yani diğerlerini henüz görmüş bile değiliz. Hayvanlar dünyanın bütün denizlerine ve karalarına dağılmışlar. Bunların bir bölümünün kendilerine büyük yarar ve üstünlük sağlayan, ilginç bir özelliği var: uçabiliyorlar. Kuşkusuz uçan hayvanlar denince akla ilk gelen kuşlar oluyor. Çünkü büyüklükleri nedeniyle çevremizdeki uçan hayvanlar arasında dikkatimizi sürekli onlar çekiyor. Yoksa böceklerin neredeyse tamamının uçtuğunu bilmiyor değiliz.

Uçma özelliği kuşlara yaşamda büyük bir üstünlük sağlıyor. Zaten bu nedenle yaklaşık 10 bin türle, balıklardan sonra en büyük omurgalı hayvan grubunu oluşturuyorlar. Kuşlar tropikal ormanlardan kutuplara kadar dünyanın her yanında yaşarlar. Ön ayak -ya da kol- yerine uçmalarını sağlayan kanatları vardır. Ayırt edici özelliklerinden biri de gagalarıdır. Ama belki de en önemli özellikleri tüyleridir. Kuşlardan başka hiçbir hayvanın tüyü yoktur. Tüyler kuşların uçmasını sağlamanın yanı sıra, onları sıcak tutar ve kamufle eder.

Kuşların da Bir Geçmişi Var

Asıl Uçucular: Böcekler

Belki birçoğumuz böceklerden pek hoşlanmaz. Hatta onlardan korkanlarımız da vardır. Ama bu minik hayvanların çok büyük bir bölümü insanlar için zararsızdır. Daha da ötesi bitkilerin tozlaşmasında ve ölen hayvanların ortadan kaldırılmasında oynadıkları rol düşünüldüğünde doğa için, insanlar için çok yararlıdırlar.

Aslında böcekler birbirlerinden çok farklı ve şaşırtıcı özellikleri olan hayvanlardır. Dünyanın hemen her yanına dağılmış bir milyona yakın böcek türü vardır. Bunların büyük bir bölümü de uçabilir. Tıpkı kuşlarda olduğu gibi böceklerde de uçma becerisi hayatta kalma ve soyunu sürdürme açısından büyük bir üstünlük sağlamıştır. Bu kadar çok ve çeşitli olmalarında bunun önemli bir payı vardır.

Memeliler, Sürüngenler, Hatta Balıklar

Kanatlar yardımıyla uçmak kuşlara ve böceklere özgüdür. Ah, yarasaları da unutmamak gerek. Ancak havada ilerleme becerisi geliştirmiş daha birçok hayvan türü vardır. Bunlar arasında ağaç kurbağaları, kertenkeleler, sincaplar, yılanlar hatta bazı balık türleri de bulunur. Belki bunların hareketine tam olarak uçmak değil de süzülmek demek daha doğru olur.