Bahar Üçgenini
Gördünüz mü?
Merhaba gökyüzü meraklıları! Bahar geldi, havalar ısındı, gözlem yapmak için en güzel zamanlar başladı! “O halde bizi mayıs ayında gökyüzünde neler bekliyor?” diyorsanız, böyle buyrun! Bahar Üçgeni’ni oluşturan takımyıldızlar, göktaşı yağmurları, Ay-gezegen yakınlaşmaları ve dahası burada! Önce özetler, sonra ayrıntılar…
- Venüs ve Satürn ayın başında sabah gökyüzünde yan yanalar.
- Bahar Üçgeni’nin yıldızları gün batımından hemen sonra ışıldamaya başlıyor.
- Kova göktaşı yağmuru zirveye ulaşıyor.
Bahar Üçgeni karşınızda!
Yaz Üçgeni’ni ve Kış Üçgeni’ni bilirsiniz. Bilmiyorsanız, önceki içeriklerimize bakıp keşfetmenin tam zamanı… Onlar kadar popüler olmayan bir üçgen daha var: Bahar Üçgeni. Çoban Takımyıldızı’ndan Arcturus, Başak’tan Spica (Başakçı) ve Aslan’dan Regulus’u gökyüzünde birleştiren hayali çizgiye Bahar Üçgeni deniyor. Baharın gelişini bu takımyıldızlar müjdeliyor da diyebiliriz; çünkü Mart’tan itibaren gün batımıyla birlikte doğudan yükseliyorlar. Ekliptik bu üçlünün tam ortasından geçtiği için Ay ve gezegenler de sık sık bu üçgeni ziyaret eder.
Sayfadaki yıldız haritalarını üzerlerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz.
Bahar Üçgeni yaz mevsiminin müjdecisi Yaz Üçgeni’ne göre daha büyüktür; hatta gökyüzünde neredeyse Kış Altıgeni kadar yer kaplar. Öte yandan bu büyüklüğüne rağmen, daha az bilinir. Oysa günlerin uzamaya başladığı, havaların ısındığı bahar aylarında artan gözlem fırsatlarının habercisi Bahar Üçgeni’ni görmek, hele ki gün batımından sonra hava yavaş yavaş kararırken ilk ışıldayan bu üçlüyü bulmaya çalışmak çok eğlencelidir. Siz de arkadaşlarınızla “Bahar Üçgeni’ni ilk kim görecek?” oyunu oynayabilirsiniz.
Mayıs ayında gezegenler
Gezegenler mayıs ayına hızlı bir başlangıç yapacak. Nisan ayını yan yana tamamlayan gezegenlerden ikisi, Venüs ile Satürn, 1 Mayıs sabahı gün doğumundan önce doğu ufkunun üzerinde yan yana ışıldayacak. Sonraki günlerde araları açılacak; Satürn hızla yükselirken Venüs, Güneş’e doğru yönelecek. Ama her ikisi de ay sonuna kadar gökyüzünde olacak. Hatta mayısın ilk haftası, ufka daha yakın olan Merkür de onlara eşlik edecek. Ay, 23 Mayıs’ta Satürn’le, 24 Mayıs sabahında da Venüs’le buluşacak.
Öteki iki parlak gezegen, Jüpiter ile Mars da batıya kaymış durumda olacak. Hatta Jüpiter’i akşamları görebilmek için son şansınız, diyebiliriz. Çünkü -1,9 kadir parlaklığındaki dev gezegen, mayıs sonunda gün batımından bir saat sonra batmış olacak. Mars da +1,2 kadirlik parlaklığıyla değil ama kızıl rengiyle dikkat çekecek ve Yengeç’ten Aslan’a doğru ilerleyecek. Uydumuz 4 Mayıs’ta Mars’la, 28 Mayıs’ta da Jüpiter’le yakınlaşacak.
Mayıs Ayında Göktaşı Yağmurları
6 Mayıs’ta zirve yapacak Kova (η-Aquariid) göktaşı yağmuru, 28 Mayıs’a kadar aktif olacak. Yani neredeyse bütün ay boyunca, yağmurun Kova takımyıldızındaki kaynağı ufkun üzerinde olduğu sürece η-Aquariid göktaşlarını görme şansınız var. Kaynak noktası gökyüzünde ne kadar yüksekse “kayan yıldızların” sayısı da o kadar çok oluyor. 6 Mayıs’ta bu yağmuru zirvede yakalamak için ışıksız bir yer bulur, yönünüzü doğuya döner ve Kova takımyıldızının sabah 3’teki doğuşunu beklerseniz, saatte 40 kadar göktaşı sayabilirsiniz.
8 Mayıs’ta da Çalgı (η-Lyrid) göktaşı yağmuru zirveye ulaşacak. Ne var ki saatte ortalama 3 göktaşıyla biraz zayıf kalacak. Mayısın ilk yarısında aktif olan Yılancı (Ophiuchid) göktaşı yağmuru da öyle… Ama bu takımyıldızlar daha erken doğduğu için onlardan geliyormuş gibi görünen göktaşlarını görmek için sabaha kadar beklemenize gerek yok. Mayıs boyunca ayrıca Akrep (α-Scorpiid), Terazi (Librid) ve Herkül (Herculid) göktaşı yağmurları da aktif olacak. Bu üç takımyıldız gün batımından itibaren gökyüzünde olduklarından tüm gece boyunca onların göktaşları karşınıza çıkabilir!
Mayıs Ayı Gökyüzü Takvimi
Acaba mayıs ayında gökyüzünde bizleri neler bekliyor? Aşağıdaki gökyüzü takvimini incelemeniz yeterli!
4 Mayıs
6 Mayıs
8 Mayıs
12 Mayıs
19 Mayıs
20 Mayıs
23 Mayıs
24 Mayıs
27 Mayıs
28 Mayıs
31 Mayıs
Not: Bu sayfadaki gezegen ve yıldız haritaları, Stellarium yazılımıyla oluşturulmuştur. Siz de stellarium-web.org adresinden ya da mobil uygulamadan anlık haritalara ulaşabilir, yazıda söz edilen gökcisimlerini bulmak için kullanabilirsiniz.
