Büyüklükleri
Caretta carettalar ortalama 1 metre boya ulaşabilir ve ağırlıkları da 80-200 kilogram dolayında olur. Yine de 500 kilogramdan bile daha ağır olan Caretta carettalar olduğu da biliniyor!
Fosil kayıtlarına ve genetik çalışmalara göre deniz kaplumbağaları yaklaşık 90 milyon yıldır denizlerde yaşıyor. Caretta carettaların ise şimdiki halini son birkaç milyon yılda aldığı düşünülüyor.
Ne Yerler?
Bu kaplumbağalar hepçildir ve tıpkı bizim gibi onlar da çeşitli yiyeceklerle beslenirler. Denizanası, yengeç, salyangoz, karides ve küçük balıklar en sevdikleri yiyeceklerdendir. Diğer besinleri arasında süngerler, mercanlar, deniz solucanları, deniz anemonları, midyeler, denizkestaneleri ve denizyıldızları bulunur. Güçlü çeneleri sayesinde sert kabuklu hayvanları kolayca yiyebilirler.
Nerede Yaşarlar?
Caretta carettalar ılık ve sıcak denizlerde yaşarlar. Akdeniz, Ege, Karadeniz’in bazı bölgeleri, Atlas Okyanusu’nun tropikal ve subtropikal kıyıları ile Hint Okyanusu ve Büyük Okyanus’ta bulunurlar. Türkiye kıyıları da onlar için önemli bir yaşam alanıdır. Her yıl, binlerce Caretta caretta yumurtlamak için kıyılarımıza gelir. Yuvalarını yapmak için özellikle Ege ve Akdeniz sahillerini tercih ederler. Tüm deniz kaplumbağaları arasında en geniş coğrafi alanda yuva yapan türdür.
Türkiye’deki en çok bilinen yuvalama alanları Antalya, Muğla ve Mersin’de yer alır.
Göç Rotaları
Caretta carettaların yumurtlama süreci, özel bir olaydır. Yetişkin dişiler genellikle 20-30 yaşlarına geldiklerinde yumurtlamaya başlarlar. Bunun için de yaşadıkları ve beslendikleri alanlar ile yuvalama alanları arasında uzun mesafeler boyunca göç ederler. Örneğin; Akdeniz’de yaşayan dişi Caretta carettaların göç rotası, Kuzey Afrika, Yunanistan ve Türkiye kıyıları arasında bir döngüden oluşur. Yönlerini, dünyanın doğal manyetik alanlarını kullanarak buldukları düşünülür. Bu şaşırtıcı yetenekleri sayesinde her zaman doğdukları sahile (ya da koşullara bağlı olarak yakınındaki bir sahile) geri dönerler. Bu olaya “doğal yuvaya sadakat” denir. Kumu kazar ve yumurtalar için bir yuva yaparlar. Her seferinde ortalama 80–120 yumurta bırakıp denize geri dönerler. Yumurtalar kumun sıcaklığına bağlı olarak ortalama 45–70 gün içinde çatlar. Bu süre, kumların sıcaklığına göre kısalabilir ya da uzayabilir. Yavrular, yumurtadan çıkınca denize doğru koşarlar. Bu, onların hayatta kalma yolculuğunun başlangıcı ve olasılıkla en tehlikeli bölümüdür.
Caretta carettalar yumurta halindeyken ve yumurtadan çıktıktan hemen sonraki kısa dönem boyunca birçok tehlikeyle karşılaşırlar. Yavrular, özellikle yumurtadan yeni çıktıklarında sahildeki tilki, martı ve yengeç gibi hayvanlar tarafından kolayca avlanabilirler. Onlar için en büyük tehlike de ne yazık ki insanlardır. Kirlilik, balık ağları ve sahillerdeki yapılaşma yaşamlarını ciddi olarak tehdit eder.
Caretta carettalar uzun ömürlü hayvanlardır. Uygun koşullarda yaşayabilirlerse, ömürleri 60-70 yıla kadar çıkabilir. Hatta daha yaşlılarının da olduğu bilinir.
Nüfus ve Korunma
Dünyadaki Caretta caretta nüfusu ne yazık ki sürekli azalıyor. Kesin bir sayı vermek çok zor olsa da araştırmalara dayanan tahminlere göre sadece 60 bin civarında dişi kalmış durumda. Denize ulaşan her 100 yavrudan yalnızca biri yetişkinliğe erişebiliyor. Bu sebeple soyu tehlike altına olan Caretta carettaları korumak için birçok uluslararası ve yerel çalışmalar yürütülüyor.
Örneğin; Türkiye İş Bankası’nın da desteği ve Doğu Akdeniz Üniversitesi Su Altı Görüntüleme ve Araştırma Merkezi (SAGAM) ile Kuzey Kıbrıs Deniz Kaplumbağalarını Koruma Derneği’nin (SPOT) iş birliğiyle denizlerin sevimli yolcuları Kumbi ve District 135 adı verilen iki Caretta carettaya uydu yoluyla izlenebilmelerini sağlayan takip cihazları takıldı. Bu sayede, Akdeniz’de heyecan dolu bir maceraya çıkan Kumbi ve District 135'in nerelere yüzdüklerini ve hangi sahillerde mola verdiklerini görebiliyoruz. Kumbi, Kıbrıs’tan ayrıldıktan sonra Anamur’a gidip sahile yumurtalarını bıraktı bile! Zamanı geldiğinde bu minik yumurtalardan çıkan yavrular da anneleri gibi uzun yolculuklara çıkacak. Siz de onların heyecan dolu yolculuklarını buradan takip edebilirsiniz.
