ÇOCUKLARIN BİLGİ BANKASI KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR

KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR

DÜNYAMIZ VE CANLILAR
h sayma giris 5 Hayvanlarda Sayma
h sayma giris 4 Hayvanlarda Sayma
h sayma giris 2 Hayvanlarda Sayma
h sayma giris 1 Hayvanlarda Sayma

Hayvanlarda Sayma

DÜNYAMIZ VE CANLILAR

Çağlar Sunay

İnsanlar, çok eski zamanlardan beri sayıları ve sayma sistemini kullanmaktadır. Önce kaç av hayvanı yakaladıklarını, sonra kaç gün yolculuk yaptıklarını, sahip oldukları koyunları ve topladıkları meyveleri saymaya başladılar. Zamanla sayılar yalnızca ihtiyaç değil, bir düşünme aracı haline de geldi. İnsanlar saymayı öğrendikçe dünyayı daha iyi anlamaya başladı. Sayıları kullanarak takvimler yaptılar, binalar inşa ettiler, gemilerle okyanusları geçtiler, hatta uzaya çıktılar! Taşlara atılan çiziklerden başlayan bu yolculuk, günümüzün karmaşık matematik işlemleriyle gelişmeye devam ediyor.
sayı sayma
Başlangıçta sayılara yalnızca “az” ve “çok” olarak bakılıyordu. Sonra bunların yerini “iki”, “üç” ve “dört” gibi netlik belirten kavramlar  aldı. En sonunda sayılar simgelere dönüştü ve matematik ortaya çıktı. Matematik, yalnızca saymak değil; düşünmek, karşılaştırmak ve kurallar belirlemek anlamlarına da geliyordu. Bu gelişmeler aslında tamamen insanlığa özgü olsa da insanlar doğada ilginç bir şey daha gözlemledi; hayvanlar da sayıları fark edebiliyor, hatta “Kaç tane?” sorusunu yanıtlayabiliyorlardı!
Hayvanlar için saymak doğrudan yaşamla ilgilidir. Kaç yavrusu olduğunu bilmek, sürünün büyüklüğünü fark etmek ya da rakip grubun kalabalık olup olmadığını anlamak önemlidir. Yanlış bir karar, aç kalmak ya da tehlikeye girmek demektir. Bu nedenle özellikle bazı hayvanlar “az–çok” farkını çok iyi algılar. Elbette onlar sayıları bizim gibi düşünmez; “hissederler.” Beyinleri küçük sayıları hızlıca ayırt edebilir. Özellikle 1, 2, 3 ve 4 gibi sayılar onlar için nettir. Daha büyük sayılarda da tahmin becerileri devreye girer.
hayvanlarda sayma
hayvanlarda sayma - çöl karıncası

Çöl Karıncası

Çöl karıncaları, attıkları adımları sayarlar ve yuvalarından kilometrelerce uzaklaşsalar da yolu hiç şaşırmadan geri dönerler.

hayvanlarda sayma - arı

Arı

Arılar, "sıfır" yani hiçlik kavramını anladığı anlaşılan ilk omurgasız hayvanlardır. Bu zeki hayvanlar, uçuş sırasında belirli sayıdaki durakları geçerek yiyeceğe ulaşmayı öğrenirler. Örneğin; “3 çiçekten sonra dön.” gibi bir düzen kurabilirler. Bu, basit ama etkili bir sayma davranışıdır

hayvanlarda sayma - karga

Karga

Yapılan deneylerde kargalar, gördükleri nesne sayısı kadar “gak” sesi çıkarmıştır. Böylece, en fazla 3–4 adet nesneyi ayırt edebildikleri görülmüştür. Günlük hayattan örnek vermek gerekirse kargalar, bir kaptaki yem miktarı değiştiğinde bunu fark edebilir veya bir eve kaç kişinin girip çıktığını izleyip sayılar eşleşmediğinde o eve yaklaşmazlar.

hayvanlarda sayma - ahtapot

Ahtapot

Ahtapotlar, nesneler arasındaki sayısal farkları görmenin yanı sıra (Örneğin, 3 nesne ile 5 nesne arasındaki farkı) dokunarak ve görerek kavrar.

hayvanlarda sayma - vatoz

Vatoz

Vatozlar 1’den 5’e kadar olan küçük sayıları birbirinden ayırt edebilir. Hatta “bir artırmak” ya da “bir eksiltmek” gibi çok basit seviyede aritmetik de yapabilirler. Ayrıca, farklı şekillerdeki nesneleri sayılarına göre ayırt edebilirler.

hayvanlarda sayma - yunus

Yunus

Yunuslar çok zeki hayvanlardır. Sayıları gruplandırmada da ustadırlar. Yapılan araştırmalar, yunusların “daha az” ve “daha çok” kavramlarını saniyeler içinde ayırt edebildiğini ve az sayıda nesneyi sayabildiğini de göstermiştir.

hayvanlarda sayma - makak

Makak

Bu primatlar, sayısal yetenekleri en gelişmiş hayvanlar arasındadır. Yalnızca saymakla kalmazlar, ekrandaki sayıları küçükten büyüğe sıralayabilir, hatta çok basit toplama-çıkarma işlemleri yapabilirler. 1–9 arası miktarları ayırt edebilen makaklar, ayrıca görsel sembollerle sayıları da eşleştirebilirler. Hatta bazı deneylerde çocukların erken sayma becerilerine benzer performanslar göstermişlerdir.

hayvanlarda sayma - aslan

Aslan

Aslanlar, rakip gruptan gelen kükremeleri ya da sesleri dinleyip sayarlar. Eğer kendi grupları daha kalabalıksa riski göze alıp saldırırlar. Tersi durumda kendileri için daha güvenli bir bölgeye çekilirler.

h sayma sirtlan Hayvanlarda Sayma

Benekli sırtlanlar da aynı davranışa sahiptir.

Hayvanlar matematik yapmaz; ama sayıları hisseder. Hayvanlar için saymak, hayatta kalmanın bir yoludur. İnsanlar bu yeteneği daha ileriye taşımıştır; matematik de bu uzun yolculuğun sonucudur.

Çağlar Sunay

ANA SAYFA
BİLİM VE YAŞAM
KÜLTÜR VE SANAT
ZEKÂ VE BECERİ
SATRANÇ
KODLAMA EĞİTİMLERİ
DÜNYAMIZ VE CANLILAR
h sayma giris 5 Hayvanlarda Sayma
h sayma giris 4 Hayvanlarda Sayma
h sayma giris 2 Hayvanlarda Sayma
h sayma giris 1 Hayvanlarda Sayma

Hayvanlarda Sayma

DÜNYAMIZ VE CANLILAR

Çağlar Sunay

İnsanlar, çok eski zamanlardan beri sayıları ve sayma sistemini kullanmaktadır. Önce kaç av hayvanı yakaladıklarını, sonra kaç gün yolculuk yaptıklarını, sahip oldukları koyunları ve topladıkları meyveleri saymaya başladılar. Zamanla sayılar yalnızca ihtiyaç değil, bir düşünme aracı haline de geldi. İnsanlar saymayı öğrendikçe dünyayı daha iyi anlamaya başladı. Sayıları kullanarak takvimler yaptılar, binalar inşa ettiler, gemilerle okyanusları geçtiler, hatta uzaya çıktılar! Taşlara atılan çiziklerden başlayan bu yolculuk, günümüzün karmaşık matematik işlemleriyle gelişmeye devam ediyor.
sayı sayma
Başlangıçta sayılara yalnızca “az” ve “çok” olarak bakılıyordu. Sonra bunların yerini “iki”, “üç” ve “dört” gibi netlik belirten kavramlar  aldı. En sonunda sayılar simgelere dönüştü ve matematik ortaya çıktı. Matematik, yalnızca saymak değil; düşünmek, karşılaştırmak ve kurallar belirlemek anlamlarına da geliyordu. Bu gelişmeler aslında tamamen insanlığa özgü olsa da insanlar doğada ilginç bir şey daha gözlemledi; hayvanlar da sayıları fark edebiliyor, hatta “Kaç tane?” sorusunu yanıtlayabiliyorlardı!
Hayvanlar için saymak doğrudan yaşamla ilgilidir. Kaç yavrusu olduğunu bilmek, sürünün büyüklüğünü fark etmek ya da rakip grubun kalabalık olup olmadığını anlamak önemlidir. Yanlış bir karar, aç kalmak ya da tehlikeye girmek demektir. Bu nedenle özellikle bazı hayvanlar “az–çok” farkını çok iyi algılar. Elbette onlar sayıları bizim gibi düşünmez; “hissederler.” Beyinleri küçük sayıları hızlıca ayırt edebilir. Özellikle 1, 2, 3 ve 4 gibi sayılar onlar için nettir. Daha büyük sayılarda da tahmin becerileri devreye girer.
hayvanlarda sayma
hayvanlarda sayma - çöl karıncası

Çöl Karıncası

Çöl karıncaları, attıkları adımları sayarlar ve yuvalarından kilometrelerce uzaklaşsalar da yolu hiç şaşırmadan geri dönerler.

hayvanlarda sayma - arı

Arı

Arılar, "sıfır" yani hiçlik kavramını anladığı anlaşılan ilk omurgasız hayvanlardır. Bu zeki hayvanlar, uçuş sırasında belirli sayıdaki durakları geçerek yiyeceğe ulaşmayı öğrenirler. Örneğin; “3 çiçekten sonra dön.” gibi bir düzen kurabilirler. Bu, basit ama etkili bir sayma davranışıdır

hayvanlarda sayma - karga

Karga

Yapılan deneylerde kargalar, gördükleri nesne sayısı kadar “gak” sesi çıkarmıştır. Böylece, en fazla 3–4 adet nesneyi ayırt edebildikleri görülmüştür. Günlük hayattan örnek vermek gerekirse kargalar, bir kaptaki yem miktarı değiştiğinde bunu fark edebilir veya bir eve kaç kişinin girip çıktığını izleyip sayılar eşleşmediğinde o eve yaklaşmazlar.

hayvanlarda sayma - ahtapot

Ahtapot

Ahtapotlar, nesneler arasındaki sayısal farkları görmenin yanı sıra (Örneğin, 3 nesne ile 5 nesne arasındaki farkı) dokunarak ve görerek kavrar.

hayvanlarda sayma - vatoz

Vatoz

Vatozlar 1’den 5’e kadar olan küçük sayıları birbirinden ayırt edebilir. Hatta “bir artırmak” ya da “bir eksiltmek” gibi çok basit seviyede aritmetik de yapabilirler. Ayrıca, farklı şekillerdeki nesneleri sayılarına göre ayırt edebilirler.

hayvanlarda sayma - yunus

Yunus

Yunuslar çok zeki hayvanlardır. Sayıları gruplandırmada da ustadırlar. Yapılan araştırmalar, yunusların “daha az” ve “daha çok” kavramlarını saniyeler içinde ayırt edebildiğini ve az sayıda nesneyi sayabildiğini de göstermiştir.

hayvanlarda sayma - makak

Makak

Bu primatlar, sayısal yetenekleri en gelişmiş hayvanlar arasındadır. Yalnızca saymakla kalmazlar, ekrandaki sayıları küçükten büyüğe sıralayabilir, hatta çok basit toplama-çıkarma işlemleri yapabilirler. 1–9 arası miktarları ayırt edebilen makaklar, ayrıca görsel sembollerle sayıları da eşleştirebilirler. Hatta bazı deneylerde çocukların erken sayma becerilerine benzer performanslar göstermişlerdir.

hayvanlarda sayma - aslan

Aslan

Aslanlar, rakip gruptan gelen kükremeleri ya da sesleri dinleyip sayarlar. Eğer kendi grupları daha kalabalıksa riski göze alıp saldırırlar. Tersi durumda kendileri için daha güvenli bir bölgeye çekilirler.

h sayma sirtlan Hayvanlarda Sayma

Benekli sırtlanlar da aynı davranışa sahiptir.

Hayvanlar matematik yapmaz; ama sayıları hisseder. Hayvanlar için saymak, hayatta kalmanın bir yoludur. İnsanlar bu yeteneği daha ileriye taşımıştır; matematik de bu uzun yolculuğun sonucudur.

Çağlar Sunay

1 Temmuz 1911’de Kandilli Rasathanesi’nde sürekli ve sistemli meteoroloji ölçümlerine başlandı.

 

neler oldu 2020 temmuz 01 1 Temmuz

 

Haziran 1910’da Türkiye’de astronomi ve jeofizik çalışmalarının öncülerinden Fatin Gökmen yeni kurulacak rasathanenin müdürlüğüne getirildi. Fatin Bey ve ekibi, Kandilli Rasathanesi’nde 1 Temmuz 1911’den itibaren sürekli ve sistemli meteoroloji ölçüm ve kayıtlarına başladı. Uluslararası kabul edilen 7, 14 ve 21 saatlerinde günlük gözlemler yapıldı, deftere kaydedildi ve gerekli yerlere bildirildi.

AYIN TAMAMI