Erkenciler Yaşadı!
Merhaba gökyüzü severler! Yaz gündönümünün ayı haziran, geldi çattı! Dolayısıyla bu ay günler çok uzun ve geceler de bir o kadar kısa olacak. Gözlem yapmak için belki zaman az olabilir; ama yine de ılık haziran gecelerinde gökyüzüne bakmaya doyum olmaz! Okulların kapanmasına inat, bu ay erken kalkanlar yaşadı! Gelin, gökyüzünde bizi bu ay neler bekliyor, yakından bakalım.
Sayfadaki yıldız haritalarını üzerlerine tıklayarak daha büyük görebilirsiniz.
Haziran ayında gezegenler
Haziran ayında gökyüzü, güzel bir gözlem konusuyla açılış yapıyor. 1 Haziran sabahı saatlerinizi biraz erkene; en azından 4:30’a kurmanız gerekiyor. Çünkü Satürn ve Mars arasında ince bir hilal evresindeki Ay sizleri bekliyor. Her iki gezegenin parlaklığı da yaklaşık 1 kadir olacak. İzleyen sabahlarda hilal evresindeki uydumuz biraz daha incelecek ve 3 Haziran sabahı doğu yönünde Mars’la buluşacak. Ay’ın yanındaki parlak turuncu “yıldız” da gerçekte Mars. Satürn de biraz daha yukarıda ve sağda olacak.
3 Haziran sabahı gün doğumundan önce doğuya doğru bakarken Ay ile Mars’ın yakınlaşması. Sahneyi ufkun hemen üzerindeki Jüpiter ve Merkür ile daha yukarıdaki Satürn tamamlıyor.
Haziran ayının bu ilk günlerinde, gün doğumuna yarım saat kalaya kadar beklerseniz, bu sahneye iki gezegen daha eklenecek: Merkür ile Jüpiter. Hatta 4 Haziran sabahı Merkür ve Jüpiter, aralarında yarım derece kalacak kadar yakınlaşacak. Ancak her ikisi de Güneş’e ve ufka çok yakın oldukları için onları görmede biraz zorlanabilirsiniz. Zaten Merkür sonraki günlerde Güneş’e daha da yaklaşacak ve yavaşça gözden kaybolacak. Ama Jüpiter için durum farklı; o artık bir sabah gezegeni olarak yükselişe geçmiş durumda ve haziranın izleyen günlerinde parlaklığı giderek artacak.
4 Haziran sabahı Merkür ve Jüpiter, aralarında yarım derece kalacak kadar yakınlaşacak. 5 Haziran’da bu ikilinin yanına Ay da gelecek.
Ayın sonuna doğru, 27 Haziran’da Satürn bir kez daha Ay ile yakınlaşacak. Satürn’ün biraz daha yükseldiğini, Jüpiter’in de Güneş’ten epey ayrıldığını ve daha parlak ışıldadığını göreceksiniz. Bu iki dev gezegenin arasında yine Kızıl Gezegen olacak. Ancak normalde bu sahneye pek yakışacak Venüs ortalarda yok. Venüs önceki ay sabahları doğu ufkunda giderek Güneş’e yaklaşmış, sönükleşmeye başlamış ve geçen ay da kayıplara karışmıştı. Bu ay ve önümüzdeki ay da bu durum sürecek; onu görmek pek mümkün olmayacak. Dolayısıyla ağustosu beklemek gerekecek.
Haziran ayında göktaşı yağmurları
10 Haziran’da zirve yapması beklenen Koç (Arietid) göktaşı yağmurunda saatte ortalama 50 göktaşı gözlemlenmesi bekleniyor. Ancak bu durum tabii ki ideal koşullarda ve ışık kirliliğinin hiç olmadığı yerler için geçerlidir. Bu yağmuru görebilmek için sabaha karşı 3 ila 5 arasında “pusuya yatmak” ve ufku açık bir yerden gökyüzüne bakmak şansınızı artıracaktır. Hazirandaki bir başka göktaşı yağmuru da 27 Haziran’da zirve yapan Çoban (Bootid) göktaşı yağmuru olacak. Ancak bu yağmurun önceki kadar bereketli olmasını beklemeyin!
Yukarıdaki yıldız haritalarında bu ay görülecek göktaşı yağmurlarından ikisi, Koç ve Çoban göktaşı yağmurlarının kaynakları yeşil renkle gösterilmiş. Koç göktaşı yağmuru için sabaha karşı, Çoban göktaşı yağmuru için de geceyarısı gözlem yapmak meteor görme şansınızı artıracaktır.
Haziran ayı gökyüzü takvimi
Bakalım haziran ayında gökyüzünde bizleri başka neler bekliyor? Merak ediyorsanız, aşağıdaki gökyüzü takviminin günlerine tıklamanız yeterli!
1
Cumartesi
2
Pazar
3
Pazartesi
4
Salı
5
Çarşamba
6
Perşembe
7
Cuma
8
Cumartesi
9
Pazar
10
Pazartesi
11
Salı
12
Çarşamba
13
Perşembe
14
Cuma
15
Cumartesi
16
Pazar
17
Pazartesi
18
Salı
19
Çarşamba
20
Perşembe
21
Cuma
22
Cumartesi
23
Pazar
24
Pazartesi
25
Salı
26
Çarşamba
27
Perşembe
28
Cuma
29
Cumartesi
30
Pazar
Not: Bu sayfadaki gezegen ve yıldız haritaları, Stellarium yazılımıyla oluşturulmuştur. Siz de stellarium-web.org adresinden ya da mobil uygulamadan anlık haritalara ulaşabilir, yazıda söz edilen derin uzay nesnelerini bulmak için kullanabilirsiniz.
