İki Tutulma, Bir Göktaşı Yağmuru!
Yine aşırı sıcak bir yaz, yine bunaltıcı gündüzler… Ama bu ağustos ayı, gökyüzü meraklıları için üç büyük sürpriz içeriyor; Bir Güneş tutulması, bir Ay tutulması ve de yılın en yoğun göktaşı yağmuru. Evet, tek bir ayda hepsine şahit olacağız! Üstelik bu yıl Perseidler neredeyse kusursuz koşullarda ve tam da tutulma gecesi izlenecek. Gelin bu sıcak yaz ayının neler getirdiğine birlikte bakalım; önce yine özetlerle başlayalım.
- 12 Ağustos’ta tam Güneş tutulması var; ancak Türkiye’den görülemiyor.
- 13 Ağustos gecesi Kahraman (Perseid) göktaşı yağmuru zirveye ulaşıyor.
- 28 Ağustos’taki parçalı Ay tutulması Türkiye’den görülebilecek; ama saate dikkat!
12 Ağustos Tam Güneş Tutulması
Bazı ülkeler için tarihi öneme sahip tutulmalar olabiliyor. Örneğin, 1999 ve 2006’daki Güneş tutulmaları Türkiye için çok değerliydi; çünkü her ikisinde de tam tutulma hattı ülkemizi boydan boya geçiyordu. İşte 12 Ağustos 2026 tutulması da İspanya için on yıllara damgasını vuracak türden! Ay’ın gölgesi o gün gündüz saatlerinde İspanya’yı uçtan uca kat edecek hatta tam tutulmanın görüleceği yerler arasında kalabalık kentler de olacak. Ay’ın tam gölgesi
İspanya’nın kuzeyinden ülkeye girerken, yaklaşık 1 dakika 50 saniye sürecek bir tam tutulma görülecek. Günün sonunda tutulmuş halde batan Güneş, yine İspanya’ya ait Balear Adaları’nda eşine az rastlanır bir manzara sunacak. Kısacası İspanyollar ve İspanya’ya gitme olanağı olanlar yaşadı!
Peki, geri kalan yerlerde tutulma nasıl olacak? Batı Avrupa ve Kuzeybatı Afrika’nın büyük
bölümünde parçalı tutulma görülecek. “Ya Türkiye’den ne görünecek?” diye soracak olursanız, o saatlerde güneş batmış olacağından yanıtımız, “Maalesef hiçbir şey!” olacak. Çünkü tam tutulma hattı ülkemizin epey batısından geçiyor ve Türkiye’den görünebilecek bir sonraki tam tutulma için 2060’a kadar, yani tam 34 yıl beklemeniz gerekiyor! Dolayısıyla bu eşsiz gök olayını izlemek için İspanya’ya gidemeseniz bile sonraki tutulmaları takip etmenizi öneririz, tabii tutulma gözlüklerinizi unutmadan!
Görsel kaynağı: eclipseatlas.com
Perseidler Geliyor ve Bu Sefer Ay Işığı da Yok!
Saatte 100’ü aşkın göktaşı üretebilen Kahraman (Perseid) göktaşı yağmuru, ılık yaz gecelerine denk geldiği ve üşümeden izlenebildiği için açık ara yılın en gözde göktaşı yağmuru! 13 Ağustos’ta zirveye ulaşan göktaşlarının kaynağının, 1862’de keşfedilen Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının geride bıraktığı toz ve taş enkazı olduğundan daha önce söz etmiştik. Dünya her yıl temmuz ortasından ağustos sonuna kadar bu enkazın içinden geçerken bize de gökyüzündeki bu ateşten çizgileri keyifle izlemek düşüyor!
Görsel kaynağı: Wikipedia (Jim Vajda)
Ama bu yılın iyi haberi şu: Zirve Bu yıl için güzel bir haberimiz de var; göktaşı yağmurunun zirve gecesi uydumuz yeni ay evresinde, dolayısıyla gökyüzündeki gösteriyi gölgede (daha doğrusu ışıkta 😊) bırakacak hiçbir şey yok! Gece yarısından sonra
Kahraman (Perseus) takımyıldızının doğudan yükseldiği yönden geliyor gibi görünecek “kayan yıldızları” sırtüstü uzanıp beklemeniz yeterli. İdeal koşullarda, yani ışık kirliliğinden uzak ve karanlık olan bir noktadan saatte 150 dolayında göktaşı sayabilirsiniz. Şehirlerdeyse ancak parlak Perseidleri yakalamak mümkün olacak.
28 Ağustos Ay Tutulması
Biliyorsunuz, her Güneş tutulmasının 15 gün öncesinde ya da sonrasında bir Ay tutulması da
gerçekleşiyor. Dolayısıyla ağustosun diğer tutulması 28 Ağustos gecesi gerçekleşecek parçalı ay tutulması olacak. Ay’ın yüzde 93’ü, Dünya’nın tam gölge konisine girecek. Yani tam tutulmaya çok yakın bir parçalı tutulma izleyeceğiz. Üstelik bu tutulma Türkiye’den de görülebilecek.
Tutulmayı izlemek için sabah erken kalkmanız gerekiyor; Çünkü tutulma İstanbul’da saat 04.25’te başlayacak. Ay’ın, Dünya’nın tam gölge konisine girişi ise saat 05.35’te olacak. Ancak uydumuz, henüz maksimum düzeye ulaşmadan saat 06.20 sularında ufkun altına inecek. Yani Ay, kısmen tutulmuş şekilde batacak! Gözlem için hiçbir ekipmana gerek yok, 28 Ağustos’ta erken kalkın ve gün doğana dek gözlerinizi batıdaki Ay’a çevirin.
Ağustos Ayında Gezegenler
Ağustos başında Merkür, sabah gökyüzündeki en iyi konumuna ulaşacak. 2 Ağustos’ta en büyük batı uzanımına, 4 Ağustos’ta sabah gökyüzündeki en yüksek noktasına ulaşan gezegeni, gün doğumundan yaklaşık bir saat önce doğu ufkunun üzerinde görebilirsiniz. 7-8 Ağustos’ta Ay da Merkür’ün yanından geçecek. 15 Ağustos’ta en büyük doğu uzanımına ulaşan Venüs, yine akşam gökyüzünün gözdesi olacak. 16 Ağustos akşamı, onu hilal evresindeki uydumuzla batı ufkunda “el ele” görebilirsiniz.
Anımsarsanız, Jüpiter geçen ay sabah gökyüzüne geçmişti. Ağustos ayında ise onun her sabah biraz daha erken doğuşuna tanık olacağız. 15 Ağustos sabahı Merkür’le yan yana gelecekler; ama onları görmek biraz güç olabilir. İkizler’deki Mars gece yarısından sonra doğacak. Balık takımyıldızındaki Satürn de günbatımından birkaç saat sonra doğudan yükselip gecenin geri kalanında gökyüzünde kalacak.
Ağustos Ayı Gökyüzü Takvimi
Bakalım ağustosta gökyüzünde bizleri başka neler bekliyor? Merak ediyorsanız, aşağıdaki gökyüzü takvimine göz atabilirsiniz!
2 Ağustos
3 Ağustos
5 Ağustos
6 Ağustos
7 Ağustos
8 Ağustos
12 Ağustos
13 Ağustos
15 Ağustos
16 Ağustos
18 Ağustos
20 Ağustos
28 Ağustos
31 Ağustos
Not: Bu sayfadaki gezegen ve yıldız haritaları, Stellarium yazılımıyla oluşturulmuştur. Siz de stellarium-web.org adresinden ya da mobil uygulamadan anlık haritalara ulaşabilir, yazıda söz edilen gökcisimlerini bulmak için kullanabilirsiniz.