Neden mi? Bugünlere kolay gelinmemiş de o nedenle. Bir sabah uyanıp da bir dikdörtgen alan içinde yirmi iki kişi bir yuvarlağın peşinde koşalım, bir de kale olsun denmemiş. Ya da bir file gerelim, karşılıklı küçük bir topu uzun saplı fileli bir sopayla birbirimize atalım diye başlamamış hikaye. İnsan işte! Oyun oynamak ve eğlenmek için binlerce yıldır hep bir arayış içinde olmuş.

Mayaların Topla İlgisi

Topun tarihine ait en eski bulgular, Orta Amerika’da yer alan çok eski ama gerçekten çok eski bir uygarlık olan Mayalar döneminden…

Mayalar yaklaşık 2.500 yıl önce Dünya’nın güneş çevresinde 365 günde döndüğünü hesaplamışlar. Gelişmiş bir matematikleri ve mimarileri varmış; diş dolgusu ve çamur sıva yapabiliyorlarmış. Evet, basit ve yeni sandığınız top konusu gördüğünüz gibi aslında çok eskiye dayanıyor.

top
top
İşte, size Maya uygarlığından kalma çok iyi durumda, binlerce yıllık bir top sahası.

Futbolda Durum

Mayalar kauçuktan yapılmış toplarla oynarlarmış. Çin’de, Eski Yunan’da, Roma’da ve Japonya’da domuzun ve koyunun idrar kesesine, tüy, kepek, yele vs. doldurup havayla şişiriyorlarmış. Ne mutlu ki, 1800’lü yılların sonunda toplar tıpkı 3.500 yıl önceki gibi yine kauçuktan üretilmeye başlanmış.

  • Renkleri ve kullanılan malzeme değişse bile dünyanın en sevilen oyuncağıdır.
  • Çevresi en az 68 en çok 70 santimetre olmalıdır.
  • En çok 450 gram en az 410 gram olur. Bir şişe süt kadar ağır diyebiliriz.
  • 1920’li yıllarda koyu renkli deri toplar, 1960’lı yıllarda da beyaz toplar modaymış; bugün çok renkli toplar gözde.
  • “Meşin yuvarlak” olarak da söz edilir. (İşlenmiş koyun derisine meşin denir.)
top
futbol cocuk Top Deyip Geçmeyin

Sarı ve Tüylü Yuvarlak:
Tenis Topu

Kesin olan şu: resimdeki tenis topu sarı ve tüylü bir köpek tarafından delik deşik edilsin diye yapılmadı.

Tenis topları her ne kadar izleyiciler tarafından yeşil gibi algılansa da aslında sarıdır. 1960’lı yıllara kadar da beyaz olarak üretilmişler. Sonra izleyicilerin “göremiyoruz” şikayetleri üzerine rengi sarıya dönmüş. O zamandan beri gece gündüz tüm maçlarda rahat görülür olmuş.

Ağırlığı 56,70 ila 58,47 gram arasında olmalıdır. Yani yaklaşık bir yumurta kadar ağırdır.

Çapı 6,35 santimetre ila 6.67 santimetre arasında olup, 2 metre 54 santimetre yüksekten beton bir zemine bırakıldığında, 135 santimetre ila 147 santimetre yüksekliğe sıçramalıdır. Bunun için en basit test, başınızın hizasından topu yere bırakarak yapılır. Eğer yerden seken top çenenize kadar geliyorsa, oynamaya başlayabilirsiniz.

tenis topu kopek Top Deyip Geçmeyin
top

Basketbolda Herkese Göre Top!

Bu da ne demek oluyor? Tıpkı futboldaki gibi dört farklı büyüklük ve ağırlıkta top var. Bu demek oluyor ki her santimin önemi var. Dikkat! Yetişkinlerin oynadığı basketbol, voleybol ya da futbol topu ile oynamak, çocukların sakatlanma riskini artırıyor.

11 yaş yaklaşık 450 gramlık topla oynarken, 13 yaş ve üzeri büyükler ağırlığı en çok 650 gram olan toplarla oynuyor.

  • Bizlerin günlük oyunlarımızda kullandığımız toplar kauçuktur.
  • Uluslararası Basketbol Federasyonu (FIBA) resmi maçlara deri topla oynama kuralı koymuş.
  • Elbette topun sıçrama kalitesi çok önemlidir. Deneme ölçütü de şu: 1,80 metre yüksekten bıraktığınızda top 1,30 metre kadar sıçramalıdır.
  • 1958’e kadar sarı ya da kahverengi olan basketbol topları ABD’deki Butler Üniversitesi’nin basketbol takımının koçunun “Turuncu topu hem oyuncular hem hakem daha kolay görür. Ayrıca kahverenginin kötü çağrışımları var” demesi üzerine bugünkü rengini almış.
basketbol topu kopek Top Deyip Geçmeyin
top

Masa Tenisi, Diğer Adıyla
Ping Pong

İngiltere ve Uzak Doğu’da yemek masalarında oynanmaya başlayan oyun, topun masaya çarptığında çıkardığı sesten esinlenilerek “ping pong” adını almış.

ping pong ayi Top Deyip Geçmeyin

findiklar Top Deyip Geçmeyin

Bir fındık tanesi 1,2 gram kadardır. Bir ping pong topu iki fındık tanesi hafifliğindedir. O kadar hafif, o kadar hafiftir ki! Sadece 2,5 gram. Çapı 3,8 santimetredir. Açık ara en hafi toptur.

ping pong seti Top Deyip Geçmeyin
pingpong cocuklar Top Deyip Geçmeyin

Küçük, Beyaz Bir Top:
Golf Topu

Bu top niye beyaz anlatmaya gerek yok herhalde. Elbette yemyeşil çimler üzerinde uzaklardan görülebilsin diye.

Yere çarptıktan sonra sekme hareketini olabildiğince ileriye yapabilmesi ve uzun bir mesafe gidebilmesi için yüzeyi bol çukurlu bir toptur. Çapı 4,2 santimetre, ağırlığı 46 gr’dır ki bu da epey bir miktar fındık eder! Küçük diye golf topunu hafife almayalım lütfen…

Bol oyuklu derken 250 ila 450 adet kadardır. Peki “dimple” denen o oyuklar ne işe yarar derseniz? Topun havada daha uzun kalmasını ve düz ya da kavisli gitmesini sağlar.

golf devekusu Top Deyip Geçmeyin
golf cocuk Top Deyip Geçmeyin

Hem Kocaman Hem Delikli

Bowling toplarının üzerinde topu tutabilmek için üç delik bulunur. Topun çapı 21,6 santimetredir. Mayaların zamanında bu kadar ağır top var mıydı bilmiyoruz ama günümüzde daha ağır top yok. Kesin olan şu ki insanlar binlerce yıldır eğlenmek için türlü türlü top oyunu icat etmiş. Bunca top içinden mutlaka size göre olanı vardır?

bowling boga Top Deyip Geçmeyin

İsterseniz bowling topunun fındık hesabını da siz yapın. Çünkü oldukça fazla fındık edeceği kesin. 2,7 kilogram ile 7,2 kilogram arasında değişen tam on bir farklı bowling topu çeşidi vardır. Polyester denen bir malzemeden üretilir.

bowling boga Top Deyip Geçmeyin

İsterseniz bowling topunun fındık hesabını da siz yapın. Çünkü oldukça fazla fındık edeceği kesin. 2,7 kilogram ile 7,2 kilogram arasında değişen tam on bir farklı bowling topu çeşidi vardır. Polyester denen bir malzemeden üretilir.

bowling seti Top Deyip Geçmeyin
bowling cocuklar Top Deyip Geçmeyin