ÇOCUKLARIN BİLGİ BANKASI KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR
KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR
ÇOCUKLARIN BİLGİ BANKASI KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR
KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR
Günümüzde neredeyse bütün dünyada kullanılan takvim bir Güneş takvimidir ve kökü Romalılara değin uzanır.
Gregoryen takvimine geçiş değişik ülkelerde farklı tarihlerde oldu.
Türkiye’de resmi olarak 26 Aralık 1925’ten itibaren bu takvim kullanılmaya başlandı.
Maya ve Aztek takvimlerinde 20 günlük 18 ay olurdu. Yıl sonuna 5 gün eklerlerdi.
Çin’de Gregoryen takviminin yanı sıra, geleneksel Çin takvimi hâlâ kullanılır. 29 ve 30 günlük 12 ay vardır. Çin takviminde ay adları burçlar kuşağının hayvanlarının adlarıdır.
2024 artık yıldır; Şubat ayı 29 gündür.
Anadolu’nun en eski şehir devletinin kurulduğu 7 bin yıllık geçmişe sahip Malatya’daki Arslantepe höyüğü, 2021 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil olmuş. Arslantepe Höyüğü’nün Kültür Dolgusu 30 metre yüksekliğindeymiş. M.Ö.5500 yıllarından M.S.11.yy’a kadar yerleşim gören höyük, M.S.5-6yy’lar arasında Roma köyü olarak kullanılmış ve daha sonra Bizans Nekropolü (mezarlık) olarak yerleşimine devam etmiş. Höyükte yapılan kazılar sonucunda, M.Ö.3300-3000 yıllarına ait bir kerpiç saray, M.Ö.3600-3500’lere ait tapınak, iki bini aşkın mühür baskısı, kaliteli metal eserler bulunmuş.
Antalya sınırında yer alan ve aralarında yaklaşık 4 kilometrelik mesafe bulunan Xanthos-Letoon Antik Kentleri de UNESCO Dünya Mirasları Listesi’nde yer alıyormuş. Bu iki kent, aralarında tarihsel bir bağ olduğu için listeye beraber dahil olmuş. Tarihi MÖ 3000’lere kadar uzanan Xanthos, Antik Çağ’da Likya’nın en büyük idari merkezi ve başkentiymiş. Xanthos ile birlikte 1988 yılında UNESCO Dünya Kültür Miras Listesi’ne dahil olan Letoon ise bu dönemin en önemli dini merkezlerinden biriymiş. Likya diline ait en uzun ve en önemli yazıt bu bölgede keşfedilmiş. Xanthos’daki kaya mezarları ve lahitler antik mezar mimarisinin eşsiz örneklerindenmiş. Letoon’da Leto, Apollo ve Artemis tapınaklarının yanı sıra bir adet manastır, bir adet çeşme ve Roma Tiyatrosu kalıntıları bulunuyormuş.
Herhalde o tatlı kalp çarpıntımızın kaynağı yaş günü pastası ve gelen hediyeler kadar hediyelerin desenli paketleri, rengârenk balonlar, süslemeler ve birbirinden güzel tebrik kartlarıdır. Bizim için yazılmış bir iki cümle kadar mutlu eden başka ne vardır? Üstelik bir de kart özel olarak tasarlandıysa, mutluluk daha da büyür. Kendisine özel hazırlanmış kartları sevmeyen yoktur herhalde. Çok sevilen bir arkadaşa bir kart hazırlayıp vermek de bazen hediye almaktan bile daha çok mutlu eder insanı.
Birçok Afrika kültüründe bir çocuğun dünyaya geldiği gün, özel bir gün olarak görülmüyor. Onun yerine başka bir kutlama yapılıyor. Çocuğun kabilesine ait kuralları, davranışları, şarkıları ve dansları öğrenebilecek yaşa gelip topluluğa kabul edilmesi kutlanıyor. Bu “kabul edilme” kutlamaları da bireysel olarak değil, aynı yaşa gelmiş çocuklardan oluşan bir grup çocuk için yapılıyor.
Hindistan’da yaş günü değil de çocuğa adının verildiği gün kutlanıyor. Çocuklar bu günde rengârenk kıyafetler giyiyor ve okuldaki bütün sınıf arkadaşlarına çikolata ikram ediyorlar. Özel yemek ve tatlıların hazırlanması, tapınağa giderek dua edilmesi de yaş günlerinin vazgeçilmezlerinden.
Hollanda’da 5, 10, 15, 20 ve 21. yaş gününün olduğu yıllara “taç” yıllar deniyor. Bu taç yıllarda çocuklara büyük hediyeler veriliyor. Aile, yemek masasında yaş günü çocuğunun oturacağı sandalyeyi mevsim çiçekleriyle, kâğıttan çiçeklerle, renkli rafya iplerle ve balonlarla süslüyor. Çocuklar üzerine pudra şekeri serpilmiş krep ve değişik içlerle yapılmış çeşit çeşit tart yiyor, yanında da limonata ve sıcak çikolata içiyorlar.
İlginç bir inanışları da var: Taç günlerinde siyah-beyaz paket kâğıdıyla paketlenmiş bir hediye almanın kötü şans getireceğine inanıyorlar.
Danimarka’da anne babalar yaş günü hediyelerini gece çocukları uyurken onun yatağının çevresine sıralıyorlar ki yaş günü çocuğu sabah uyandığında güzel sürprizle karşılaşsın. Bir başka gelenek de yaş günü olan evin penceresine bayrak asılması.
İngiltere’de yaş günü pastasının hamuruna birtakım sembolik nesneler karıştırmak ortaçağdan bugüne ulaşmış bir gelenek. O dönemlerde pastasından demir para çıkanın zengin olacağına, yüzük çıkanın da hiçbir zaman evlenemeyeceğine inanılırmış. Günümüzde sahte para, değişik küçük figürler ve mumlar kullanılıyor genellikle. Davetliler bu minik hazineleri yutmasınlar ya da dişlerine zarar vermesinler diye önceden uyarılıyorlar.
Meksika’daki yaş günü partilerinin en büyük heyecanı pinyatalar. Bunlar rengârenk kâğıtlarla yapılmış süsler. Sevimli kâğıt eşekler de en yaygın olanları. Böyle bir kâğıttan eşeğin karnı şeker, çikolata, sakız ve minik oyuncaklar gibi sürprizlerle dolduruluyor. Sonra evin tavanına ya da bir ağacın dalına asılıyor. Yaş günü çocuğu gözleri bağlı bir biçimde elindeki sopayla kâğıttan eşeğe vurmaya çalışıyor. Birkaç vuruştan sonra eşeğin karnı yarılıyor ve ortalığa saçılan sürprizler, yaş günü partisine davetli çocuklar tarafından toplanıp paylaşılıyor.
Adıyaman’ın Kâhta ilçesinde bulunan Nemrut Dağı, Kommagene Kralı Antiochos’a ait Tümülüs ve kutsal alanlarıyla UNESCO Dünya Miras Listesi’ne 1987 yılında dâhil olmuş. MÖ 163 ile MS 72 yılları arasında bölgede hüküm sürmüş Kommagene Krallığı’na ait kalıntılar, yüksekliği on metreyi bulan büyüleyici heykeller ve metrelerce uzunluktaki kitabeleriyle Nemrut, dünya üzerindeki en görkemli anıtsal varlıklar arasında yer alıyormuş. 2.150 metre rakımlı Nemrut Dağı’nın zirvesine ulaşmak için 40 dakika süren 800 metrelik dik bir yamaçta yürümek gerekiyormuş.
Zirvede bulunan ve boyu 10 metreye varan bu heykellerin, o dönemin ilkel koşullarında nasıl yapıldığı ve oraya nasıl taşındığı hala bir sırmış. Çok merak uyandırıcı değil mi? Nemrut Dağı, üzerinde barındırdığı dev heykellerin yanında dünyanın en muhteşem gündoğumu ve gün batışının seyredilebildiği yer olmasıyla da ünlüymüş.
Yaz tatilinde bir gün İstanbul’dan okul arkadaşlarımla ve ailelerimizle Bergama’ya gittik. Çok güzel bir gün geçirdik. Bergama Antik Kenti’ni sıcakta gezmek kolay olmadı ama bizi antik kente çıkaran teleferiğe binmekten çok keyif aldık. Gittiğimiz gün Bergama’da 137. Bergama Şenliği vardı. Her yer çok kalabalıktı, halk oyunları gösterisini izledik, Bergama tulumu aldık ve mesir macunu yedik.
Ailemle Bursa’ya sık sık giderim. Bursa İskender Kebabı yemeyi, Uludağ’da kayak yapmayı çok severim. Şimdi size UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde olan Bursa ve Cumalıkızık’ı anlatacağım.
Nisan ara tatili, Ramazan Bayramı ile birleşince annem ve babamla Unesco Dünya Mirası listesindeki eserlerin peşine düşüp 9 günlük tatil yaptık. Bu tatilin 3 gecesini geçirdiğimiz Kapadokya’yı daha önce anlatmıştım. Bu tatilde bir gecemizi de Sivas’ta geçirdik. Sivas’ta Atatürk Kongre Müzesi’ni gezdik. Atatürk’ün Sivas Kongresi’nde 3 ay süresince kullandığı bu binada, Sivas Kongresi’nin yapıldığı oda ve Atatürk’ün kişisel odası gezilebilir. Kongre çalışmaları ve alınan kararlar çok güzel sergilenmiş. Ertesi gün Sivas’ın ilçesi olan Divriği’deki Ulu Camii ve Darüşşifası’na gittik ama restorasyon yapıldığı için içini maalesef gezemedik. Belki sonra tekrar geliriz. Kapıdaki amca, bize güneşin, günün değişik saatlerinde kadın ve erkek figürleri gölgesi oluşturduğunu anlattı. Bu bilgiyi çok ilginç buldum.
İslam mimarisinin bu başyapıtları; iki kubbeli türbeye sahip bir cami ve ona bitişik bir hastaneden oluşuyor. Yapılar, mimari özelliklerinin yanı sıra, sergiledikleri zengin Anadolu geleneksel taş işçiliği örnekleriyle 1985 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne girmiş. Anadolu Selçuklu Devleti’ne bağlı Mengücek Beyliği döneminde inşa edilmiş. Ulu Cami, Süleyman Şah’ın oğlu Ahmet Şah tarafından; Darüşşifa ise eşi Melike Turan Melek tarafından yaptırılmış. 1228 yılında başlanıp 1243 tarihinde tamamlanan yapı baş mimar Ahlatlı Hürrem Şah tarafından yaptırılmış. Ulu Cami ve Darüşşifa, dıştan yalın bir mimari görünüme sahip.
Ancak Darüşşifa Taç Kapısı, Cami Kuzey Taç Kapısı, Cami Batı Taç Kapısı ve Şah Mahfili Taç Kapısı’nın her biri birbirinden farklı eşsiz bezemeleri ile göz kamaştıran birer mimarlık ve mühendislik harikası gibiler. Taşın adeta bir dantel gibi işlendiği bu eserde üç boyutlu, asimetrik, bitkisel ve geometrik figürler heykele benzer kabartma tekniğinde işlenmiş. Bu eserin çok farklı bir özelliği de var. Uzaktan baktığınız zaman simetrik gibi düşünülen on binlerce motifin, aslında asimetrik ve birbirini tekrar etmediğini görüyorsunuz.
Okullar kapanır kapanmaz babaannemin ve dedemin Ege’deki yazlığına gitmek üzere yola çıktığımızdan bahsetmiştim. Yol üstünde, Aydın’ın Karacasu ilçesindeki Afrodisias’ı gezdik. Müzedeki heykellerle fotoğraf çekilmekten, antik tiyatroda anneme dans gösterisi yapmaktan ve antik kentin girişinde yeni doğmuş köpek yavrularını sevmekten çok keyif aldım.
2017 yılında UNESCO Dünya Tarihi mirasına kabul edilmiş olan Afrodisias, 1958 yılında fotoğrafçı Ara Güler tarafından tesadüfen bulunmuş ve adını, mitolojide yer alan aşk ve güzellik tanrıçası olarak bilinen Afrodit’ten almış. Yerleşim tarihi MÖ 5.bin yıl ortalarına kadar uzanan Afrodisias, geçmişten günümüze çok dikkatli bir şekilde korunarak olarak gelmiş. Kentin en büyük zenginlik kaynağı şehrin kuzeyinde yer alan mermer ocaklarıymış. Afrodisias’ın arkeolojik önemi, Geç Helenistik dönemden Roma ve Bizans dönemlerine kadar süren mermerden inşa edilmiş yapıların, kabartma ve yazıtların çok iyi korunmuş olmasından geliyormuş. Afrodisias, MS 1.-5. yüzyıllar arasında bütün Akdeniz dünyasında büyük üne kavuşan heykeltıraşlar yetiştirmiş. Afrodisias Arkeolojik Alanı’nda gezilecek yerler arasında Afrodit Tapınağı, Tetrapylon, Antik Tiyatro, Stadyum, Tetrastoon, Piskoposluk Sarayı, Tiyatro Hamamı ve müze bulunuyor. Afrodisias Müzesi’nde eserlerin çoğunluğunu heykellerden oluşuyor.
Göreme Milli Parkı ve Kapadokya 1985 yılında;
1. Göreme Milli Parkı,
2. Derinkuyu Yeraltı Şehri,
3. Kaymaklı Yeraltı Şehri,
4. Karlık (Karanlık) Kilisesi,
5. Aziz Theodore Kilisesi,
6. Karain Güvercinlikleri
7. Soğanlı Arkeolojik Alanı olarak yedi bölüm halinde UNESCO Dünya Miras Listesi’ne dahil edilmiş.
Kapadokya, doğa ve tarihin çok özel bir şekilde birleştiği bir bölge. Buradaki peribacaları; 3 volkanik yanardağın (Erciyes Dağı, Hasan Dağı ve Melendiz Dağı) patlaması ile yayılan lav ve küllerden oluşan tabakaların, yağmur ve rüzgâr tarafından aşınmasıyla ortaya çıkmışlar ve çok özel bir görünüme sahipler. Doğa olayları, kayaların bu özel şekilleri almasını sağlarken tarihi süreçte insanlar da kayaların içine yerleşim yerleri ve ibadet yerleri oymuşlar. Bu yerleri fresklerle süsleyerek binlerce yıllık medeniyetlerin günümüze ulaşmasını sağlamışlar. Kapadokya, Roma dönemi ve sonrasında Hristiyanlık dininin yayılmasında önemli bir merkez olmuş. Göreme Açık Hava Müzesi ve Ihlara Vadisi’nde o dönemin izlerini görebilirsiniz.
Geçen sayıda şubat tatilinde Çankırı’ya gittiğimizi ve ziyaret ettiğimiz Hattuşaş’ı anlatmıştım. Şimdi de bir diğer durağımız olan Safranbolu’yu anlatmak istiyorum. Öncelikle Safranbolu’nun harika lokumlarını tatmanızı tavsiye ederim. Safranbolu ismini, bölgede yetişen ve nadir bir bitki olan safrandan almış. Lokumların safranlı olanları da var. Safranbolu ile ilgili diğer çok güzel anım da ters evi gezmek ve çektiğimiz fotoğraflarla ailemi şaşırtmak oldu. Anneannem nasıl ters durduğumu hala anlayamadı sanırım.
UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü eğitim, sanat, bilim ve kültür alanlarında uluslararası iş birliği yoluyla dünya barışını ve güvenliğini koruma amacı olan bir kurum.
Belirli şartları sağlayan özel kültürel veya fiziksel öneme sahip yerlere, UNESCO tarafından “UNESCO Dünya Mirası” adı veriliyor. Bu yerler, eski zamanlarda insanların yaşadığı bir şehir, anıt gibi tarihi bir mekan ya da dağ veya göl gibi doğal güzellik olabiliyor. Bu liste, 21 UNESCO üyesi ülkenin oluşturduğu Dünya Miras Komitesi tarafından güncelleniyor. Aday gösterilen yerlerin bazı kriterleri sağlaması gerekiyor. Örneğin, benzersiz bir yaratıcılık eseri, yok olmuş bir uygarlık, insanlık tarihinin belli bir dönemini temsil eden bir mimari eser olabilir. Ya da eşsiz bir güzelliğe sahip bir doğa harikası, dünyanın doğal tarihine ilişkin bilgiler veren bir alan olabilir. 2021 yılı itibarıyla UNESCO Dünya Mirası listesinde 1.154 alan listelenmiş ve İtalya sahip olduğu 58 Dünya Mirası ile ilk sırada yer alıyor. Ardından Çin (56), Almanya (51), Fransa (49), İspanya (49) geliyor. Türkiye’de ise 19 yer listede yer alıyor. Ayrıca geçici listede Türkiye’den 84 eser bekleniyor. Haydi, gelin şimdi bu güzellikleri birlikte keşfedelim.
Resme tıklayarak etkileşimli Dünya haritasından tüm ülkelerdeki eserleri bulabilirsiniz.
1985 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne giren İstanbul’un Tarihi Alanları dört bölgeden oluşuyor.
Ülkemizin en çok ziyaret edilen turizm noktalarının başında gelen Ayasofya, Bizans Imparatorluğu boyunca hükümdarların taç giydiği, başkentin ve dünyanın en büyük kilisesiymiş. Rum Ortodoks Patrikliği’nin de merkezi olmuş. Zengin tarihi, dini önemi ve olağanüstü mimarisiyle mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerin başında geliyor. 532 yılında yapıma başlanan, 5 yıl gibi kısa bir zamanda tamamlanarak ibadete açılan Ayasofya, 1453’te İstanbul’un fethiyle camii olarak yeniden düzenlendi. 1935’te müzeye dönüştürülmüş, 2020 yılında ise tekrar ibadete açılmış.
Ayasofya’dan yaklaşık 1.110 yıl sonra 1617 yılında açılan, döneminin 6 minareli tek camii olan Sultanahmet Camii büyüklüğü ve eşsiz mimari yapısı ile sadece İstanbul’un değil Türkiye’nin en özel camiilerinden biri. Mimar Sinan’ın en iyi öğrencilerinden Sedefkar Mehmet Ağa tarafından yapılmış. Camiinin içinde tümü İznikli ustalar tarafından yapılmış olan yirmi binden fazla çini bulunuyor. Bazıları mavi vitraylı 260 pencereden günün değişik saatlerinde içeri sızan ışık, mavinin değişik tonlarını içeri yansıtıyor bu yüzden Sultanahmet Camii, Blue Mosque (Mavi Camii) olarak da anılıyor.
Süleymaniye Dünya Miras Alanı, Haliç’i gören bir tepe üzerinde Süleymaniye, Vefa, Vezneciler semtlerini kapsıyor. Mimar Sinan tarafından, Osmanlı İmparatorluğu’nu yöneten 39 padişahtan en uzun süre tahtta kalan Kanuni Sultan Süleyman’ın tahta çıkışının 30. yılı şerefine yapılmış. Ayrıca, Kanuni Sultan Süleyman’ın oğlu Şehzade Mehmed için Mimar Sinan’a yaptırdığı Şehzade Camii ve şehrin en eski su kemeri olan Bozdoğan Kemeri de bu alanda yer alıyor.
Atatürk Bulvarı’nın batısında ve Haliç’i gören bir yamaç üzerinde yer alan Zeyrek Dünya Miras Alanı’nda Zeyrek Camii (Pantokrator Manastırı) ve çevresindeki sokaklar yer alıyor.
Alanda özellikle buraya ismini veren Zeyrek Camii (Pantokrator Manastırı) İstanbul’daki en büyük ve en eski Bizans Dönemi yapılarından biri. Burası Ayasofya’dan sonraki en büyük Bizans dini eseri olup, İstanbul’un fethinden sonra camiiye çevrilen ilk kilise olarak biliniyor. Bu alanda ayrıca Barbaros Hayrettin Paşa Hamamı, Haydar Paşa Medresesi, Zembilli Ali Efendi Sıbyan Mektebi ve mezarı gibi alanın geneline yayılan pek çok tarihi eser bulunuyor.
1986 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınan Hattuşa, Hitit İmparatorluğu’nun başkenti olarak Anadolu’da yüzyıllar boyu çok önemli bir merkez olmuş. Çorum’un 82 kilometre güneybatısındaki Boğazkale ilçesinde bulunuyor. Günümüzden yaklaşık 3.500 yıl önce kurulan Hitit İmparatorluğu, bıraktığı mimarlık ve sanat eserleriyle Anadolu’nun tarihine dair çok önemli bilgiler veriyor. Burada tapınaklar, kraliyet konutları ve surları gezebilirsiniz. Şehrin bu kadar geniş bir araziye yayılmış olması Hitit İmparatorluğunun ne kadar kudretli olduğunu gösteriyor. Şehir içinde yaya olarak da gezebilirsiniz ancak çok büyük bir alanı kapladığından yürümek zor olabilir.
Gelelim Aslanlı Kapı’ya… Kralın bölgeye giriş noktalarından birisi de bu kapı. Aslanlı kapının iki yanına yerleştirilmiş olan aslan motifleri Hitit taş işçiliğinin en güzel örneklerindendir. Bu eşsiz motifleri mutlaka görmelisiniz.
Pamukkale ve Hierapolis Milli Parkı, 1988 yılında hem kültürel, hem doğal miras olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girmiş. Pamukkale, Türkiye’nin güney batısında Denizli ilinde yer alıyor. Pamuksu görüntüsü ile benzersiz bir yapıya sahip olan Pamukkale bembeyaz terasları, kaplıcaları ve travertenleriyle ünlü. Traverten çeşitli nedenlere ve ortamlara bağlı, kimyasal reaksiyon sonucu çökelme ile oluşuyor. Kalsiyum oksit içerikli suyuyla dönemin terapi ve sağlık merkezlerinden biri olmuş. Çünkü sularının birçok hastalığa iyi geldiği düşünülüyor.
Hierapolis ise yine bu bölgede yer alan bir antik kent. Denizli’nin 18 kilometre kuzeyinde yer alan Hierapolis Antik Kenti’nin “Kutsal Kent” olarak adlandırılması, kentte bilinen birçok tapınak ve diğer dinsel yapının varlığından kaynaklanıyor. Kalıntıların büyük bölümü Roma döneminden kalmış.
Bugünden bakıldığında emojilerin geleceğini kestirmek olası değil. İnsanlar her geçen gün yeni emoji simgelerine gereksinim duyduklarını dile getiriyorlar. Ne var ki bugün popüler yaşamın vazgeçilmez bir parçası olan bu sevimli işaretler bundan beş yıl sonra ortadan kaybolabilirler. Teknolojinin kuşaklar arasındaki farkı her geçen gün daha büyük bir hızla açtığı bir zamanda yaşıyoruz. Ardımızda bıraktığımız belgelere başvurmadan bundan on yıl öncesini bile anımsamak artık çok güç. Bu nedenle yazmak, günlük tutmak, yaşadıklarımızı öykülemek belki de hiçbir çağda bu kadar önemli olmamıştı.
Oyunla ilgili birçok değişiklik yapılmak istenmiş. Ancak Dünya Taş Makas Kâğıt Derneği standartlara sadık kalınmasından yana. Yanlış okumadınız. Evet, böyle bir dernek var! Her yıl düzenlenen uluslararası taş-makas-kâğıt turnuvaları bu dernek tarafından denetleniyor. Derneğin yıllar boyunca yaptığı gözlemlere göre oyunda şekiller rastgele seçilmiyor. Erkek oyuncular oyuna taşla, kadın oyuncularsa makasla başlama eğiliminde.
Çin’deki Zhejiang Üniversitesi’nden bilim insanlarının yaptığı bir araştırmaya göre de oyunda bir eli kazanan oyuncu bir sonraki elde de aynı şekli kullanıyor. Aynı şekilde kaybeden oyuncu da kaybettiği eldeki şekli bir sonraki elde değiştiriyor. En ilginci de değişikliklerin oyunun adındaki sıralamaya göre yapılması.
Tokyo Üniversitesi Ishikawa Oku Laboratuvarı’nda taş-makas-kâğıt oynayan bir robot el üretilmiş. Bu robot el, insan rakiplerine meydan okuyor. Yüksek hızlı bir kameranın kullanıldığı robot, karşısındaki oyuncunun eliyle yapacağı şekli yaklaşık bir milisaniye öncesinde belirleyip ona üstün gelecek şekli yapabiliyor. Böylece yenilmezlik unvanını hiç kaybetmiyor.
Mayaların ve Azteklerin kakao çekirdeklerini para olarak kullandığı bilinir.
Çikolatanın kokusu rahatlayıp gevşememize neden olur.
Haziran 1910’da Türkiye’de astronomi ve jeofizik çalışmalarının öncülerinden Fatin Gökmen yeni kurulacak rasathanenin müdürlüğüne getirildi. Fatin Bey ve ekibi, Kandilli Rasathanesi’nde 1 Temmuz 1911’den itibaren sürekli ve sistemli meteoroloji ölçüm ve kayıtlarına başladı. Uluslararası kabul edilen 7, 14 ve 21 saatlerinde günlük gözlemler yapıldı, deftere kaydedildi ve gerekli yerlere bildirildi.
