ÇOCUKLARIN BİLGİ BANKASI KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR

KUMBARA DERGİSİ TÜRKİYE İŞ BANKASI’NIN ÇOCUKLARA ARMAĞANIDIR

Spor ve Sağlık

Bazı şeyleri erken öğrenmekte büyük yarar olduğunu, şimdi bir kez daha fark edeceksiniz. Şanslısınız! Neden mi? Harfler havada uçuşuyor da ondan. Neredeyse alfabenin tüm harflerini sahiplenmiş birçok vitamin adı duyuyoruz: A, B, C, D, E… Hemen ardından da şöyle şeyler duyuyoruz: Vitamin eksikliği şunu yapar, bunu yapar…
d vitamini

Vitamin ne demek?

Vitamin, Polonyalı biyokimyacı Casimir Funk’un 1912’de uzun araştırmalar sonucunda ortaya attığı bir kavram. Sözcüğün kökeni, başta tıp olmak üzere bilimin birçok alanında karşımıza çıkan Latinceden geliyor. Funk, Latince “yaşam” anlamına gelen “vita” sözcüğünü birtakım organik maddeleri tanımlayan kimya terimi “amin” ile birleştirmiş. Vücudumuzda birçok fizyolojik olay vitaminler sayesinde sürüyor. Yani aslında yaşamsal bir konu!
d vitamini

Vitamin çarkına bir göz atın! “Sevmiyorum” dediğiniz şeyler, vücudunuzu hangi vitaminden yoksun bırakıyor kendiniz görün…

Şekli daha büyük görmek için üzerine tıklayın

Eksikliği ne yapar?

Vitamin eksikliği önce kendinize, sonra çevreye zarar tabii ki. Yorgunluk, uykusuzluk, dikkatsizlik, hemen her türlü hastalığa eğilim, üşüme, tırnak kırılması, saç dökülmesi, diş çürümesi… Gördüğünüz gibi hepsi birbirinden beter. Ama özellikle kemik ve diş sağlığıyla ilgili olan D vitamininin eksikliğinin bizim için üzücü sonuçları olabilir.
kafasi karisik kiz Güneş’ten Gelen D Vitamini

Güçlü kemiklerin adresi: D Vitamini!

“Güçlü kemiklerin adresi kalsiyum; yani süt, peynir, yoğurt, dondurma, çikolata değil miydi?” diye sorduğunuzu duyuyor gibiyiz. Doğduğumuz andan yaşlanana kadar kemik, diş ve tırnakların oluşumunu sağlayan ve kemik kaybını önleyen madde kalsiyumdur. Kalsiyum, bizi dimdik ayakta tutan iskeletimizin güç kaynağı, kemiklerimizin yapıtaşıdır.
d vitamini

Amaaaa…

Kalsiyumun kullanımını ve emilimini D vitamini sağlar. Bir başka deyişle D vitamini; güçlü kemikler ve sağlam bir iskelet için şarttır. Kasları korur, kalp atışının düzenlenmesine ve kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur, bağışıklık sistemini güçlendirir.
d vitamini

Vücuda “güneş” olarak girer, kalsiyumu yanına alıp kemiklere ilerler!

D vitamini güneş ışınlarını kemiklerinize en güçlü şekilde gönderir. Çünkü güneş ışınlarının morötesi olanları (UV yani ultraviyole), derinin hemen altındaki tabakada, D vitaminini etkinleştirir. Yani D vitamini ancak güneş ışığının etkisiyle vücutta üretilen bir (ve biricik) vitamindir. Eksikliğinde ilaç olarak verilse dahi, etkisini tam olarak göstermesi için güneşlenmek gerekir. Bir uyarı: D vitamini için gerekli olan UV ışınları camdan geçemez…
ilaclar Güneş’ten Gelen D Vitamini

Vitamin gereksinimlerini karşılamak ve yararlarını görmek için haplar son çare olmalı! Avuç avuç ilaç içmek zorunda kalmak mı, sağlıklı beslenip, yürüyüş ve spor yapmak mı? İlaçlar zaten domatesin, narın, mandalina ya da elmanın yerini dolduramıyor ki!

Neredeyse yemeden, içmeden alabileceğimiz tek vitamin!

Hangisi mi? Tabii ki D vitamini… Yağlı balıklar, yumurta ve karaciğer gibi D vitamini içeren ancak vücudun gereksinimini karşılama konusunda biraz cılız kaynaklar söylenebilir. Bu leziz yiyecekleri elbette yemeye devam! Çünkü içlerinde daha bir sürü başka vitamin de var. Neler mi? Alın ansiklopedinizi ya da dizüstü bilgisayarınızı ve bir sandalye kapıp balkona çıkın. Bir güzel güneşe oturun. Eh artık yumurtada hangi vitaminler varmış, onu da siz bulun? Bir ara D vitamini açısından zengin yiyeceklerin ne olduğuna da bakarsınız artık!
Her ne kadar kendiniz bulun dediysek de belki unutursunuz diye düşündük ve eksik kalmamanız için D vitamini kaynaklarını da bu köşeye sıkıştırıverdik.
“Uyusun da büyüsün…” Bu sözler ninnide güzel bir mısra olsun diye söylenmemiştir. Gerçekten de uykunun büyüme üzerindeki etkisi tam da budur. Yani uyursanız büyürsünüz!

Çocuklarda en hızlı büyüme elbette bebeklik döneminde, yani üç yaşına kadar olur. Biraz abartılı olacak ama neredeyse çıplak gözle büyüyüşü gözlemlenebilir. Kardeşiniz varsa, anımsamaya çalışın: Neredeyse bir hafta içinde kıyafetlerine sığmaz hale gelir bebekler.

Bu yaşlarda beden ve beyin gelişimi o kadar önemlidir ki; bebeklerin güne mutlu ve her şeyi öğrenmeye hazır başlaması için iyi bir uyku şarttır. Bu aslında yalnızca onlar için değil hepimiz için gereklidir.

uyuma buyume ogrenme gelisim Uyuma, Büyüme ve Öğrenme

Deriiiin Uyku

Derin uyku, uykunun en önemli ve ilginç evresidir. Çünkü gün boyu –uyanıkken– gördüğümüz, öğrendiğimiz şeyler belleğimize işte, bu evrede kaydedilir. Eğer o gün öğrendiğiniz şeyleri unutmamak istiyorsanız, o gece illa ki güzel bir uyku çekmelisiniz.
uyuma buyume ogrenme 1 Uyuma, Büyüme ve Öğrenme
Acaba neyi beynine kaydediyor?

“Uyku” Önemli Bir Konu

“Neden?” derseniz, sanılanın tersine “uyuyalım da beynimiz dinlensin” doğru bir ifade değil de ondan.

Yalnızca uyuduğumuz zaman beynimizin yapabildiği işler var. Anlayacağınız beyin, biz uyanıkken de, uyurken de sürekli çalışıyor. En çok rüya gördüğümüz derin uyku evresinde uyanıkken edindiğimiz tüm bilgiler işlenir, gruplara ayrılır ve belleğimize kaydedilir. Elbette ıvır zıvır bir sürü şey de buna dahil… Arkadaşınızın e-posta adresi, cuma gecesi televizyonda izlemeyi istediğiniz film, eve gelirken gördüğünüz garip şapkalı kadın gibi…

Beynin bu faaliyetinin sizin için en şahane bölümü de şudur: Beyniniz siz uyurken de bazı problemleri çözmek için çalışmaya devam eder.

uyuma buyume ogrenme cozum Uyuma, Büyüme ve Öğrenme
Beyin “Uyu ki ben de rahat rahat çalışayım” derken çok da haksız sayılmaz.

Uyurken Problem Çözmek

Amerika’da tam da bu konuyla ilgili ilginç bir araştırma yapılmış. Araştırmaya katılanlar iki gruba ayrılmış. Hepsinden birtakım karmaşık bilmeceleri çözmeleri istenmiş. Sonra gruplardan ilkinde yer alanlar bu çalışmanın ardından 90 dakika uyumuş. Öteki grup yalnızca dinlenmiş. Dinlenme ve uykunun ardından gruplar aynı bilmeceyi çözmeye devam etmişler. Peki, ne mi olmuş?

  • Uyumayanların başarısında hiç değişiklik olmamış.
  • Uyuyan ama rüya görmeyenlerin başarısı değişmemiş ya da çok az artmış.
  • Bilmecelerle ilgili rüya görenlerin problem çözme süresi yarıya inmiş ve başarı puanları artmış!

Yani beynimizin problemleri çözmek, bilgileri akılcı biçimde gruplayıp depolamak için uykuya gerçekten ihtiyacı var.

uyuma buyume ogrenme 2 Uyuma, Büyüme ve Öğrenme
Başarı için basit, ucuz ve çok eğlenceli bir yol değil mi? Çalış ve uyu ama yatağında!

Uykuda Nasıl Büyürüz?

Çocuklar uyurken büyür. Çocuk ne kadar küçükse, büyüme o kadar hızlı, uyku gereksinimi de o kadar çok olur. Düzenli ve yeterli uyuyan çocuklar hızlı ve yeterince gelişir. Bunlarda öğrenme becerisinin ve hafızanın daha güçlü olduğu ortaya çıkmıştır.

Uykuda büyümeyi sağlayan şeylerden biri de büyüme hormonudur. Bu bedenimizde salgılanan birçok proteinden biridir. Uyku sırasında salgılanır. Hücrelerimizin yenilenmesini ve büyümesini sağlar. Çocuklardaki etkilerinden biri de boy uzamasına yardımcı olmasıdır.

Büyüme hormonunu geceleri artıran ve ona eşlik eden şey de “karanlıklar hormonu” olarak da bilinen melatonin. Bu ikisi yakın arkadaş. En büyük destekçileri de uyku! Ama uyunan yer zifiri karanlık olmalı ki bu iki arkadaş iyi çalışsın. En ufak ışığın bile büyümeyi, bedeni onarımını ve de dinlenmeyi azalttığını söylüyor doktorlar. Karanlıklar hormonu herkese gerekli.

Adı
İnsan büyüme hormonu.

Görevi
Büyüme yeteneği olan tüm dokuların büyümesini sağlamak ve bedenin gereksinim duyduğu protein üretimini arttırmak.

Protein üretiminin yararı
Dokuları yenilemek, enerji için yağ kullanımını arttırmak, kıkırdak ve kemik büyümesini sağlamak.

Çalışma saatleri
23:00 – 05:00

uyuma buyume ogrenme saat Uyuma, Büyüme ve Öğrenme
Bu hormon yalnızca gece 11 ile sabah 5 arasında çalışıyor. Az ve öz yani. Bu saatlerde uyanık olmak demek, hücrelerinizi karanlıklar hormonunun güzelliklerinden alıkoymak demek!

Kimse “Ben Bebek miyim?” Demesin!

Ne siz ne de büyükleriniz bebek değil. Uyku herkese, her zaman gerekli. Sizin hâlâ büyümeye devam ettiğiniz için ihtiyacınız var. Büyüklerin de sağlıklarını koruyabilmeleri için…

Uykusuzluğun mutsuzluk, yorgunluk, dalgınlık, unutkanlık, odaklanma sıkıntısı, stres, kilo artışı gibi olumsuz sonuçları herkeste görülebiliyor. Çünkü gerçekten de bu hormon biz uyurken harıl harıl çalışıp onarım yapan bir hormon.

Yani siz de büyüklerinize rahatlıkla “geç kalmayın, yatın” uyarısında bulunabilirsiniz. Ne de olsa böyle fırsatlar her zaman ele geçmiyor.

Uykunun geldiği anda bu gereksinime yanıt vermeyip o dalgayı atlamak da, uyanıklık dalgası geldiğinde uyumaya devam etmek de oldukça sakıncalı. Aslında uykuyu kaçırmak ve uyandıktan sonra yeniden uyumak marifet değil diyor doktorlar. Uykusuzluk ne yazık ki beyin hücrelerine zarar veriyor.

uyuma buyume ogrenme 3 Uyuma, Büyüme ve Öğrenme
Sürekli “Sen hâlâ yatmadın mı?” diye soran ağabeyinize tam da uykuyu anımsatma zamanı…

Yatmadan Önce Asla!

Cep telefonu, tablet bilgisayar, televizyondan yayılan ışığa maruz kalmayın. En az iki saat önce yemek yemeyi bitirmiş olun. Buna abur cubur da dahil! Çünkü bunlar karanlıklar hormonunu yavaşlatıyor.

uyuma buyume ogrenme 4 Uyuma, Büyüme ve Öğrenme
Büyüme ve uyku düşmanlarını yatağa sokmayın.

Olimpiyatlarda yer alan spor dalları hepimizin tanıdık olduğu, dünyanın her yanında yaygın olarak bilinen ve oynanan basketbol, futbol, voleybol, hentbol, koşu, eskrim, güreş, tenis gibi dallardır. Ne var ki dünyada insanların yaptığı sporların hepsi bunlardan ibaret değildir. Çeşitli ülkelerde yaygın olarak bilinen, sevilen ve oynanan ama daha dünyaya yayılmamış ve Türkiye’de de bilinmeyen birçok spor dalı vardır. Bunlardan biri de son yıllarda giderek yaygınlaşan bossaboldur.

Bossabol çok genç bir spor dalı. 2004’te doğmuş. Daha doğrusu 2004’te Filip Eyckmans adlı bir Belçikalı tarafından icat edilmiş. Hızla dünyanın büyük plajlarında yayılmış. Yayılmasını da hâlâ sürdürüyor. Artık milyonlarca kişi onu biliyor, severek izliyor hatta oynuyor.

İlk Bossabol Dünya Kupası Türkiye’de

Bossabol izlemesi çok eğlenceli, oynaması daha da eğlenceli bir spor dalıdır. Ama aynı zamanda çok enerji gerektiren, biraz da akrobatik bir spordur. Günümüzde en çok Belçika, İspanya, Brezilya ve Hollanda’da bilinir ve oynanır. Hatta Hollanda’da resmi bir bossabol ligi bile vardır.

bossaball 1 1 Çok Eğlenceli Bir Spor: Bossabol
Görsel Kaynağı: Wikipedia
Fransa, Almanya, İsviçre, İsrail, Mısır ve Türkiye’de yavaş yavaş yaygınlaşmaktadır. İlk Bossabol Dünya Kupası’nın ülkemizde düzenlendiğini biliyor muydunuz? 2009 yılının mayıs ayında gerçekleşen organizasyona yalnızca Brezilya, Belçika, Hollanda, Kuveyt ve Singapur takımları katıldı ve kupayı Brezilya takımı kazandı.

Bossabol Nasıl Oynanır?

Bossabol dörder ya da beşer kişilik iki takım halinde oynanan bir oyundur. Takımlar oyun sahasının ortasında bulunan bir filenin (tıpkı voleybolda olduğu gibi) iki yanında yer alır. Kullanılan top, plaj voleybolu topuna benzeyen yumuşak bir toptur. Amaç yine voleybolda olduğu gibi topun kendi sahanızda düşmesini engellemektir. Oyun sahası, voleybol sahasını andırsa da önemli birkaç farkı vardır. Öncelikle bossabol sert bir zeminde değil, şişme, plastik bir zeminde oynanır. Bu durum yaralanma riskini çok azaltır. Oyuncular rahatlıkla atılabilirler. Bir de her iki tarafın sahasının tam ortasında yuvarlak bir trambolin yer alır. Takımın hücum oyuncusu sürekli olarak bunda zıplar ve arkadaşlarından gelen pasları alır, topu elle ya da ayakla rakip sahaya gönderir.

Top bir takım oyuncuları arasında en çok 5 kez paslaşılabilir. Oyuncular ellerini, ayaklarını ya da başlarını kullanabilir. Elle yapılan vuruşlarda topun düştüğü bölgeye göre 1 ya da 3 puan, ayakla yapılan vuruşlarda da 3 ya da 5 puan kazanılır. Oyun 21 puanlık setlerden oluşur. 21 puana ulaşan takım seti alır. En çok seti kazanan takım oyunu kazanır. Skor 20-20 olursa, iki puan fark atan takım seti alır.

bossaball 2 1 Çok Eğlenceli Bir Spor: Bossabol
Görsel Kaynağı: Wikipedia
Dünyanın en ilginç ve estetik sporlarından biri olan genç bossabolun popülerliği giderek artıyor. Karşılaşmaları daha çok izleyici çekiyor. Uzun süredir büyük plajların düzenli bir öğesi olan bu akrobatik spor, bakarsınız on yıl içinde dünyaca oynanan bir olimpiyat sporu haline gelir.

Paris 2024’e Hazırlanan
Sporcularımızla Tanışın

judo3 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
yuzme2 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
eskrim3 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
jimnastik2 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
gures2 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
sprint2 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
judo3 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
yuzme2 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
eskrim3 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
jimnastik2 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
gures2 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
sprint2 Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız
Dünyanın dört bir yanından binlerce sporcunun katıldığı ve herkesin merakla takip ettiği olimpiyat oyunları dünyanın en büyük spor organizasyonudur. Peki, Paris Olimpiyat Oyunları için hazırlanan milli sporcularımızla tanıştınız mı?
Türkiye İş Bankası, kuruluşunun yüzüncü yıldönümünde Paris 2024 Olimpiyat Oyunları’nda Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi’ne (TMOK) ve ülkemizi temsil edecek milli sporcularımıza yol arkadaşlığı yapıyor. Dünyanın en prestijli ve en büyük spor organizasyonuna hazırlanan sporcular, ülkemizi en iyi şekilde temsil etmek için düzenli ve disiplinli bir şekilde çalışmaya devam ediyor. Yarışmalardan önce kimi mental antrenman yaparak, kimi rakiplerinin videolarını izleyip onlara karşı taktik geliştirerek, kimi de müzik dinleyerek motivasyonunu artırıyor. Yıl içindeki pek çok yarışmadan madalya ile dönen sporcularımızın tek isteği ise Paris 2024‘te madalya kazanmak ve başarılarını uzun vadede devam ettirerek sizlere örnek olmak. Peki sporcularımızın başarı sırrı nedir? Müsabakalara nasıl hazırlanıyorlar? Evin Demirhan Yavuz, İbrahim Çolak, Mert Şişmanlar, Merve Tuncel, Necati Er ve Nisanur Erbil hikâyelerini, başarılarının sırlarını sizler için anlatıyor.

Evin Demirhan YavuzGüreş

“Güreş hayatımı değiştirdi”

evin demirhan Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız

Sporda bu branşı seçmenizin sebebi neydi?
Bu spora tesadüfen başlamış olsam da devam etmemin sebebi mücadele etmeyi sevmem oldu.

Spora başladıktan sonra hayatınızda neler değişti?
Hayatım tamamen değişti ve aslında önce ben değiştim. Güreşten sonraki Evin; kendine daha fazla güvenen, inanan, disiplinli ve daha umutlu biri. Sosyal çevrem değişti. Maddi ve manevi anlamda kendime yetebilecek ve etrafımdaki insanlara da yardımcı olabilecek seviyeye ulaştım. Bakış açım, hayal dünyam genişledi. Daha fazla saygı ve sevgi elde ettim. 

Bu yıl katıldığınız şampiyona ve yarışlarda hangi dereceleri elde ettiniz?
2022 yılında Büyükler Avrupa Şampiyonası’nda altın madalya alarak şampiyon oldum. Akdeniz Oyunları’na katılarak tekrardan altın madalya elde ettim ve 2022 sezonunu bitirdim.

2022-2023 döneminde hangi şampiyonalara katılacaksınız?
2023 yılında ise beni bekleyen 3 önemli müsabakam var. Avrupa Şampiyonası, Avrupa Oyunları ve Dünya Şampiyonası’na katılacağım.

Kamp dönemleriniz nasıl geçiyor, kamp sürecinizde neler yapıyorsunuz?
Uzun yıllardır milli takımda olduğum için sezon boyunca çok fazla kampımız oluyor. Kamplarda her şey belli bir düzen ve plan içerisinde olduğu için çalışmalarım daha verimli oluyor. Genellikle ayın 3 haftası olacak şekilde planlanıyor ve dönem dönem farklılık gösteriyor. Kamp sürecinde antrenmanların dışında kalan çok az bir süremiz oluyor ve onu da aktif dinlenmeyle geçiriyorum.

Müsabakalardan 24 saat önce konsantrasyonunuzu artırmak için neler yapıyorsunuz?
Kendimi dış dünyadan soyutlamaya çalışıyorum. Genelde yalnız kalıyorum. Sosyal medyadan da uzaklaşıyorum. Başarı hikayeleri okumak ve izlemek beni motive ediyor. Sakinlik ve boş bir zihin konsantrasyonumu arttırıyor.

Biz çocuklar sizleri örnek alıyoruz. Ama merak ediyoruz başarılı bir sporcu olabilmek için ne yapmamız gerekir? Bizlere neler tavsiye ediyorsunuz?
Zaman zaman birçok etkinlikte sizlerle bir araya geliyoruz. Buralarda söylediğim gibi önce büyük hayaller kurmalısınız ve bu hayalleri hak etmek için çok emek vermelisiniz. Ben ne olmak istediysem önce onu kendi zihnimde oldum ve ona göre davranmaya başladım. Her zaman yaptığımız seçimlerle hedefimize bir adım yaklaşır ya da uzaklaşırız. Bu zorlu seçimlerde gösterdiğimiz fedakarlıklar ve çaba mutlaka başarıyı getirir. Tabii tüm bunların yanında yaptığınız işten keyif almak da çok önemli.

İbrahim ÇolakCimnastik

“Başarı için sadece çok çalışmak yetmez”

ibrahim colak Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız

Sporda bu branşı seçmenizin sebebi neydi?
Babam spor aşığı biri. Amcam Erkan Çolak da eski cimnastikçi. O yüzden babam beni 5 yaşında cimnastik spor kulübüne başlattı.

Spora başladıktan sonra hayatınızda neler değişti?
Okulda çok popüler bir öğrenci olmuştum. Teneffüslerde arkadaşlarım hep benden, “İbrahim ellerinin üstünde yürüsene, takla atsana” gibi isteklerde bulunuyorlardı. Ben de yapıyordum. Spor benim küçük yaşta planlı programlı ve sorumluluklarını bilen bir öğrenci olmamı sağladı. Ayrıca doğru iletişim kurmayı ve iyi bir insan olmayı öğretti. Spor sayesinde cesaretli ve özgüven sahibi bir sporcu oldum. Yarışma ve kamplar sayesinde de dünyanın birçok yerine gitme fırsatı buldum ve kişisel gelişim anlamında bana çok değer kattı.

Bu yıl katıldığınız şampiyona ve yarışlarda hangi dereceleri elde ettiniz?
Almanya-Cottbus World Cup, Cezayir-Oran Akdeniz Oyunları ve Mersin Türkiye Şampiyonası’nda birincilik, Mısır-Kahire World Cup ve Azerbaycan-Bakü World Cup’da ikincilik ve Mersin World Challenge Cup’ta üçüncülük elde ettim. Elimden yaşadığım sakatlıktan dolayı bu yılın en büyük iki yarışması dünya ve Avrupa şampiyonalarına katılamadım. Ama yeni sezon için daha çok çalışma fırsatım oldu.

2022-2023 döneminde hangi şampiyonalara katılacaksınız?
2023’deki yarışmaların çoğu olimpiyatlar için seçme niteliği taşıyacak, bu yüzden hem yoğun hem de önemli bir yıl olacak. Şubat sonunda dünya kupaları başlıyor, sonra Avrupa Şampiyonası, World Challenge Cup’lar, Türkiye Şampiyonası ve Dünya Şampiyonası yapılacak.

Kamp dönemleriniz nasıl geçiyor, kamp sürecinizde neler yapıyorsunuz?
Kamp süreci güzel geçiyor. Eğer İzmir dışında kamp olursa; 15-20 gün sonra çok sıkılıyorum. Antrenman programımız çok yoğun oluyor. 2 gün çift, bir gün tek, 2 gün çift, bir gün tek ve bir gün de tatil oluyor. Tabi arada bir arkadaşlarımla beraber kafa dinlemeye, çay kahve içmeye çıkıyorum bu da beni farklı şekilde dinlendiriyor.

Müsabakalardan 24 saat önce konsantrasyonunuzu artırmak için neler yapıyorsunuz?
Mental antrenman yapıyorum. Yarışma öncesinde o anı ve sonrasını kafamda canlandırıyorum. Sakin ve hareketli müzik dinlerim. Uykuma daha çok dikkat ederim.

Biz çocuklar sizleri örnek alıyoruz. Ama merak ediyoruz başarılı bir sporcu olabilmek için ne yapmamız gerekir? Bizlere neler tavsiye ediyorsunuz?
Cimnastik hepinizin yapması gereken bir spor. Sadece cimnastikçi olmak için değil, daha sonra yapacağınız bütün spor branşlarında size çok fazla avantaj sağlayacak. O yüzden hepinizin küçük yaşta cimnastik yapması en büyük temennim. Ancak dikkat etmeniz gereken bazı hususlar var. Örneğin, sadece çok çalışmak yaptığınız spor branşında başarılı olmak için yeterli değil. Aynı zamanda doğru beslenme ve iyi uyku da çok önemli. Spor hayatınız boyunca birçok zorlukla karşılaşacaksınız. Bunlar fiziksel ve psikolojik zorluklar olabilir. Psikolojik olarak çok zorlandığınızda ailenizden destek alabilirsiniz. Sakatlıklar gibi fiziksel zorluklarda ise kötü bir durum olsa bile bunu avantaja çevirebilirsiniz. Bu size tecrübe kazandıracak ve spora daha güçlü bir şekilde dönmenizi sağlayacak.

Mert ŞişmanlarJudo

“Rakiplerime karşı kafamın içinde taktikler geliştiriyorum”

mert sismanlar Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız

Sporda bu branşı seçmenizin sebebi neydi?
Babam, judo sporunun felsefesini ve kendine has olan öz disiplinini gördükten sonra benim bu sporu denememi istedi. Ben de aynı şekilde bu unsurları gördükten sonra judoyu çok sevdim.

Spora başladıktan sonra hayatınızda neler değişti?
Spora başladıktan sonra hayatımda birçok şey değişti. Öncelikle çevremdeki insanlardan daha çok sorumluluk sahibi ve öz disiplin sahibi oldum. Biraz zaman geçince uluslararası dereceler yaptıktan sonra maddi olarak kendi ayaklarımın üstünde durmaya başladım. Başka ülkeler, başka insanlar görerek farklı kültürlere tanık oldum. Kısacası spor bütün hayatımı değiştirdi.

Bu yıl katıldığınız şampiyona ve yarışlarda hangi dereceleri elde ettiniz?
Polonya Varşova’da Avrupa Açık Turnuvası’nda üçüncü oldum ve Avusturya Oberwart’da yapılan Avrupa Açık Turnuvası’nda ikinci oldum. Konya’da yapılan İslami Dayanışma Oyunları’nda üçüncü ve Cezayir’de yapılan Akdeniz Oyunları’nda beşinci oldum.

2022-2023 döneminde hangi şampiyonalara katılacaksınız?
World Masters Turnuvası’na katılacağım. Bu turnuva dünya sıralamasında en iyi olan 36 sporcunun katıldığı bir turnuva. Ayrıca Dünya Şampiyonası, Avrupa Şampiyonası ve çeşitli Grand Slam turnuvalarına katılacağım.

Kamp dönemleriniz nasıl geçiyor, kamp sürecinizde neler yapıyorsunuz?
Kamp süreçlerim çok yoğun geçiyor, günün büyük bir bölümünü antrenman yaparak geçiriyorum, Sabah 06.00’da uyanıyorum, 06.30’da günün ilk antrenmanı başlıyor. Antrenman genellikle 08.00’da bitiyor ve kahvaltı yapıyorum. 10.30’da diğer antrenmanım başlıyor. 12.30’da antrenmanı bitirdikten sonra öğle yemeği yiyip biraz dinleniyorum. Günün son antrenmanı ise 16.30’da oluyor. Akşam antrenmanından sonra yemek yiyip, biraz da kendimi geliştirmek için Almanca çalışıyorum. Gece de erken saatte yatarak günümü bitiriyorum.

Müsabakalardan 24 saat önce konsantrasyonunuzu artırmak için neler yapıyorsunuz?
Müsabakadan önce çok düşünmek biraz stres yaratabiliyor. O yüzden olabildiğince sakin kalıp, kafamın içinde rakiplerime karşı taktikler geliştiriyorum ve rakiplerimin maçlarını izleyerek analizler yapıyorum.

Biz çocuklar sizleri örnek alıyoruz. Ama merak ediyoruz başarılı bir sporcu olabilmek için ne yapmamız gerekir? Bizlere neler tavsiye ediyorsunuz?
Hangisi olursa olsun herhangi bir spora başlamanızı tavsiye ediyorum. Çünkü sporun iyisi, kötüsü yoktur. Her türlü spor dalı hayatınızı değiştirebilir ve size çok değer katabilir. Kesinlikle bir hedef ve hayal belirlemeniz sizi bu spora daha çok bağlar ve hayatı bir hedef doğrultusunda yaşamaya başlarsınız. Ancak fedakârlık yapıp çok çalışmanız da gerekiyor.

Merve TuncelYüzme

“Yarışlardan önce müzik dinliyorum”

merve tuncel Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız

Sporda bu branşı seçmenizin sebebi neydi?
Yüzme sporunu seçmemdeki en büyük sebep suyu çok seviyor olmam. Küçüklükten beri suya olan ayrı bir ilgim var.

Spora başladıktan sonra hayatınızda neler değişti?
Aslında spor hep benim hayatımda olduğu için bana şu anda sporsuz bir hayat şekli çok garip geliyor. Spora çok erken yaşta başladığım için yüzme küçüklüğümden beri hayatımın bir parçasıydı.

Bu yıl katıldığınız şampiyona ve yarışlarda hangi dereceleri elde ettiniz?
Akdeniz Oyunları’nda 800 metre serbest yüzmede birinci olarak Türk yüzme tarihinde kadınlarda alınan ilk altın madalyayı aldım. 200 metre kelebekte üçüncülük, 4.200 metre serbest bayrakta birincilik elde ettim. Avrupa Gençler Şampiyonası’nda serbest 400/800/1500 metrelerde birinci ve 200 metre serbest yüzmede üçüncü oldum. Roma’daki Avrupa Büyükler Şampiyonası’nda 800 metre serbestte Avrupa üçüncüsü olarak Türk yüzme tarihinde kadınlarda alınan ilk madalyayı aldım. Dünya Gençler Şampiyonası’nda ise serbest 400/800/1500 metrelerde birincilik ve 4.200 metre serbest bayrakta üçüncülük elde ettim.

2022-2023 döneminde hangi şampiyonalara katılacaksınız?
Şu anda ilk olarak aralık ayında gerçekleşecek olan Dünya Kısa Kulvar Yüzme Şampiyonası var. Çalışmalarımıza bu yarış odaklı devam ediyoruz. Sonrasında bu sezon Dünya Yüzme Şampiyonası, Avrupa Şampiyonası gibi büyük uluslararası yarışlar bizleri bekliyor olacak. Böylesine büyük organizasyonlarda ülkemi temsil edeceğim için içimde ayrı bir heyecan duyuyorum.

Kamp dönemleriniz nasıl geçiyor, kamp sürecinizde neler yapıyorsunuz?
Kamp dönemlerimizde daha yoğun bir antrenman programıyla tamamıyla yüzmeye odaklanıyorum. Ne kadar yoğun ve yorucu geçse bile takım arkadaşlarımla beraber çok eğleniyoruz. Haftanın çoğu günü çift antrenman ve üzerine kara antrenmanı yaptığımız için günün geri kalanını dinlenerek geçirmeyi tercih ediyorum. Bunun dışında eğer vaktimiz olursa arkadaşlarımla beraber bazen dışarı çıkıp beraber yemek yiyoruz.

Müsabakalardan 24 saat önce konsantrasyonunuzu artırmak için neler yapıyorsunuz?
Yarışlarımdan 24 saat önce yavaş yavaş bastıran bir yarış heyecanı oluyor. Bu gibi durumlarda duygu kontrolünüzü iyi yapmak çok önemli. Çünkü kontrol altında tutamazsanız bu sizin yarış performansınızı çok büyük ölçüde etkiliyor. Bununla birlikte yarışlarımdan önce müzik dinlemek beni gerçekten rahatlatıyor.

Biz çocuklar sizleri örnek alıyoruz. Ama merak ediyoruz başarılı bir sporcu olabilmek için ne yapmamız gerekir? Bizlere neler tavsiye ediyorsunuz?
Spora yeni başlayacaksanız kendi ilgi alanınıza giren ve yaparken mutlu olup zevk alacağınız bir alana yönelmenizi tavsiye ederim. Sevdiğiniz bir spor dalıyla uğraşmak çok önemli. Çünkü ilerde profesyonel olarak yaptığınız zaman gününüzün çoğunu antrenman programına göre planlamanız gerekecek. Dolayısıyla sevdiğiniz bir spor dalına yönelmekten asla korkmayın.

Necati ErAtletizm

“Pes etmeden sürekli deneyin”

necati er Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız

Sporda bu branşı seçmenizin sebebi neydi?
Atletizmde birçok branşı yaptım. Yaklaşık 3-4 yıl boyunca hepsini denedim ama hocam sıçramamın daha iyi olduğunu düşünerek beni üç adım atlama branşına yönlendirdi.

Spora başladıktan sonra hayatınızda neler değişti?
Spor bir insanın geleceğini her konuda olumlu etkiliyor. Spor beni farklı boyuta taşıdı ve kendimi geliştirme fırsatı sundu diyebilirim.

Bu yıl katıldığınız şampiyona ve yarışlarda hangi dereceleri elde ettiniz?
2022 sezonunda çok fazla yarışmaya katılamadım. Sakatlığımdan ötürü sadece doğru yarışmalara katılmak istedim. İslami Dayanışma Oyunları’nda üç adım atlama da birinci ve uzun atlamada üçüncü oldum. Akdeniz Oyunları’nda üç adım atlamada dördüncü, uzun atlamada ise beşinci Oldum. Farklı olarak, 2 tane süper lig yarışında da şampiyon oldum.

2022-2023 döneminde hangi şampiyonalara katılacaksınız?
2023’te Avrupa Salon Şampiyonası, Dünya Şampiyonası, Grand Prix’ler ve Diamond League gibi birçok özel yarışmaya katılacağım.

Kamp dönemleriniz nasıl geçiyor, kamp sürecinizde neler yapıyorsunuz?
Milli takım kamplarına son zamanlarda sürekli olarak katılmıyorum.

Müsabakalardan 24 saat önce konsantrasyonunuzu artırmak için neler yapıyorsunuz?
Annem ve babam ile mutlaka görüşme yapıyorum ve telefonu elimden bırakıyorum. Normal bir şekilde insanlar ile sohbet etmek zaman geçirmek hoşuma gittiği için onlar ile konuşuyorum.

Biz çocuklar sizleri örnek alıyoruz. Ama merak ediyoruz başarılı bir sporcu olabilmek için ne yapmamız gerekir? Bizlere neler tavsiye ediyorsunuz?
Kendinize bir hedef koymanızı ve buna en uygun şekilde, hiç pes etmeden ve sürekli deneyerek ulaşmanızı önerebilirim. Eğer gerçekten bir şeyi isterseniz bunu yapabileceğinizi bilmeniz ve farkına varmanız gerekiyor. Çünkü biz güçlü bir milletin karakterini taşıyoruz. Tek yapmamız gereken şey çok çalışmak ve istemek.

Nisanur ErbilEskrim

“Tüm vaktimi eskrime adadım”

nisanur Paris 2024’e Hazırlanan Sporcularımız

Sporda bu branşı seçmenizin sebebi neydi?
Aslında Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın sürdürdüğü yetenek tarama projesi sayesinde sayesinde eskrime uygun olduğumu öğrendim. Bu sporla tanıştıktan sonra o dönem yine içinde olduğum voleybol ve yüzme branşlarını, eskrimde profesyonel anlamda bir geleceğimin olacağını düşündüğüm için bıraktım.

Spora başladıktan sonra hayatınızda neler değişti?
Sporla çok küçük yaşlardan itibaren iç içeyim fakat eskrim hayatımı tam tersi şekilde değiştirdi. İdeallerim ve hedeflerim doğrultusunda gün içerisindeki neredeyse tüm vaktimi eskrime adadım, tüm yaşantımı buna adapte ettim diyebilirim.

Bu yıl katıldığınız şampiyona ve yarışlarda hangi dereceleri elde ettiniz?
Geçtiğimiz yıl geçirdiğim bir sakatlık nedeniyle 3 ay boyunca turnuvalara katılamadım fakat sakatlığımın sonrasında Gençler Avrupa Şampiyonası’nda ikincilik elde ettim. Gençler ve Büyükler Türkiye Şampiyonası’nda iki kategoride de şampiyon oldum. Geçtiğimiz hafta Antalya’da düzenlenen Satalite Turnuvası’nda ise üçüncülük elde ettim.

2022-2023 döneminde hangi şampiyonalara katılacaksınız?
2023 yılında gençler ve büyükler kategorisinde birçok dünya kupasına, Avrupa ve dünya şampiyonalarına, U23 Avrupa Şampiyonası’na ve 2023 Universiade Oyunları’na katılacağım.

Kamp dönemleriniz nasıl geçiyor, kamp sürecinizde neler yapıyorsunuz?
Kamp sürecimiz ciddi yoğun geçiyor. Sabah 7’de koşu ve birkaç egzersizle güne başlayıp kahvaltı ediyoruz. Sonrasında bireysel derslerimizi aldıktan sonra ilk antrenmanı gerçekleştiriyoruz. Bittikten sonra akşam antrenmanı için öğle yemeği ve dinlenme faslına geçiyoruz. Akşam antrenmanından sonra ise yemek yiyip, gün sonu toplantımız ve birkaç zihinsel egzersizle oyunlar oynayıp günü kapatıyoruz.

Müsabakalardan 24 saat önce konsantrasyonunuzu artırmak için neler yapıyorsunuz?
Olabildiğince kendimle baş başa kalmaya çalışıp diğer hiçbir şey için enerji sarfetmemeye özen gösteriyorum. Antrenörümüzün sürekli olarak güncellememizi istediği, bu zamana kadar maç içerisinde aldığımız en iyi tuşların olduğu bir video var. Onu belirli aralıklarla izliyorum.

Biz çocuklar sizleri örnek alıyoruz. Ama merak ediyoruz başarılı bir sporcu olabilmek için ne yapmamız gerekir? Bizlere neler tavsiye ediyorsunuz?
Kendim de profesyonel bir sporcu olmam dışında çok küçük yaşlarda spor sayesinde sosyal çevrem, arkadaşlıklarım, hobilerim, genel kültürüm, özgüvenim çok iyi anlamda değişti ve gelişti. Yani size en büyük tavsiyem; kendi isteğiniz doğrultusunda herhangi bir spor branşıyla iç içe olun. Hayatta yapmaktan zevk aldığınız bir branşta iyi yönde kendinizi geliştirin.

Kortların İlham PerisiSerena Williams

Serena Williams
İllüstrasyon: Çağlar Töngür
İllüstrasyon için görsel kaynağı: Wikipedia (Edwin Martinez)

Günümüzün en sevilen sporlarından biri tenistir. Dünyada başarılı birçok tenisçi vardır. Serena Williams da bu başarılı isimlerden biridir. Bunun da haklı bir nedeni vardır. Serena Williams birçok spor otoritesi tarafından yirmi birinci yüzyılın en büyük sporcularından ve de gelmiş geçmiş en iyi kadın tenisçilerinden biri (belki de birincisi) kabul edilir.

Tenisin, bütün dünyada özellikle de kız çocukları arasında popülerleşmesinde çok büyük katkısı olan Serena Williams’ı daha yakından tanımaya ne dersiniz?

KİMLİK KARTI

sw e martinez wiki Kortların İlham Perisi<br>Serena Williams
Görsel Kaynağı: Wikipedia (Edwin Martinez)
Serena Williams

Çocukluğu ve Gençliği

ABD’nin Michigan Eyaleti’ndeki Saginaw kentinde 1963’te dünyaya gelen Serena’nın dört ablası vardı. Hepsi de çok iyi tenis oynardı. Babası tıpkı ablalarına yaptığı gibi Serena’ya da üç yaşında tenis oynamayı öğretti. Tenis ailecek yapılan bir etkinlikti. Serena ile ablası Venüs, tenise öteki kız kardeşlerden daha çok ilgi gösterdi ve çok fazla çalıştı.

Serena dokuz yaşındayken Florida’ya taşındılar. Burada Rick Macci’nin tenis akademisine gitti. Florida’da on yaş altı kategorisinde en iyi kadın oyuncu oldu. Ne var ki babası için okul çok önemliydi. Babası, Serena on yaşındayken dersleriyle daha çok ilgilenebilmesi için okul döneminde tenis turnuvalarına katılmasına izin vermedi. Onu akademiden aldı ve kendi yetiştirmeye başladı.

Serena 1995’te daha 14 yaşındayken profesyonel tenisçi oldu. İki yıl sonra dünya sıralamasında 99. sıraya yükseldi. Serena giderek daha da iyi oynamaya başladı. 18 yaşındayken ABD Açık Tenis Turnuvası’nı kazandı. Ulaştığı bu olağanüstü başarı onun bir anda tüm dünyada tanınmasına yol açtı.

Serena Williams
Serena (sağda) ile ablası Venüs.
Görsel kaynağı: Wikipedia (Kingkongphoto)

Kardeşi Venüs de çok başarılı bir tenisçiydi. İkisi birlikte 2000’deki Olimpiyat Oyunları’nda çiftler kategorisinde altın madalya kazandılar. 2002 yılındaki Fransız Açık Tenis Turnuvası’nda, ABD Açık Tenis Turnuvası’nda ve Wimbledon Tenis Turnuvası’nda iki kız kardeş birbirlerine karşı final oynadılar; hep Serena kazandı. Dünya sıralamasında bir numaraya yükseldi. Serena Williams, 2003 yılının Ağustos ayında düzenlenen Avustralya Açık Tenis Turnuvası’nı da (yine ablasını yenerek) kazanınca Grand Slam’i tamamlayan altıncı kadın tenisçi oldu. Bunun üzerine sevenleri ona “Serena Slam” lakabını taktı.

Serena Williams
Görsel kaynağı: Wikipedia (TwoWings)

Diğer Başarıları

Serena Williams, 8 Temmuz 2002’de dünyanın bir numaralı tenisçisi oldu ve arka arkaya 186 hafta boyunca bu unvanını korudu. 2002 ile 2017 yılları arasında değişik zamanlarda ve sürelerde sekiz kez (toplam 319 hafta) dünyanın bir numaralı kadın tenisçisi oldu. 23 Grand Slam tekler şampiyonluğu vardır. Teklerde ve çiftlerde Grand Slam yapan ilk tenisçidir. 2011’de ciğerlerindeki bir pıhtı nedeniyle büyük bir ameliyat geçirdi. Çoğu kişi onun bir daha tenis oynayamayacağını düşündü. Ama o tenise geri döndü ve dört olimpiyat madalyasının yanı sıra birçok turnuva şampiyonluğu kazandı.

Serena Williams
Görsel kaynağı: Wikipedia (Azilko)
Serena Williams

Görsel kaynağı: Wikipedia (CharlieTPhotographic)

İlginç Bilgiler

Serena Williams

Görsel kaynağı: Wikipedia (Boss Tweed from New York)

Serena Williams’ın Sözleri

14 yaşımda profesyonel oldum. İlk başlarda birçok maç kaybettim. Bu çok normaldir. Çok çalıştım ve iki yıl içinde dünyanın en iyi ilk 100 oyuncusu arasına girdim. Tabii bu, hiç de kolay olmadı.

Şampiyon olabilmek için biraz fiziksel açıdan, biraz teknik açıdan ama asıl manevi açıdan güçlü olmak gerekir.

Grand Slam

Serena Williams

Dünyanın bütün ülkelerinde her yıl birçok tenis turnuvası düzenlenir. Bunlar arasında dördü çok önemlidir: Wimbledon Tenis Turnuvası (Haziran-temmuz aylarında düzenlenir), Amerika Açık Tenis Turnuvası (Ağustos-eylül aylarında düzenlenir), Fransa Açık Tenis Turnuvası (Mayıs-haziran aylarında düzenlenir) ve Avustralya Açık Tenis Turnuvası (Ocak ayında düzenlenir). Bu turnuvalara “slam” turnuvaları denir. Bir sezonda bunların hepsinde birden şampiyon olan tenisçilere “Grand Slam” yapmış tenisçi denir.

Zorlu Derslere KarşıYardımcınız Yumurta!

yumurta

Gerçekten de her yıl biraz daha zorlaşan sınıflardan hangisinde olursanız olun, gücü tam da bilinemeyen müthiş bir cephane keşfettik. Evet, sözünü ettiğimiz şey yumurta! Yalnızca öğrencilerin değil aslında büyük küçük herkesin ona müthiş gereksinimi var!

Bir Öğrencinin Önlenemez Yükselişi

Gelelim asıl konumuza…

Derslerin iyi olması için yalnızca çalışmanın yetmediğini hepimiz biliyoruz. Bunun düzenli ve yeterli uyuması var, sporu var, doğru beslenmesi var; yani “var da var”… Beslenmede en ama en ama en kıymetli öğünün kahvaltı olduğunu artık herkes öğrendi. Peynir, zeytin, süt çoğumuz için yemesi içmesi gayet kolay. Ama yumurta yeme konusunda sabahları mırın kırın edenlerimiz de yok değil. Oysa öğrenme yeteneğini en iyi destekleyen yumurta, eşsiz bir yardımcı olarak her an buzdolabımızda!

yumurta

Küçücük Bir Fıçıcık…

İçi tıka basa çok yararlı şeylerle dolu yumurtacık! Sağlıklı yaşam için gerekli altı temel besin grubunun tamamı bu küçücük fıçının içinde saklı. Protein, yağ, karbonhidrat, vitaminler, mineraller ve su.

Yumurtanın belki de en etkileyici yanı, anne sütünden sonra insanın gereksinimi olan tüm besin öğelerini barındırıyor oluşu. Sıradaki önemli özelliği: Yumurta, beynin, görevlerini tam olarak yapmasını sağlıyor. Bu içindeki “kolin” denen bir madde sayesinde oluyormuş. Bedenimiz yumurtadaki proteinin yüzde100’ünü depolayabiliyormuş. Meğerse et, süt ve balıkta tamamını depolayamıyormuşuz.

yumurta
Sonsuza kadar en iyi ve en yararlı iki arkadaş: süt ve yumurta.

Yumurtanın Renkleri Konusu

Sarısı daha sarı, daha mı yararlı peki? Hayır. Yumurtanın sarısının tonu tavuğun beslendiği yemle ilişkili olarak değişebiliyormuş. Kabuğunun beyaz ya da sarı olması da tavuğun rengine bağlıymış; yani beyaz tavuklar beyaz yumurtluyormuş.
yumurta
tavuklar Yardımcınız Yumurta!

Yumurtayı Değil, Elimizi Yıkamalıyız

Kabuğun üzerindeki mikroorganizmalar, yıkamayla birlikte yumurta yüzeyindeki pütürlü yüzeyden içeri sızıp, hastalıklara yol açabilirmiş. Yumurtayı yıkamıyoruz ama tuttuktan sonra ellerimizi kesinlikle iyice yıkıyoruz. Durduk yere hastalanmaya hiç gerek yok…

yumurta2 Yardımcınız Yumurta!
Bir yumurtanın üzerinde 17 bin kadar minik delik varmış.

Peki Tazesi Nasıl Anlaşılır?

Yumurta iyi bir yüzücü gibi suya batmıyorsa, kötü. Çünkü taze yumurtalar suyun dibinde kalmalıymış.
yumurta
Yemek istediğimiz yumurta soldaki. Öteki hemen çöpe gitmeli…

Mutlaka Sana Göre de Bir Yumurta Vardır

Yiyelim de nasıl olursa olsun demek isterdik ama diyemiyoruz. Kesinlikle çiğ tüketmemeli ama çok da pişirilmemeliymiş. Mümkünse yağa kırarak da pek yemeyin deniyor. B vitaminleri bu durumdan pek hoşlanmıyor, kayba uğruyorlarmış. Rafadan, haşlanmış, omlet, çılbır ve iyice karıştırılmış olanlar; içinde peynir, yeşil biber, maydanoz dereotu olan yumurtalar… Yiyelim de!

yumurta

Farkında Olmadan Yenenler!

“Yumurta sevmem” aslında pek de akıllıca bir laf değil. Çünkü poğaçadan, mantıya, kekten böreğe kadar yediğimiz her şeyin içinde ya da üzerine sürülmüş olarak yumurta var. Yani dört bir yandan yumurtayla kuşatılmış durumdayız!

yumurtali hamur isleri2 Yardımcınız Yumurta!

Yeni öğrendiğimiz bir sözcüğü de sizinle paylaşmak istiyoruz. İstiyoruz çünkü acayip bir sözcük ve hayatta aklınıza gelmez. Hatta bilgi yarışmalarında sorulacak türden. İşte o soru:

Aşağıdaki sözcüklerden hangisi atık malzemeden yapılmış özel yumurta kabı anlamındadır?

viyol Yardımcınız Yumurta!
A-TRAK
B-KARGO
C-VİYOL
D-KASNAK
Başımızın içinde evrendeki en ilginç ve gizemli şeylerden biri olan beynimiz bulunur. Beynimiz neredeyse büyükçe bir greyfurt kadardır. Ağırlığı ortalama 1,25 kilogramdır. Bununla birlikte yaptığımız, düşündüğümüz ve hissettiğimiz her şeyin altında o yatar. Beynimiz düşünce ve duygularımızı kontrol eder. Ama asıl görevi çok daha zor ve karmaşıktır: Bedenimizi sürekli çalışır durumda tutmak, korumak, onarmak, yenilemek…
Her saniye beynimizde mesaj taşıyan milyonlarca sinyal dolaşır. Bedenimizin durumuna, yaptıklarına ve hissettiklerine ilişkin yeni bilgileri getirirler. Beynimiz bu verileri değerlendirir, yeni düşünceler geliştirir, bedenimizin ne yapması gerektiğini planlar ve komutlar üretir. Sonra da bu komutları bütün bedenimize yollar. Biz de bu sırada yaptığımız işleri yaparız; ama gerçekte arka planda, biz bile farkında olmadan, bütün bedenimiz çalışır. Yani soluk alıp veririz, kalbimiz atar, bedenimize kan pompalanır, gözlerimizi kapayıp açarız, midemiz ve bağırsaklarımız sindirim yapar, atıklar depolanır, yeni hücreler üretilir, yaralar onarılır, kısacası bütün organlarımız görevleri neyse sessizce yerine getirir. İşte, bunların hepsi beynimiz sayesinde olur.
İnsan beyni evrende şu ana dek keşfettiğimiz en karmaşık şeydir.
-James D. Watson
insan beyni kafatasi Karmaşık ve Gizemli Organımız<br>Beyin
  • Beyin bir organdır. 22 yassı kemikten oluşan kafatasımızın içinde yer alır ve burada korunur. İki yumruğunuzu yan yana getirdiğinizde yaklaşık olarak beyninizin büyüklüğünü görürsünüz.
  • Yüzeyi kıvrımlarla ve girintilerle kaplıdır. Dolayısıyla yüzey alanı büyüktür. İnsan beyni beden ağırlığının yaklaşık yüzde 2’sini oluşturur.
  • Beyin büyüklüğüyle zekâ arasında doğrudan bir ilişki yoktur. Örneğin, öldükten sonra incelenen Einstein’ın beyni normalden biraz daha küçüktü.
Beynimiz 02 Karmaşık ve Gizemli Organımız<br>Beyin
  • Beynimizde 100 milyar dolayında hücre bulunur. Bunlara sinir hücresi (nöron) denir. Beyinden çıkan sinir hücreleri (sinirler) bedenimizin en uzak yerlerine kadar uzanır.
  • Ne zaman yeni bir şey öğrenirsek, beynimizin yapısı biraz değişir. Sinir hücreleri yeni bağlantılar kurar. Yani yaşamımız boyunca şekillenir.
  • Mesajlar, sinirler üzerinden çok hızlı iletilir: yaklaşık olarak saatte 240 kilometre. Bir başka deyişle beynimizden çıkan bir mesaj, ayak ucumuza saniyenin binde birinde ulaşır.
canli cansiz beyin Karmaşık ve Gizemli Organımız<br>Beyin
  • Canlıyken pembemsi olan rengi, cansızken griye döner.
Beynimiz 04 Karmaşık ve Gizemli Organımız<br>Beyin
  • Beynimizin büyük bölümü (tıpkı öteki organlarımız gibi) sudan oluşur. Yaklaşık yüzde 75’i sudur.
  • Beynimiz tam bir oksijen bağımlısıdır. Beden ağırlığımızın yalnızca yüzde 2’sini oluşturmasına karşın, aldığımız her soluktaki oksijenin yüzde 20’sini o kullanır.
  • Eğer 4-6 dakika kadar oksijensiz kalırsa, beynimizde onarılamaz hasarlar oluşmaya başlar.
  • 30 yaşından sonra her 4-5 yılda bir yüzde 1 küçülür.
  • Beyin dokusunda acı algılayıcıları yoktur. Yani beynimiz acımaz. Bu nedenle insanlar uyanık haldeyken beyin ameliyatı yapılabilir.
  • Nereden ve ne zaman çıktığı bilinmiyor ama insanların beyninin yalnızca yüzde 10’unu kullandığı görüşü tümüyle yanlıştır. Gün içinde beynin çalışmasının arttığı ve azaldığı zamanlar vardır. Ama uyurken ya da dinlenirken bile beynimiz sürekli ve çok çalışır.
  • Gözlerimiz doğrudan beyne bağlıdır ve görme bölgeleri beyinde en büyük yeri kaplar.
  • Uyuduğumuzda beynin çalışması yavaşlamaz. Beyin uyku sırasında gün boyu gelen verileri derler, toplar, düzenler; anılar oluşturur. Bu sırada biz de rüya görürüz.

Beyin Sağlığı

Bu yaz her fırsatta evinize yakın ormanlarda ailenizle kamp yapmaya ne dersiniz? Doğada geçireceğiniz tek bir gece bile size yaşamınız boyunca unutamayacağınız duygular yaşatacaktır.

haydi kampa gidiyoruz i 01 Haydi Kampa Gidiyoruz…
Kamp yapmaya gittiğinizde yaşadığınız yerde görmeye alışık olmadığınız görüntülerle karşılaşırsınız.Yalnızca bitkilerle kaplı geniş düzlükler, birarada binlerce ağaç, yerden biten mantarlar, onlarca tür bitki, çiçekler, değişik kuşlar, kertenkeleler, kaplumbalar vs görürsünüz. Kamp alanında değişik kuş sesleri, böcek sesleri, rüzgârın uğultusu, dalların ve bitkilerin hışırtıları gibi günlük yaşamınızda pek de alışık olmadığınız sesler duyarsınız. Bunun yanında burnunuza da kekiklerin, mazıların, çiçeklerin, yanan odunların kokusu gibi değişik birçok koku gelir. Temiz hava ve sessizliğin ne anlama geldiğini orada fark edersiniz; bir de zamanın ne kadar yavaş ilerlediğini… Birkaç günlük bir kamp belki biraz yorucu geçer ama insanı zihnen dinlendirir, yeniler.
haydi kampa gidiyoruz i 01 Haydi Kampa Gidiyoruz…
haydi kampa gidiyoruz 01 Haydi Kampa Gidiyoruz…

Çadır

haydi kampa gidiyoruz i 02 Haydi Kampa Gidiyoruz…
Yaz kamplarında gece uyku tulumunun içinde açık havada da uyunabilir. Ancak yazın bile olsa, ormanın zemini soğuk ve nemli olabilir. Ayrıca birçok kişi sinek ve böceklerden tedirgin olur. Bu nedenle kampa çadır götürmekte yarar vardır. Olabildiğince hafif, yağmur geçirmeyen ve zemini kaplı bir çadırda geceyi sıcak, güvenli ve rahat geçirebilirsiniz. Ama yıldızların altında uyuma fırsatını da kaçırmış olursunuz…
haydi kampa gidiyoruz i 02 Haydi Kampa Gidiyoruz…
haydi kampa gidiyoruz 02 Haydi Kampa Gidiyoruz…

Sırt Çantası

haydi kampa gidiyoruz i 03 Haydi Kampa Gidiyoruz…

Kampa giderken sırt çantası çok önemlidir. Bildiğiniz gibi kullanım amacına göre çeşit çeşit sırt çantası vardır. Dağcıların, kanocuların ve kampçıların çantaları farklıdır. Amacınıza uygun, kamp süresine -yanınızda götüreceklerinize- bağlı olarak bir sırt çantası seçin. Çantanız eşyaların tümünü almalı ve rahat taşınabilir -taşırken herhangi bir yerinizi acıtmayacak şekilde- olmalıdır. Çantayı yerleştirirken de en sık kullanacağınız şeyleri en üste, az kullanacaklarınızı da altlara koyun.

haydi kampa gidiyoruz i 03 Haydi Kampa Gidiyoruz…
haydi kampa gidiyoruz 03 Haydi Kampa Gidiyoruz…

Gece

haydi kampa gidiyoruz i 04 Haydi Kampa Gidiyoruz…

Bir kampı kamp yapan belki de en önemli öğe kamp ateşidir. Birçok kampçı gece çevresinde oturulacak ateşe bakarken yapılacak hoş sohbetler için gider kampa. Dans eden alevler, yalımlar, kızıl korlaşmış odunlar, yanan dalların çıkardığı çıtırtılar insanda karşı konulamaz bir “sessizce ateşi izleme” dürtüsü uyandırır. Elde sıcak çikolata ya da kakaolu sütle, ateş başında oturup zaman zaman gökyüzündeki yıldızlara göz atmanın tadına doyulmaz; hele bir de yıldız kayarsa…

haydi kampa gidiyoruz i 04 Haydi Kampa Gidiyoruz…

Ateş

Güzel bir kamp ateşi için önce hazırlık yapmak gerekir. Orman zemininde kırılıp kopmuş dallar hep olur. Değişik kalınlık ve boylarda birçok kuru dal toplayıp bir yığın oluşturulur. Ateş için çadırlardan, ağaçlardan ve kuru bitkilerden uzak bir yer seçilmelidir. Sığ ama geniş bir çukur kazılır ve çukurun çevresine büyükçe taşlar dizilir. Varsa önceki kampçılardan kalan ateş yakma yerleri tercih edilir. Yakılan ateşin büyüklüğü hep kontrol edilmelidir. Rüzgârlı havalarda ateş yakılmamalıdır.

Kamptan ayrılırken ateşi bol suyla söndürün. Söndüğünden emin olmadan ayrılmayın!

haydi kampa gidiyoruz 04 Haydi Kampa Gidiyoruz…
Yiyecekler
haydi kampa gidiyoruz 05 Haydi Kampa Gidiyoruz… Yiyecek olarak genellikle kolay pişirilebilen tavuk, sucuk, sosis, patates gibi gıdalar tüketilir. Ancak dileyenler yanlarında getirecekleri malzemelerle güzel yemekler de yapabilir. Nasılsa yükü, kendileri taşıyacaktır. Ormanda çok değişik mantarlara rastlayabilirsiniz; ama onları kesinlikle yememelisiniz. Zehirli olabilirler.
Mat ve Uyku Tulumu
haydi kampa gidiyoruz 06 Haydi Kampa Gidiyoruz… Kampta gece rahat bir uyku çekmek istiyorsanız, uyku tulumunuzun altına koyacak bir matınız olması şarttır. Yoksa gece boyunca altınızdaki kozalaklar ve taşlar batar. Matı, ateşin çevresinde otururken de altınıza serersiniz. Uyku tulumunu da kamp yapacağınız mevsime göre seçmelisiniz. Yoksa üşüyebilir ya da pişebilirsiniz.
Nem ve Soğuk
haydi kampa gidiyoruz 07 Haydi Kampa Gidiyoruz…Ormanda hava durumu sizi şaşırtabilir. Gündüz çok sıcak geçebilir; ama geceleri hiç ummadığınız kadar soğuk ve nemli olabilir. Nemin nasıl bir şey olduğunu sabah uyanıp çadırdan çıktığınızda, çadırın üzerindeki ıslaklıktan daha iyi anlarsınız. Ayakkabıları nemden korumak için naylon poşetlere koymakta yarar vardır.
Geziler ve Doğayla Etkileşim
haydi kampa gidiyoruz 08 Haydi Kampa Gidiyoruz… Kampın en güzel yanı, yıl boyu içinde yaşadığınızdan çok farklı bir ortamda birkaç gün geçirmektir. Bunun da tadına varmak için değişik rotalarda geziler yapmalı, çevrenize araştırıcı gözlerle bakmalı, gördüğünüz ilginç şeyleri yakından incelemelisiniz. (Bu arada kaybolmamaya da dikkat edin!)

Görsel kaynağı: Wikipedia

Satranç dünyanın en yaygın ve sevilen sporlarından biridir. Belirli kurallar içerisinde oynanır. 7’den 70’e herkesin oynayabileceği keyifli bir spor branşıdır. Satrançta iyi olmak için çok çalışmak ve pratik yapmak gerekir. İyi bir satranç sporcusu olmak, hele büyükusta olmak hiç de kolay değildir. Günümüzde bütün dünyada yalnızca 1.750 kadar büyükusta vardır.

Şimdi size 13 yaşında büyükusta olan birinden söz edeceğiz: Magnus Carlsen. Bu ad hiç de yabancı gelmedi mi? Acaba Magnus Carlsen’i, dokuz yıldır dünya satranç şampiyonu olduğu için duymuş olabilir misiniz?
Mini Bilgiler

Satrancın 6. yüzyılın sonlarında Hindistan’ın kuzeyinde Çaturanga adıyla ortaya çıktığı tahmin ediliyor. Çaturanga, Sanskritçe bir sözcük ve “ordu” demek.

En çok büyükustası olan ülke Rusya’dır. Rusya’da 240 büyükusta vardır. Sonra ABD (96), Almanya (95), Ukrayna (87) ve Hindistan (67) gelir.

Türkiye’de 12 büyükusta vardır.

Büyükusta unvanı, Dünya Satranç Federasyonu (FIDE) tarafından 3 GM normu alan ve 2500 Elo barajını geçen sporculara verilir. Dünya Şampiyonu unvanından sonra, bir satranç sporcusunun alabileceği en yüksek unvan budur. Büyükusta unvanı, kazanıldığı andan itibaren yaşam boyu geçerlidir.

Sven Magnus Øen Carlsen, 30 Kasım 1990’da Norveç’in Tønsberg kentinde doğdu. Sıra dışı bir zekâsı olduğu çok küçükken kendini belli etti. İki yaşındayken 50 parçalı yapbozları çözebiliyor, dört yaşındayken 10-14 yaş grubu için üretilmiş lego takımlarını kurabiliyordu. Beş yaşındayken dünyadaki bütün ülkelerin adlarını, başkentlerini, nüfuslarını ve konumlarını, Norveç’in 430 belediyesinin adını ezberlemişti. Çok güçlü bir belleği vardı.

Amatör satranç sporcusu olan babası ona, dört buçuk yaşındayken satranç öğretti. Magnus ablalarını yenmek için satrançla ilgilenmeye başladı. 8,5 yaşında ilk turnuvasına katıldı. Turnuvada 11. oldu ama yarışmak çok hoşuna gitti. Ertesi yıl tüm rakiplerini yendi. Bundan böyle yaşamı satrancın çevresinde şekillenmeye başladı. Her gün kendi başına (kitaplarıyla) dört saat kadar satranç oynuyordu.

Magnus Carlsen 2 Satrancın Mozart’ı: Magnus Carlsen
Görsel kaynağı: Wikipedia
Satrançtan sonra Magnus’un severek yaptığı şeyler çizgiroman okumak ve futbol oynamaktı. Ailesiyle sık sık doğa gezilerine de çıkardı. İlkokulu bitirince bir yıl eğitimine ara verip Avrupa’daki uluslararası satranç turnuvalarına katıldı.
Magnus Carlsen 3 Satrancın Mozart’ı: Magnus Carlsen
Görsel kaynağı: Wikipedia

Magnus Carlsen gerçek bir satranç dehasıdır. 2004’te 13,5 yaşındayken -yani ilk turnuvasına katıldıktan yalnızca 5 yıl sonra- büyükusta unvanını kazandı. Satranç tarihinin en genç üçüncü büyükustası oldu. Temmuz 2011’den beri dünya satranç sporcuları sıralamasında bir numaradır. Kasım 2013’te Dünya Satranç Şampiyonu Viswanathan Anand’ı (6,5-3,5) yendi ve Dünya Satranç Şampiyonu oldu. Time dergisi, 22 yaşındaki Magnus Carlsen’i o yılki “Dünyanın En Etkili 100 Kişisi” listesine koydu. Magnus Carlsen 2014, 2016, 2018 ve 2021’de yaptığı dünya şampiyonluğu maçlarını kazanarak unvanını korumayı başardı. Onun gelmiş geçmiş en iyi satranç sporcusu olduğu düşünülüyor.

Magnus Carlsen Sözleri

“Zevk ögesi olmadan, hiçbir şeyde üstün olmaya çalışmaya değmez.”

“Satranç size odaklanmayı öğretir. Onunla belleğinizi eğitirsiniz. Onun sayesinde bir sorunla karşılaştığınızda bir şey yapmadan önce, sorunun üzerinde sakince düşünmeyi öğrenirsiniz.”

“Futbolda ve satrançta önemli olan şudur: Rakibinizin oyun sahasının hangi bölümünü kontrol ettiğini bilmek. Rakibiniz orta sahada güçlüyse, yanlardan saldırmanız gerekir.”

Magnus Carlsen

Usain Bolt, birçok spor otoritesi tarafından gelmiş geçmiş en iyi sürat koşucusu kabul edilir. 2021 yılı itibarıyla yaşayan en hızlı (100 metre göz önüne alındığında) insandır. 100 metre ve 200 metre dünya koşu rekorlarının sahibidir. 4 x 100 metre bayrak yarışı rekoru da (Jamaika takım arkadaşlarıyla birlikte) ona aittir. Yıldırım anlamına gelen “Bolt” soyadı da kendisine çok uygundur. Usain Bolt’u biraz daha yakından tanımaya ne dersiniz?

KİMLİK KARTI

usain kimlik Yıldırım Gibi Usain Bolt
Görsel Kaynağı: Wikipedia (Fernando Frazão/Agência Brasil)

KİMLİK KARTI

usain kimlik Yıldırım Gibi Usain Bolt
Görsel Kaynağı: Wikipedia
(Fernando Frazão/Agência Brasil)
genc usain2 Yıldırım Gibi Usain Bolt

Çocukluğu ve Gençliği

Usain Bolt, 21 Ağustos 1986’da Jamaika’nın kuzeyinde Sherwood Content adlı küçük bir kasabada doğdu. Sadiki adında bir erkek kardeşi ve Sherine adında bir de kız kardeşi vardır. Çocukluğunda kardeşiyle birlikte sürekli kriket ve futbol oynardı. Bir söyleşisinde “Küçükken aklımda spordan başka bir şey yoktu.” diyordu. Usain’in koşudaki yeteneği ilkokulda ortaya çıkmaya başladı. On iki yaşındayken okulunun en hızlı 100 metre koşucusuydu. Koşmayla uğraşan Usain’in o yaşlardan itibaren Avrupa futboluna ilgisi de başladı.

harita Yıldırım Gibi Usain Bolt

Usain her ne kadar başka spor dallarıyla, özellikle de kriketle uğraşsa da hızlı koşuşu çalıştırıcılarının hep dikkatini çekti. Onu sürekli koşuya yönlendirdiler. Sonunda koşu çalışmalarına ağırlık vermeye başladı ve eski olimpik atlet olan çalıştırıcısı Pablo McNeil ile düzenli çalışmaya başladı. İlk madalyasını (gümüş) 2001’de liselerarası 200 metre yarışında 22,04 saniyelik derecesiyle kazandı.

Dünya çapındaki ilk başarısını da 2002 Dünya Gençler Şampiyonası’nda kazandı. Rastlantı eseri bu büyük organizasyon Kingston’da yani onun kentinde düzenleniyordu. Gerçi 36 bin Jamaikalının önünde koşmak onu biraz germişti; ama yarışın sonunda 15 yaşındaki Usain, 20,61 saniyelik derecesiyle altın madalyayı kazandı. Aynı zamanda gelmiş geçmiş en genç 200 metre Gençler Dünya Şampiyonu da oldu.

Usain Bolt sonunda koşuyor

Bu başarısıyla birlikte profesyonel kariyeri başlayan Usain Bolt, ne yazık ki arka arkaya gelen sakatlanmalar ve şanssızlıklar nedeniyle uzun bir süre kendini gösteremedi. Sonunda Haziran 2008’de New York’ta 9,72 saniyelik derecesiyle 100 metre dünya rekorunu kırdı.

Ardından 2008 Pekin Olimpiyat Oyunları’nda ABD’li Carl Lewis’ten sonra (1984) aynı olimpiyatta 100 metre, 200 metre ve 4 x 100 metre bayrak yarışını kazanan ve hepsinde de rekor kıran ilk atlet oldu.

2008 rekor Yıldırım Gibi Usain Bolt
2008’de 100 metre dünya rekorunu (9,69 saniye) kırarken ayakkabılarından biri bağlı değildi.
Görsel Kaynağı: Wikipedia (PhotoBobilderivative work: SeizureDog [talk])

Rekorlar ve madalyalar

Usain Bolt, 2009’da Berlin’de düzenlenen dünya şampiyonasında 100 metre yarışında inanılması güç bir rekor kırdı ve 100 metreyi 9 saniye 58 salisede koştu. Ardından 200 metre yarışında kendi rekorunu (11 saliseyle) kırdı ve 200 metreyi 19,19 saniyede koştu. Tüm dünya gibi rakipleri de Bolt’un hızı karşısında şaşkındılar. Bolt’un bu rekorları bugüne kadar kırılabilmiş değil…
usain kazanmis Yıldırım Gibi Usain Bolt
Görsel Kaynağı: Wikipedia (Stephane Kempinaire)
Usain Bolt kariyeri boyunca 8 olimpiyat altın madalyası kazandı. Arka arkaya üç olimpiyat oyunlarında (2008, 2012 ve 2016) 100 metre ve 200 metre dallarında altın madalya alan tek atlettir. Dünya şampiyonalarında 11 altın madalyası vardır ve dünya şampiyonaları tarihindeki en başarılı erkek atlettir. Usain Bolt, 2017’de 31 yaşında koşu kariyerini bitirdi.
usain madalya Yıldırım Gibi Usain Bolt
Görsel Kaynağı: Wikipedia (Fernando Frazão/Agência Brasil)

Gün boyu çevrenizdeki insanları incelediğinizde insan bedeninin değişik şekil ve boyutlarda olabildiğini hemen anlarsınız. Ne var ki ufak tefek bazı farklar dışında bütün insan bedenlerinin yapısı aynıdır. Bu olağanüstü yapının, nelerden oluştuğunu ve nasıl işlediğini anlamak için çıktığımız yolculuğa devam ediyoruz. Siz de katılmak ister misiniz?

hücrelerimiz
Bedenimizdeki çeşitli temel işlevlerden birini yerine getirmek üzere bir arada çalışan organ gruplarına sistem denir.

Organları oluşturan dokular bir arada çalışır ve aynı işi yapar.

Aynı tip hücreler dokuları oluşturur.
Bedenimizdeki en sert doku diş minesidir.
Hücre bedenimizin en küçük canlı birimidir.

İnsan bedeninde yaklaşık 37 trilyon hücre bulunur.

Bedenimizdeki hücre sayısı dünyadaki insan sayısının 4.500 katından fazladır.

hucreye zoom mobil yazilar2 İnsan Bedenine Yolculuk: Hücrelerimiz

İnsan bedeninde yaklaşık 37 trilyon hücre bulunur.

Bedenimizdeki hücre sayısı dünyadaki insan sayısının 4.500 katından fazladır.

İnsan bedeninin oluşumu mikroskobik düzeyde hücrelerle başlar. Hücreler yalnızca insanların değil, yeryüzündeki bütün canlıların temel yapıtaşıdır.

hücrelerimiz
Yeryüzünde 1,6 milyonu insanlarca tanımlanmış, 8,7 milyon canlı türü olduğu kabul ediliyor.
İnsan bedeninde 11 sistem vardır.
  • Solunum sistemi
  • Dolaşım sistemi
  • Sindirim sistemi
  • Endokrin sistemi
  • Bağışıklık sistemi
  • Kas sistemi
  • İskelet sistemi
  • Sinir sistemi
  • Boşaltım sistemi
  • Üreme sistemi
  • Örtü sistemi
    (deri, kıllar, tırnaklar vs)

İnsan bedeninde 11 sistem vardır.

hücrelerimiz
hucre kromozom sema yazilar2 İnsan Bedenine Yolculuk: Hücrelerimiz
DNA molekülü çok uzundur. Büyük bölümünde anlamlı bilgi yani genler bulunmaz. Genler DNA’mızın anca yüzde 3’lük bölümünü oluşturur.
mobil atom İnsan Bedenine Yolculuk: Hücrelerimiz
Bütün her şey gibi hücreler de atomlardan oluşur.
Kırmızı kan hücrelerinde DNA olmaz.
alyuvarlar İnsan Bedenine Yolculuk: Hücrelerimiz
Genlerimizin yarıya yakını muzda da bulunur.
muz2 İnsan Bedenine Yolculuk: Hücrelerimiz
İnsan genomunda 19 bin dolayında gen vardır.

Soğanda 100 bin dolayında gen vardır.

Amipte 200 bin dolayında gen vardır.

Bedenimizde çok çeşitli hücreler olabilir ama hepsinin yapıları neredeyse aynıdır. Bedenimizde 200’ün üzerinde farklı tipte hücre vardır.
Hücrelerimizin çoğu 0,001 milimetre boyutundadır.
insan silueti İnsan Bedenine Yolculuk: Hücrelerimiz
leeuwenhoek wiki İnsan Bedenine Yolculuk: Hücrelerimiz
Görsel Kaynağı: Wikipedia
leeuwenhoek cihaz İnsan Bedenine Yolculuk: Hücrelerimiz

Bir hücreyi ilk kez kendi geliştirdiği bir mikroskopla Hollandalı Anton Van Leeuwenhoek 1665’te gördü.

Bahar ve yaz aylarının vazgeçilmezlerinden biri de bisiklettir! Keyifle gezmemizi, dolaşmamızı sağlayan bu eğlence aracı aynı zamanda doğa dostu bir taşıttır; çünkü bir otomobile göre çok daha az enerji harcar! İklim değişikliğinin önüne geçmek için de en iyi çözümlerden biridir bisiklet; çünkü öteki taşıtların tersine atmosfer için zararlı hiçbir gaz salmaz. Bu nedenle okula ya da işe bisikletle gidip gelmek harika bir fikirdir! Başta Çin olmak üzere birçok ülke için en önemli bir ulaşım aracı olan bisiklet, Avrupa’da da çok yaygındır. Özel olarak belirlenmiş yollarda bisikletinizi kullanabileceğiniz ülkelerin kimilerini baştan sona bisikletle gezebilirsiniz bile; ancak Türkiye’deki bisiklet yolları ne yazık ki hâlâ çok yetersiz.

Bisikletin Kısa Tarihi

Bisikletin icat edilmesi için önce iki tekerlek üzerinde dengede durulabileceğini düşünmek gerekiyordu. Alman Karl von Drais’in 1817’de geliştirip “Drasienne” adını verdiği ve bisikletin atası sayılan araç, işte bu düşüncenin ürünüydü. “İki tekerlekli hobi atı” sloganıyla piyasaya çıkarılan bu bisiklet ayaklarınızı yere sürtmenizle hızlanıyordu. Bu “atların” ne şimdikiler gibi lastik tekerlekleri, ne de pedalları vardı. Zaten pedalın ortaya çıkması için daha 40 yıl geçmesi gerekecekti.
bisiklet
Drasienne
1860’lı yıllarda pedalların eklenmesiyle ayaklar gerçekten yerden kesilmiş oldu. 1870’li yıllarda yaygınlaşan büyük tekerlekliler, daha az enerji harcayarak ilerlemeyi sağlıyordu. Ancak ön tekerleklerinin çapı 1-1,5 m kadar olan bu bisikletlerden düşmek çok tehlikeliydi. Bu nedenle 1885’te bir zincirle hareketin arka tekerleğe iletildiği yeni modeller, “güvenli bisiklet” adıyla piyasaya çıktı.
bisiklet
“Yüksek tekerli” bisiklet
1890’lı yıllarsa bisikletin altın çağı olarak tarihte yerini aldı. Yirminci yüzyılda bisiklet daha da gelişti, çeşitlendi ve değişik tiplerle günümüze dek ulaştı: İnce tekerlekli yarış bisikletleri, kalın tekerlekli dağ bisikletleri, eğlence amaçlı BMX bisikletler ve kolay taşınan katlanabilir bisikletler gibi.

Bisikletin Çalışması

Kuvvet, enerji, sürtünme… Tüm bu fizik kavramları, siz bisikletinizin üstünde ilerlerken iş başındadır. Karbonhidrat ve yağlarınızı yakarak elde ettiğiniz biyolojik enerji kaslarınızın kasılmasını, dolayısıyla pedalların dönmesini sağlar. Pedalların hareketi zincirle arka tekerleğe iletilir ve lastiklerle yer arasındaki sürtünme kuvveti sayesinde ileriye doğru gidersiniz. (Sürtünme kuvveti olmasaydı ne olurdu, hiç düşündünüz mü?) Daha hızlı pedal çevirdikçe hızınız, dolayısıyla momentumunuz (sizin ve bisikletinizin kütlesiyle hızınızın çarpımı toplam momentumunuzu verir) artar. Öyle ki tekerlekleriniz yerden kesilse bile bu momentum sayesinde ileriye doğru gitmeye devam edersiniz.
bisiklet 2 2 Bisiklet

Bisikletin Çalışması

Kuvvet, enerji, sürtünme… Tüm bu fizik kavramları, siz bisikletinizin üstünde ilerlerken iş başındadır. Karbonhidrat ve yağlarınızı yakarak elde ettiğiniz biyolojik enerji kaslarınızın kasılmasını, dolayısıyla pedalların dönmesini sağlar. Pedalların hareketi zincirle arka tekerleğe iletilir ve lastiklerle yer arasındaki sürtünme kuvveti sayesinde ileriye doğru gidersiniz. (Sürtünme kuvveti olmasaydı ne olurdu, hiç düşündünüz mü?) Daha hızlı pedal çevirdikçe hızınız, dolayısıyla momentumunuz (sizin ve bisikletinizin kütlesiyle hızınızın çarpımı toplam momentumunuzu verir) artar. Öyle ki tekerlekleriniz yerden kesilse bile bu momentum sayesinde ileriye doğru gitmeye devam edersiniz.
bisiklet
Büyük bilim insanı Albert Einstein da bisiklete binmeyi çok severdi. Hatta ünlü buluşlarının bisiklete binerken aklına geldiğine ilişkin bir söylenti bile vardır. Einstein’a göre yaşam, bisiklete binmek gibidir; dengede durmak için sürekli hareket etmelisiniz.

Nasıl Oluyor da Düşmüyoruz?

Bisiklete binerken dengede kalmamızı sağlayan, Einstein’ın da dediği gibi, hareket ediyor olmamızdır. Bisikletimizle birlikte ilerlerken kazandığımız hareket enerjisinin bir bölümü, tekerleklerde dönme (kinetik) enerjisi olarak bulunur. Bir eksende dönen cisimlerin taşıdığı bu enerjinin nasıl bir şey olduğunu, gelin, bir deneyle görelim. Elinize bir bisiklet tekerleği alın, tekerleğin boşta dönmesini sağlayan milin iki ucundan sıkıca ve parmaklarınızı sıkıştırmayacak şekilde tutun. Tekerleği sağa sola doğru eğin. Bunu yapmak gayet kolay, değil mi? Şimdi bir arkadaşınızdan elinizdeki tekerleği döndürmesini isteyin. Sağa sola doğru çevirmeyi bir de şimdi deneyin. İşte, sizi zorlayan bu kuvvet, dönme enerjisinin sonucudur! Aynı enerji, giden bir bisikletin tekerleklerinde toplandığında, sağa ya da sola doğru düşmenize engel olur.
bisiklet 4 Bisiklet
bisiklet 5 Bisiklet
bisiklet 5 mobil Bisiklet

1. Destek sütunu
2. Alt sütun
3. Alt sele sütunu
4. Destek Maşası
5. Zincir sütunu
6. Arka fren
7. Arka dişli
8. Arka vites
9. Ön vites
10. Zincir
11. Küçük Aynakol Dişlisi
12. Büyük Aynakol Dişlisi
13. Pedal
14. Krank Kolu
15. Sibop
16. Lastik
17. Jant
18. Göbek
19. Jant Teli
20. Çatal
21. Ön Fren
22. Süspansiyon
23. Kafa sütunu
24. Gidon
25. Sele sütunu
26. Sele

Çarklar hakkında biraz bilginiz varsa, bisiklet vitesinin nasıl çalıştığını da kolayca kavrarsınız. Pedalla aynı mile bağlı büyük dişli takımı, siz kaç kez pedal çevirirseniz o kadar döner. Zincir de bir seferde kaç dişli üzerinde kaydıysa, arkadaki (tekerlekle aynı mile bağlı) dişli takımında da o kadar dişli üzerinde kayar. Böylece arka tekerlek de döner. Yani pedaldaki dönme hareketi, zincir ve çarklar yardımıyla katlanarak arka tekerleğe iletilir. Gelin bir örnekle açıklayalım: Pedalın altındaki dişlilerden en büyüğünde 50, ortancada 40, en küçüğünde 30 diş olduğunu varsayalım. Siz pedalı bir tam tur çevirdiğinizde, zincir bu çarklardan hangisindeyse o kadar diş ilerler. Yani büyük dişlideyken (büyük vites) bir pedalla daha çok yol alınır ama küçük vites seçiliyken de pedal çevirmek daha kolay olur.

Şimdi de arkadaki çarkları düşünelim. Küçük olan (büyük vites) seçiliyse ve bunun üzerinde 10 dişli varsa ve öndeki çarklar üzerinde kayan zincir 30 bakla (zincirin her bir boğumu) kadar dönmüşse, bu durumda arka tekerlek üç tur atar. Arkadaki çarklardan daha büyüğüne (örneğin 15 dişi olana) geçerseniz bu kez aynı zincir hareketi arka tekerleği iki tur döndürecektir. İlk durumda pedal çevirmek daha zordur ama daha çok yol alınabilir. İkinci durumdaysa daha yavaş ancak daha kolay bir sürüş sağlanır.

Bisiklet Yarışları

Bisikletin, spor olarak da uzun bir geçmişi vardır. İlk bisiklet yarışı Paris’te, 31 Mayıs 1868’de yapılmış. Fransa Bisiklet Turu’nu duymuş olmalısınız. Çünkü bu, dünyadaki en ünlü bisiklet yarışıdır. 1903’ten beri düzenlenen yarış, her yıl rota değiştirse de hep Paris’te son bulur. Komşu ülkelere de uzanan 3500 km’lik rota, üç haftada kat edilir ve yarışçılar bu sürenin yalnızca iki gününde dinlenir. Bu yılki Fransa Bisiklet Turu 2-24 Temmuz tarihleri arasında yapılacak; bu heyecanı siz de televizyondan izleyebilirsiniz. Türkiye’de de uluslararası bir bisiklet yarışı düzenleniyor: Bu yıl 47.si gerçekleşecek Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu. Üstelik bu yıl dünyada ilk kez bisiklet yarışları iki kıta arasında bir geçişe sahne olacak. Yarışın İstanbul’daki ilk etabı Sultanahmet Meydanı’nda (yani Avrupa kıtasında) başlayacak ve Boğaziçi Köprüsü’nü geçtikten sonra Bağdat Caddesi’nde (yani Asya kıtasında) sona erecek. 24 Nisan-1 Mayıs tarihleri arasında Türkiye’nin farklı yerlerindeki sekiz etapta gerçekleşecek yarışları televizyondan izleyebilirsiniz.
bisiklet 6 Bisiklet

Güvenli ve kolay bir sürüş için

Bisiklet sürmek çok keyiflidir; ancak yine de bazı noktalara dikkat etmekte yarar var. Yoksa ciddi kazalar ve sakatlanmalarla karşı karşıya kalınabilir. Öncelikle kaskınızı ve eldivenlerinizi takmalısınız. Frenlerinizi mutlaka kontrol edin, frenleri tutmayan bir bisikletle kesinlikle yola çıkmayın. Bisikletinizi gece kullanacaksanız ön ve arka ışıklarınızın da olması gerekir; yoksa karanlıkta fark edilmeyebilirsiniz. Daha kolay bir sürüş için bisikletinizin selesini yükseltmenizde yarar var. Çünkü pedal çevirirken dizlerinizi ne kadar az kırarsanız, o kadar verim alırsınız. Lastiklerinizin de şişkin olması gerekir. Havası inik tekerlekler daha çok enerji harcamanıza yol açacaktır. Gittiğiniz yolun yokuş durumuna uygun vites seçmelisiniz. Sürekli aynı vitesle giderseniz, çabuk yorulursunuz; vites değiştirmeye üşenmeyin. Uzun bir yolculuğa çıkıyorsanız yanınızda su, yedek kıyafet, pompa ve küçük bir tamir seti de bulundurun.
bisiklet 7 Bisiklet

1 Temmuz 1911’de Kandilli Rasathanesi’nde sürekli ve sistemli meteoroloji ölçümlerine başlandı.

 

neler oldu 2020 temmuz 01 1 Temmuz

 

Haziran 1910’da Türkiye’de astronomi ve jeofizik çalışmalarının öncülerinden Fatin Gökmen yeni kurulacak rasathanenin müdürlüğüne getirildi. Fatin Bey ve ekibi, Kandilli Rasathanesi’nde 1 Temmuz 1911’den itibaren sürekli ve sistemli meteoroloji ölçüm ve kayıtlarına başladı. Uluslararası kabul edilen 7, 14 ve 21 saatlerinde günlük gözlemler yapıldı, deftere kaydedildi ve gerekli yerlere bildirildi.

AYIN TAMAMI